Konklawe 19 lipca – 6 sierpnia 1623 – konklawe, które wybrało Urbana VIII na następcę Grzegorza XV.
Śmierć Grzegorza XV Grzegorz XV zmarł 8 lipca 1623 w wieku 69 lat po dwóch latach i pięciu miesiącach pontyfikatu. Papież ten w listopadzie 1621 wydał bullę Aeterni patris, w której zawarł nowe regulacje dotyczące konklawe. Papieże odtąd mieli być wybierani w tajnym głosowaniu na piśmie. Wybór przez aklamację (a tak został wybrany sam Grzegorz XV i większość papieży w XVI wieku) był nadal dopuszczalny, ale musiał być następnie potwierdzony w tajnym, pisemnym głosowaniu. Bulla zakazywała też tworzenia list „popierających” i „wykluczających” przez świeckich monarchów, takich jak te sporządzone przez króla Hiszpanii Filipa II na drugim konklawe 1590.
Lista uczestników W konklawe uczestniczyło 55 z 67 kardynałów, jeden musiał jednak opuścić je przed końcem z powodu chorobyGauchat, s. 17.:
Antonio Maria Sauli (nominacja 18 grudnia 1587) – kardynał biskup Ostia e Velletri; dziekan Świętego Kolegium Kardynałów Francesco Maria Bourbon del Monte (16 listopada 1588) – kardynał biskup Porto e Santa Rufina; subdziekan Świętego Kolegium Kardynałów; prefekt Świętej Kongregacji ds. Obrzędów i Ceremonii; prefekt Fabryki Świętego Piotra Francesco Sforza di Santa Fiora (12 grudnia 1583) – kardynał biskup Frascati; prefekt Świętej Kongregacji Konsystorialnej Odoardo Farnese (6 marca 1591) – kardynał biskup Sabiny; regent księstwa Parmy i Piacenzy; legat apostolski w Viterbo; gubernator Vetralla Ottavio Bandini (5 czerwca 1596) – kardynał biskup Palestriny; prefekt Świętej Kongregacji ds. Biskupów i Zakonników Giovanni Battista Deti (3 marca 1599) – kardynał biskup Albano Federico Borromeo (18 grudnia 1587) – kardynał prezbiter S. Maria degli Angeli; protoprezbiter Świętego Kolegium Kardynałów; arcybiskup Mediolanu Andrea Baroni Peretti (5 czerwca 1596) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Lucina (3 sierpnia opuścił konklawe z powodu choroby) Bonifacio Bevilacqua (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Maria in Trastevere; biskup Cervii; prefekt Świętej Kongregacji Indeksu Domenico Ginnasi (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter Ss. XII Apostoli Carlo Gaudenzio Madruzzo (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Cesareo in Palatio; biskup Trydentu Scipione Caffarelli-Borghese (18 lipca 1605) – kardynał prezbiter S. Crisogono; penitencjariusz większy; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Łaski; archiprezbiter bazyliki watykańskiej; komendatariusz opactwa terytorialnego Subiaco; protektor Rzeszy Niemieckiej Maffeo Barberini (11 września 1606) – kardynał prezbiter S. Onofrio; prefekt Trybunału Apostolskiej Sygnatury Sprawiedliwości; proprefekt Świętej Kongregacji Indeksu; kamerling Świętego Kolegium Kardynałów Giovanni Garzia Millini (11 września 1606) – kardynał prezbiter Ss. IV Coronati; wikariusz generalny diecezji rzymskiej; sekretarz Świętej Kongregacji Rzymskiej i Powszechnej Inkwizycji; archiprezbiter bazyliki liberiańskiej Marcello Lante della Rovere (11 września 1606) – kardynał prezbiter Ss. Quirico e Giulitta; biskup Todi Fabrizio Veralli (24 listopada 1608) – kardynał prezbiter S. Agostino Giambattista Leni (24 listopada 1608) – kardynał prezbiter S. Cecilia; archiprezbiter bazyliki laterańskiej; biskup Ferrary Luigi Capponi (24 listopada 1608) – kardynał prezbiter S. Pietro in Vincoli; arcybiskup Rawenny; komendatariusz opactwa terytorialnego S. Genesio w Brescello Decio Carafa (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter Ss. Giovanni e Paolo; arcybiskup Neapolu Domenico Rivarola (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter S. Martino ai Monti Pier Paolo Crescenzi (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter Ss. Nereo ed Achilleo; biskup Orvieto Agostino Galamina OP (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter S. Maria in Aracoeli; biskup Osimo Gaspar de Borja y Velasco (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter S. Croce in Gerusalemme Felice Centini OFMConv (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter S. Anastasia; biskup Macerta e Tolentino Giacomo Serra (17 sierpnia 1611) – kardynał prezbiter S. Maria della Pace; legat apostolski w Ferrarze Roberto Ubaldini (2 grudnia 1615) – kardynał prezbiter S. Alessio; legat apostolski w Bolonii; biskup Montepulciano Tiberio Muti (2 grudnia 1615) – kardynał prezbiter S. Prisca; biskup Viterbo Gabriel Trejo y Paniagua (2 grudnia 1615) – kardynał prezbiter S. Bartolomeo all’Isola Giulio Savelli (2 grudnia 1615) – kardynał prezbiter S. Sabina Melchior Klesl (2 grudnia 1615) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Wiednia; administrator diecezji Wiener Neustadt Pietro Campori (19 września 1616) – kardynał prezbiter S. Tommaso in Parione; biskup Cremony Matteo Priuli (19 września 1616) – kardynał prezbiter S. Marco Scipione Cobelluzzi (19 września 1616) – kardynał prezbiter S. Susanna; bibliotekarz Świętego Kościoła Rzymskiego; sekretarz ds. Brewe Apostolskich Francesco Cennini de’ Salamandri (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Marcello; biskup Amelii Guido Bentivoglio (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Maria del Popolo; biskup Riez Pietro Valier (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Salvatore in Lauro; arcybiskup Krety Eitel Friedrich von Hohenzollern-Sigmaringen (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Panisperna; biskup Osnabrück Giulio Roma (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Maria sopra Minerva; biskup Recanati e Loreto Cesare Gherardi (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Pietro in Montorio; biskup Camerino Desiderio Scaglia OP (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Clemente; biskup Como Stefano Pignatelli (11 stycznia 1621) – kardynał prezbiter S. Maria in Via Ludovico Ludovisi (15 lutego 1621) – kardynał prezbiter S. Lorenzo in Damaso; superintendent generalny Stolicy Apostolskiej; prefekt Świętej Kongregacji Dobrego Rządu; prefekt Świętej Konsulty; arcybiskup Bolonii; prefekt Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary; wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego; legat apostolski w Awinionie; prefekt Sygnatury ds. Brewe Apostolskich; komendatariusz opactw terytorialnych Tre Fontane i Nonantola; gubernator Fermo; protektor Sabaudii Antonio Caetani (19 kwietnia 1621) – kardynał prezbiter S. Pudenziana; arcybiskup Kapui; komendatariusz opactwa terytorialnego S. Vincenzo al Volturno Francesco Sacrati (19 kwietnia 1621) – kardynał prezbiter S. Matteo in Merulana; biskup Ceseny Lucio Sanseverino (21 lipca 1621) – kardynał prezbiter S. Stefano al Monte Celio; arcybiskup Salerno Marcantonio Gozzadini (21 lipca 1621) – kardynał prezbiter S. Agata in Suburra; biskup Faenzy Cosimo de Torres (5 września 1622) – kardynał prezbiter S. Pancrazio; prefekt Świętej Kongregacji ds. Soboru Trydenckiego Ottavio Ridolfi (5 września 1622) – kardynał prezbiter S. Agnese in Agone; biskup Agrigento Alessandro d’Este (3 marca 1599) – kardynał diakon S. Maria in Via Lata; protodiakon Świętego Kolegium Kardynałów; biskup Reggio Emilia; gubernator Tivoli Giovanni Doria (9 czerwca 1604) – kardynał diakon S. Adriano; arcybiskup Palermo Carlo Emmanuele Pio (9 czerwca 1604) – kardynał diakon S. Nicola in Carcere Tulliano; legat apostolski w Marchii Ankońskiej Maurizio di Savoia (10 grudnia 1607) – kardynał diakon S. Eustachio; komendatariusz opactwa terytorialnego Chiusa di S. Michele; protektor Francji Carlo de’ Medici (2 grudnia 1615) – kardynał diakon S. Maria in Domnica Francesco Boncompagni (19 kwietnia 1621) – kardynał diakon S. Angelo in Pescheria; biskup Fano; legat apostolski w Perugii Ippolito Aldobrandini (19 kwietnia 1621) – kardynał diakon S. Maria Nuova; kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego
Skład narodowościowy: po dwóch Hiszpanów i Niemców, reszta Włosi.
Dziewięciu elektorów było nominatami Grzegorza XV (1621-1623), trzydziestu dwóch Pawła V (1605-1621), dziewięciu Klemensa VIII (1592-1605), trzech Sykstusa V (1585-1590), po jednym Grzegorza XIII (1572-1585) i Grzegorza XIV (1590-1591).
Nieobecni Jedenastu kardynałów (Niemiec, czterech Francuzów, czterech Hiszpanów, dwóch Włochów):
Franz von Dietrichstein (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Silvestro in Capite; biskup Ołomuńca; protektor Austrii; cesarski gubernator Moraw François d’Escoubleau de Sourdis (3 marca 1599) – kardynał prezbiter S. Prassede; arcybiskup Bordeaux Antonio Zapata y Cisneros (9 czerwca 1604) – kardynał prezbiter S. Balbina; protektor Hiszpanii François de La Rochefoucauld (10 grudnia 1607) – kardynał prezbiter S. Callisto; biskup Senlis; przewodniczący Rady Królewskiej Francji Baltasar Moscoso y Sandoval (2 grudnia 1615) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Jaén Francisco Goméz de Sandoval y Rojas (26 marca 1618) – kardynał prezbiter S. Sisto; książę Lerma Armand-Jean Duplessis de Richelieu (5 września 1622) – kardynał prezbiter bez tytułu; biskup Luçon Alessandro Orsini (2 grudnia 1615) – kardynał diakon S. Maria in Cosmedin; legat apostolski w Romanii Louis de Nogaret d'Épernon de La Valette (11 stycznia 1621) – kardynał diakon bez tytułu; arcybiskup Tuluzy Agostino Spinola Basadone (11 stycznia 1621) – kardynał diakon bez tytułu; biskup Tortosy Alfonso de la Cueva-Benavides y Mendoza-Carrillo (5 września 1622) – kardynał diakon bez tytułu
Trzech nieobecnych mianował Klemens VIII, sześciu Paweł V, dwóch Grzegorz XV.
Nieuprawnieni do udziału w konklawe 14-letni syn króla Hiszpanii z racji młodego wieku i braku jakichkolwiek święceń nie miał uprawnień elektorskich:
Ferdynand Habsburg (29 lipca 1619) – kardynał diakon S. Maria in Portico; administrator archidiecezji Toledo; wielki przeor przeoratu Crato zakonu joannitów
Podziały w Kolegium Kardynalskim Kolegium Kardynałów dzieliło się na dwie duże partiePodziały w Świętym Kolegium zostały przedstawione na podstawie: Pastor, s. 2-4.: „Borghesianie” – partia kardynała Scipione Borghese, w grupująca większość (24 z 32) nominatów jego wuja Pawła V. Należeli do niej kardynałowie: Borghese (lider), Millini, Barberini, Lante, Veralli, Leni, Crescenzi, Centini, Galamina, Priuli, Savelli, Serra, Camponi, Muti, Roma, Cobelluzio, Cennini, Bentivoglio, Rivarola, Scaglia, Gherardi, Pignatelli, Valier i Carafa; „Ludovisianie” – partia kardynała Ludovisiego, nepota papieża Grzegorza XV, w której zgrupowali się kardynałowie mianowani nie tylko przez jego wuja, ale także przez Klemensa VIII, co było wynikiem sojuszu matrymonialnego rodu Ludovisi z rodem Aldobrandini. W jej składzie można było wyróżnić trzy frakcje: frakcja kardynała Ludovisiego sensu stricto, grupująca nominatów jego wuja (z wyjątkiem Aldobrandiniego). Należeli do niej: Sacrati, Caetani, Boncompagni, Sanseverino, Gozzadini, Rodolfo i Torres; dołączył do niej także kardynał Borromeo, mianowany przez Sykstusa V; frakcja kardynała Aldobrandiniego, krewnego papieża Klemensa VIII, grupująca nominatów tego właśnie papieża (choć sam lider został mianowany przez Grzegorza XV): Bandini, Ginnasio, Pio, Bevilacqua i Deti; florentyńscy kardynałowie Ubaldini i Capponi, którzy zostali mianowani przez Pawła V, ale byli poróżnieni z kardynałem Borghese, za to blisko współpracowali z Grzegorzem XV.
Ponadto wyróżniano kilka pomniejszych grup: Stronnictwo hiszpańskie – tworzyli je hiszpańscy kardynałowie Borgia (lider) i Paniaqua, cesarscy kardynałowie Hohenzollern, Klesl i Madruzzo, kardynał Doria z Genui oraz kardynał Sforza, ostatni z żyjących nominatów Grzegorza XIII. Broniło ono politycznych interesów Hiszpanii „Kardynałowie-książęta” – tak nazywano grupę czterech kardynałów wywodzących się z włoskich rodów książęcych (Medici z ks. Toskanii, d’Este z ks. Modeny, Farnese z ks. Parmy i Maurizio di Savoia z ks. Sabaudii), którzy nie tworzyli jednolitego stronnictwa, ale zajmowali pozycję autonomiczną względem przywódców pozostałych frakcji. Kardynał Maurizio di Savoia był dodatkowo kardynałem-protektorem Francji i tym samym jej jedynym reprezentantem na konklawe;