Kobieta w kapeluszu – polski film obyczajowy z 1984 roku w reżyserii Stanisława Różewicza, kręcony w Łebie i Warszawie. Pierwszy film w dorobku Stanisława Różewicza, w którym reżyser był jedynym autorem scenariusza.
Podczas udźwiękowiania Kobiety w kapeluszu powstał pomysł na kolejny film Stanisława Różewicza, Anioł w szafie (1987). Autorem plakatu do filmu był Jan Młodożeniec.
Fabuła Główna bohaterka filmu, Ewa, jest młodą aktorką pracującą w teatrze. Gra manekina w Balu manekinów Brunona Jasieńskiego. Marzy o poważniejszych wyzwaniach aktorskich. Dowiaduje się, że reżyser Lewicki planuje wystawić Króla Leara i powierzyć jej rolę Kordelii. Rolę tytułową ma otrzymać Ziembiński, którego Ewa podziwia za to, że nie stracił godności przez lata przepracowane w zawodzie. Bohaterka z radością przygotowuje się do nowego zadania. Jednocześnie dzięki protekcji przyjaciółki Ewa otrzymuje epizodyczną rolę filmową, z której ostatecznie rezygnuje po bezskutecznej próbie dowiedzenia się od reżysera, jakie znaczenie ma grana przez nią kobieta w kapeluszu. W życiu osobistym bohaterka przeżywa trudne chwile: zrywa z narzeczonym, trudno jej się porozumieć z matką i ojczymem, poznaje prawdę o okolicznościach śmierci ojca. Ostatecznie rola Kordelii zostaje powierzona innej aktorce, zaś samo wystawienie Króla Leara nie dochodzi do skutku. W finałowej scenie filmu Ewa i Ziembiński idą nadmorskim brzegiem, jako król Lear i Kordelia, recytując strofy szekspirowskiego dramatu w strojach z epoki.
Obsada Hanna Mikuć – Ewa Maria Czubasiewicz – Grabowska Marek Kondrat – reżyser Lewicki Barbara Dziekan – Jadwiga Mieczysław Grąbka – Rysio Wiesława Mazurkiewicz – matka Ewy Magdalena Wołłejko – Magda Paweł Wawrzecki – Zbyszek Henryk Machalica – Ziembiński Michał Juszczakiewicz – Feliks, chłopak Ewy Halina Bednarz – sekretarka Józef Zbiróg – dyrektor teatru Janina Nowicka – Marta Elżbieta Osterwa – Zofia Piotrowska Wanda Stanisławska-Lothe – Zielińska Marcin Troński – Orłowski Barbara Rachwalska – stara kobieta Wiktor Zborowski – aktor grający sędziego w „Balu manekinów” Gustaw Lutkiewicz – Dzidek Źródło: Filmpolski.pl
Odbiór Według materiałów Prasowej Agencji Telewizyjnej film „pokazuje dylematy ludzi teatru, a szerzej – artystów. Wzniosłe wyobrażenia o powołaniu aktorskim konfrontuje z podławą codziennością tego zawodu, w której bardziej niż talent liczą się układy, a wrażliwość przegrywa w konkurencji z siłą”. Piotr Mirski pisze, że „film Stanisława Różewicza stanowi melancholijną opowieść o poszukiwaniu spełnienia w zdegradowanym świecie”. Zgodnie z interpretacją Waldemara Piątka „film ukazuje nierozwiązalny dylemat: od artysty wymaga się wrażliwości, ale w konkurencji zwycięża siła. Wzniosłe wyobrażenia o aktorstwie nie mają nic wspólnego z codziennością tego zawodu. Aktor ma być posłusznym wykonawcą, nie osobowością twórczą”. Ewa Nawój napisała o głównej bohaterce, że „jej idealizm i idealizm jej starego profesora zderzony zostaje z cynizmem reżysera, któremu, inaczej niż tym dwojgu pięknoduchom zakochanym w swoim zawodzie, nie zależy na sztuce. Ostatecznie idealiści są, co prawda, na pozycjach przegranych, ale są też moralnymi zwycięzcami”. Według Marka Hendrykowskiego Kobieta w kapeluszu „nie tykając bezpośrednią aluzją żadnego z doraźnych, przemijających aspektów jej głównego tematu – stanowi znakomite studium apatycznej atmosfery stanu wojennego: czasu odebranych człowiekowi i społeczeństwu nadziei”.
Filmowi poświęcony jest siódmy rozdział książki Moniki Maszewskiej-Łupiniak Rzeczywistość filmowa Stanisława Różewicza. Jak zauważa autorka, „w Kobiecie w kapeluszu powracają charakterystyczne dla twórczości Różewicza motywy, takie jak nadzieja, samotność, miłość, pamięć, odpowiedzialność. Głównym tematem filmu jest dojrzewanie i kształtowanie się tożsamości młodej kobiety. W opowiadaniu Różewicza odbywa się ono przez zderzanie bohaterki z rzeczywistymi sytuacjami, ale przede wszystkim przez konfrontowanie jej współczesnego życia z przeżyciami zachowanymi w pamięci”.
Nagrody 1985: Stanisław Różewicz Grand Prix najlepszy film Festiwal Filmowy w Gdyni 1985: Stanisław Różewicz MFF Moskwa – wyróżnienie FIPRESCI 1985: Stanisław Różewicz Nagroda Ministra Kultury i Sztuki 1985: Stanisław Różewicz Srebrny Medal – MFF Moskwa 1985: Zygmunt Nowak – Festiwal Filmowy w Gdyni – nagroda za dźwięk
Źródło: Akademia polskiego filmu.
Nagroda indywidualna
W 1987 Hanna Mikuć otrzymała Nagrodę Artystyczną Młodych im. Stanisława Wyspiańskiego II stopnia w dziedzinie teatru za dotychczasowe osiągnięcia aktorskie, ze szczególnym uwzględnieniem kreacji w filmie „Kobieta w kapeluszu”.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kobieta w kapeluszu w bazie Akademia Polskiego Filmu
Kategoria:Filmy w reżyserii Stanisława Różewicza Kategoria:Filmy nagrodzone Złotymi Lwami na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych Kategoria:Polskie filmy obyczajowe Kategoria:Polskie filmy z 1984 roku Kategoria:Filmy kręcone w Łebie Kategoria:Filmy kręcone w Warszawie