Feliks Kozyra, ps. Błyskawica, zwany Sokołem LubelszczyznyTak nazwano go pośmiertnie w szeregu artykułów wydanych w Obwodzie II po jego śmierci. Pisał o nich m.in. Wacław Czyżewski w Więc zarepetuj broń na s. 178. (ur. według różnych źródeł w 1923 / 1924 w Polichnie, zm. 14 kwietnia 1944 w Trzydniku Dużym) – oficer Gwardii Ludowej i Armii Ludowej, dowódca 1 Brygady AL im. Ziemi Lubelskiej.
Życiorys
Urodził się w chłopskiej rodzinie Ludwika i Franciszki z Dąbków mieszkających we wsi Polichna. Ukończył 7 klas szkoły powszechnej. Pod koniec 1942 roku wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej i Gwardii Ludowej.
Od lutego 1943 roku walczył w oddziale partyzanckim GL w powiecie kraśnickim dowodzonym przez Władysława Skrzypka „Grzybowskiego”. Pomimo utraty w wypadku palców prawej ręki dobrze władał bronią. Uczestnik potyczki koło Stojeszyna pod Janowem Lubelskim i ataku na wozy taborowe k. Marynopola w maju 1943 r., zasadzki na niemieckich żołnierzy koło wsi Mosty pod Sulowem w czerwcu 1943, rozbrojenia niemieckiej straży w Polichnie we wrześniu 1943 i bitwy pod Kochanami 22 października 1943. Po tej bitwie został mianowany dowódcą specjalnego oddziału bezpieczeństwa, którego zadaniem była m.in. ochrona działaczy PPR i GL.
W grudniu 1943 r. „Błyskawica” dowodził akcją na stację kolejową w Szastarce, a w nocy sylwestrową 1943/1944 na pociąg wojskowy w pobliżu Szastarki. W lutym 1944 r. uczestniczył w rekwizycji w majątku Gościeradów. Od marca 1944 r. znajdował się w składzie 1 Brygady AL im. Ziemi Lubelskiej dowodzonej przez Władysława Skrzypka „Grzybowskiego”. Po śmierci dowódcy Brygady został jego następcą.
.
14 kwietnia 1944 roku, siedmioosobowa grupa partyzantów na czele z „Błyskawicą”R. Nazarewicz, Armia Ludowa dramaty i dylematy. wyruszyła do wsi Trzydnik Duży w celu uwolnienia z rąk oddziału NSZ Wacława Piotrowskiego „Cichego” uprowadzonych partyzantów ALE. Gronczewski Walczyli o Polskę Ludową.. Wszyscy partyzanci zginęli w walce, ranny Kozyra został dobity przez ludzi „Cichego”. Został pochowany w kwaterze partyzanckiej na cmentarzu parafialnym w Rzeczycy Ziemiańskiej w powiecie kraśnickim.
Po jego śmierci na terytorium Obwodu II wydano szereg artykułów pt. Śmierć Sokoła Lubelszczyzny, których fragmenty cytował w swoich wspomnieniach gen. dyw. Wacław Czyżewski, okupacyjny pseudonim "Im", wówczas porucznik AL, sekretarz PPR okręgu janowskiego i oficer informacji Obwodu II ALWięc zarepetuj broń, s. 178.:
Jego brat Mikołaj (ur. 1921), także żołnierz GL-AL, zginął z rąk NSZ w kwietniu 1944 r. w powiecie bychawskim.
Ordery i odznaczenia Order Krzyża Grunwaldu III klasy (dwukrotnie: 25 grudnia 1943 (jedno z pierwszych 30 nadań), pośmiertnie, 24 października 1947 „za zasługi położone w walce konspiracyjnej z okupantem”.)
Awanse podporucznik – 25 grudnia 1943 porucznik – 10 lutego 1944
Przypisy
Bibliografia
Polski Słownik Biograficzny t. XV, Wrocław–Warszawa-Kraków 1970. Mała Encyklopedia Wojskowa t. II, Warszawa 1970. Jerzy Ślaski, Polska Walcząca t. 3, Warszawa 1999. Piotr Gontarczyk, Polska Partia Robotnicza. Droga do władzy 1941–1944, Warszawa 2003. Edward Gronczewski, Walczyli o Polskę Ludową. Wacław Czyżewski, Więc zarepetuj broń... Ryszard Nazarewicz, Armia Ludowa dramaty i dylematy.
Kategoria:Odznaczeni Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy Kategoria:Oficerowie Armii Ludowej Kategoria:Oficerowie Gwardii Ludowej Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1944