Wiwianit (Vivianit) – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady fosforanów. Nazwa została mu nadana w 1817 r. przez Abrahama Gottloba Wernera na cześć pochodzącego z Kornwalii polityka i przemysłowca walijskiego, (1785–1855).
Właściwości Zazwyczaj tworzy kryształy (wrosłe i narosłe) o pokroju tabliczkowym, słupkowym, pręcikowym, igiełkowym. Czasami tworzy kryształy izometryczne. Występuje w skupieniach naciekowych, ziarnistych, gwiaździstych, włóknistych, kulistych. Tworzy konkrecje, impregnacje w kościach i zębach skamielin (odontolit), naskorupienia. Jest strugalny, giętki, przezroczysty. Łatwo rozpuszcza się w kwasie solnym i azotowym. Barwi płomień na kolor niebieskozielony. Jest bardzo czuły na wpływy atmosferyczne; ulega rozpadowi, zmienia barwę. Należy trzymać go w szczelnych pojemnikach i chronić przed światłem.
Występowanie Tworzy się w pobliżu powierzchni Ziemi jako minerał wtórny wielu rud. Powstaje w pegmatytach w wyniku przeobrażenia pierwotnych fosforanów. Występuje w osadach ilastych i innych sedymentacyjnych – składnik jeziornych rud żelaza. Jest rozpowszechniony w torfach, rudach darniowych, żelaziakach brunatnych (limonitach).
Miejsca występowania: St Agnes w Kornwalii (lokalizacja typu); ponadto: Boliwia – piękne przezroczyste kryształy (najwyższej jakości surowiec gemmologiczny), Kamerun – olbrzymie kryształy ok. 130 cm znaleziono w iłach (tworzy tu skupienia w kształcie gwiazdy), Japonia, Australia, USA, Niemcy.
W Polsce stanowi pospolity składnik torfów i rud darniowych na Pomorzu Zachodnim, Lubelszczyźnie, w okolicach Kielc. Występuje w okolicach Świdnicy, Wałbrzycha i Lubania (kryształy 1,5 cm) na Dolnym Śląsku, w okolicach Siedlec.
Zastosowanie ze względu na swą niebieską barwę był wykorzystywany do rzemieślniczego wyrabiania farb, używanych do malowania domów. niebieski barwnik farb zbliżony do błękitu pruskiego poszukiwany przez kolekcjonerów piękne kryształy, po oszlifowaniu, wykorzystywane są w jubilerstwie
Przypisy
Bibliografia J. Parafiniuk – Minerały systematyczny katalog 2004 – TG”Spirifer” W-wa 2005 A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993 A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa – Wyd. Geologiczne W-wa 1965 W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. ”Alma – Press” 2003 Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne –„Horyzont” 2002r
Kategoria:Fosforany (minerały)