thumb|240px|Grób chirurga Andrzeja Franciszka Ksawerego Dybka i jego córki Rozalii Walerii Dybek, na Starych Powązkach w Warszawie (2013) Andrzej Franciszek Ksawery Dybek (ur. 30 listopada 1783 w Poznaniu, zm. 6 lutego 1826 w Warszawie) – polski chirurg.
Życiorys Urodził się w 1783 w Poznaniu jako syn Jana, który był lekarzem wojskowym w 7. pułku piechoty koronnej armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W 1793 po II rozbiorze Polski, kiedy Poznań znalazł się w zaborze pruskim miał 10 lat. W wieku lat 17 poszedł w ślady ojca uzyskując pruskie stypendium rządowe. Wysłany został w r. 1800 do Berlińskiej Akademii Medyko-chirurgicznej, którą ukończył w 1803. W latach 1803–1817 był chirurgiem wojskowym. Początkowo wstąpił do pruskiej służby wojskowej jako lekarz trzeciego pułku artyleryi pieszej. W armii awansował na stopień starszego chirurga. 14 października 1806 brał udział w bitwie pod Jeną opatrując rannych na pobojowisku. Dostał się do francuskiej niewoli, ale jako Polaka wkrótce go wypuszczono.
Po zwycięskim dla Polaków powstaniu wielkopolskim 1806 roku wszedł na służbę armii polskiej gdzie pełnił funkcję starszego chirurga w 3. Pułku Ułanów. Przeszedł z nim kampanię 1807 roku przeciw Prusakom oraz przeciw Austriakom w 1809 roku w wojnie polsko-austriackiej pod dowództwem Józefa Poniatowskiego.
W 1812 lekarz naczelny armii polskiej podczas inwazji na Rosję, a od 1817 profesorem chirurgii w Królewskim Uniwersytecie Warszawskim. Był dyrektorem kliniki chirurgicznej, wykładowcą, dziekanem Wydziału Lekarskiego UW, pedagogiem i wychowawcą polskich chirurgów, członkiem kilku towarzystw naukowych. .
W 1820 przyczynił się do stworzenia Warszawskiego Towarzystwa Lekarskiego, którego był pierwszym wiceprezesem. Synem Andrzeja Franciszka Ksawerego Dybka był doktor Włodzimierz Aleksander Dybek – minister spraw wewnętrznych w powstańczym rządzie dyktatora Romualda Traugutta.
Był członkiem loży wolnomularskiej Przesąd Zwyciężony w 1810Stanisław Małachowski-Łempicki: Dzieje wolnego mularstwa w Krakowie 1755–1822, Kraków 1929, s. 33..
Zmarł 5 lutego 1826 w Warszawie. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Dzieła Ogłosił wiele prac, między innymi: O klinice chirugicznej Królewskiego Uniwersytetu w Warszawie, (1821), Uwagi nad niektóremi chorobami i operacyami(1821).
Przypisy
Bibliografia
Encyklopedya Powszechna Kieszonkowa, zeszyt X, Nakład druk i własność Noskowskiego, Warszawa 1888.
Kategoria:Lekarze armii Królestwa Polskiego (1815–1830) Kategoria:Lekarze Wojska Księstwa Warszawskiego Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Na podstawie Encyklopedii Powszechnej Kieszonkowej Kategoria:Polscy chirurdzy Kategoria:Polscy wolnomularze (Księstwo Warszawskie) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Uczestnicy inwazji na Rosję 1812 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy kampanii polskiej 1806–1807 (strona polska) Kategoria:Polacy – Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Urodzeni w 1783 Kategoria:Zmarli w 1826