Reichswehra () – siły zbrojne Republiki Weimarskiej i III Rzeszy, istniejące w latach 1921–1935.
Powstanie Reichswehry Traktat wersalski podpisany 28 czerwca 1919 roku po zakończeniu I wojny światowej przez Niemcy i państwa zwycięskiej koalicji pozwalał Niemcom na utrzymanie niewielkich liczebnie i słabo uzbrojonych sił zbrojnych. Najważniejszymi postanowieniami traktatu wersalskiego w tym zakresie były: ograniczenie liczebności wojsk lądowych do 100 000 ludzi; ograniczenie liczebności marynarki wojennej do 15 000 ludzi, w tym nie więcej niż 1500 oficerów i chorążych; zakazana była obowiązkowa służba wojskowa; wojsko nie mogło mieć sztabu generalnego, wywiadu ani kontrwywiadu wojskowego. wojska lądowe nie mogły posiadać czołgów, opancerzonych samochodów, broni przeciwlotniczej, najcięższych dział ani artylerii kolejowej. W arsenale Reichswehry mogło być nie więcej niż 102 000 karabinów, 926 karabinów maszynowych, 189 armat 75 mm, 204 haubice 77 mm, 85 haubic 105 mm i 63 armaty 150 mm; Niemcy nie mogły posiadać żadnych samolotów wojskowych (przepis miał lukę – dopuszczalne było posiadanie samolotów w celu szkolenia artylerzystów); marynarka wojenna nie mogła posiadać okrętów podwodnych, lotnictwa ani artylerii nadbrzeżnej. Dopuszczalne było posiadanie nie więcej niż 6 pancerników, 6 krążowników, 12 niszczycieli i 12 torpedowców; wielkość nowo budowanych okrętów była ograniczona (wyporność ograniczona do 10 000 ton dla pancerników, 6000 ton dla krążowników, 800 ton dla niszczycieli i 200 ton dla torpedowców); niemieckie firmy nie mogły produkować ani nawet prowadzić prac badawczych nad zakazanymi rodzajami broni (wspomnianych wyżej); materiały wojenne mogły być trzymane jedynie w 3 arsenałach. Amunicję mogły produkować tylko cywilne fabryki wyznaczone przez traktat wersalski. Zarówno roczna produkcja amunicji, jak i jej ilość jaka mogła być trzymana w magazynach była ściśle określona przez traktat; wszystkie twierdze miały zostać całkowicie rozbrojone, a część (na zachodniej granicy, wyspie Helgoland, na wybrzeżu Bałtyku) całkowicie rozebrana. Budowa nowych fortyfikacji była zakazana. Tylko twierdza w Królewcu mogła być uzbrojona, ale w nie więcej niż 38 dział, w tym 16 przeciwlotniczych, z ograniczonym zapasem amunicji; w strefie zdemilitaryzowanej (obszar na zachód od Renu i do odległości 50 km na wschód od tej rzeki) Niemcy nie mogły mieć stale ani tymczasowo żadnych wojsk, fortyfikacji, baz materiałowych ani przeprowadzać tam manewrów; szkolenie podoficerów i oficerów mogło się odbywać tylko w czterech ośrodkach: szkole piechoty w Dreźnie, szkole kawalerii w Hanowerze, szkole artylerii w Jüterbogu oraz szkole wojsk inżynieryjnych w Monachium.
W miejsce dotychczasowej Armii Cesarstwa Niemieckiego zostały utworzone w roku 1919 tymczasowe siły zbrojne (Übergangsheer), a ostatecznie w 1921 roku Reichswehra, składająca się z armii (Reichsheer) i marynarki wojennej (Reichsmarine). Jej podstawowym zadaniem było utrzymywanie porządku wewnętrznego i ochrona granic.
Skład i organizacja Reichswehry Reichsheer thumb|Mundur oficera Reichswehry (po lewej) w Muzeum Wojskowo–Historycznym Bundeswehry w Dreźnie. Niemcy administracyjnie podzielono na 7 okręgów wojskowych (Wehrkreiskommando). Wojsko było zgrupowane w dwie „grupy dowodzenia” (Gruppenkomando, w Berlinie i Kassel), w skład których wchodziło 7 dywizji piechoty (stacjonujące w: Królewcu, Szczecinie, Berlinie, Dreźnie, Stuttgarcie, Münsterze i Monachium; tam też znajdowały się dowództwa okręgów wojskowych) i 3 dywizje kawalerii. Dywizja piechoty posiadała 3 pułki piechoty, szwadron kawalerii, pułk artylerii (3 grupy), batalion inżynieryjny, sekcję łączności, 2 sekcje transportowe (samochodową i konną) oraz sekcję medyczną. Natomiast dywizja kawalerii posiadała 6 pułków kawalerii i grupę artylerii konnej. Łącznie w armii było: 21 pułków piechoty – każdy miał 3 bataliony piechoty, batalion szkolny i kompanię moździerzy 18 pułków kawalerii – każdy po 4 szwadrony liniowe i 1 szwadron szkolny (dodatkowo było 7 szwadronów kawalerii dywizyjnej) 24 grupy artylerii – każda po 3 baterie 7 batalionów inżynieryjnych – każdy z 2 kompaniami saperów, kompanią pontonową i sekcją reflektorów plot. Dyslokacja Dyslokacja dywizji Reichswehry i pododdziałów wchodzących w ich skład na terytorium Rzeszy przedstawiała się następująco na dzień 1 stycznia 1921 rokuGeorg Tessin, Deutsche Verbände und Truppen 1918 – 1939, Osnabrück 1974, ss 189 - 202:
1 Dywizja Reichswehry w Królewcu 1 (Pruski) pułk piechoty w Królewcu I batalion w Królewcu II batalion w Tylży III batalion w Wystruciu i Gąbinie batalion uzupełniający w Królewcu 2 (Pruski) pułk piechoty w Olsztynie I batalion (strzelców) w Olsztynie II batalion w Kętrzynie III batalion w Giżycku batalion uzupełniający w Olsztynie 3 (Pruski) pułk piechoty w Iławie I batalion w Kwidzynie i Malborku II batalion w Iławie III batalion w Ostródzie batalion uzupełniający w Malborku
2 Dywizja Reichswehry w Szczecinie 4 (Pruski) pułk piechoty w Kołobrzegu I batalion w Stargardzie II batalion (strzelców) w Kołobrzegu III batalion w Wałczu i Pile batalion uzupełniający w Szczecinku 5 (Pruski) pułk piechoty w Szczecinie I batalion w Szczecinie II batalion w Prenzlau i Angermünde III batalion w Rostocku batalion uzupełniający w Greifswaldzie 6 pułk piechoty w Lubece I (Meklemburski) batalion w Schwerinie II (Hanzeatycki) batalion w Lubece i Eutinie III (Pruski) batalion we Flensburgu (Pruski) batalion uzupełniający w Ratzeburgu
3 Dywizja Reichswehry w Berlinie 7 (Pruski) pułk piechoty w Świdnicy I batalion w Brzegu i Nysie II batalion (strzelców) w Jeleniej Górze i Kłodzku III batalion we Wrocławiu batalion uzupełniający w Świdnicy 8 (Pruski) pułk piechoty we Frankfurcie nad Odrą I batalion we Frankfurcie nad Odrą II batalion w Legnicy i Głogowie III batalion w Zgorzelcu batalion uzupełniający w Lubinie 9 (Pruski) pułk piechoty w Poczdamie I batalion w Poczdamie II batalion w Lichterfelde i Wünsdorfie III batalion w Szpandawie batalion uzupełniający w Poczdamie
4 Dywizja Reichswehry w Dreźnie 10 (Saski) pułk piechoty w Poczdamie I batalion (strzelców) w Dreźnie II batalion w Budziszynien III batalion we Freibergu i Miśni batalion uzupełniający w Löbau 11 (Saski) pułk piechoty w Lipsku I batalion w Glauchau II batalion w Lipsku III batalion w Lipsku batalion uzupełniający w Torgau 12 pułk piechoty w Halberstadcie I (Anhalcki) batalion w Dessau i Zerbst II (Pruski) batalion w Kwedlinburgu III (Pruski) batalion w Magdeburgu (Pruski) batalion uzupełniający w Halberstadcie
5 Dywizja Reichswehry w Stuttgarcie 13 (Wirtemberski) pułk piechoty w Ludwigsburgu I batalion w Ulmie II batalion w Stuttgarcie – Bad Canstatt III batalion w Ludwigsburgu batalion uzupełniający w Schwäbisch Gmünd 14 (Badeński) pułk piechoty w Konstancji I batalion w Konstancji II batalion w Tybindze III batalion w Meiningen batalion uzupełniający w Donaueschingen i Villingen 15 pułk piechoty w Kassel I (Heski) batalion w Giessen II (Turyński) batalion w Eisenach i Sondershausen III (Pruski) batalion (strzelców) w Kassel (Heski) batalion uzupełniający w Marburgu
6 Dywizja Reichswehry w Münsterze 16 pułk piechoty w Oldenburgu I (Hanzeatycki) batalion w Bremie II (Pruski) batalion w Hanowerze III (Oldenburski) batalion w Odlenburgu (Pruski) batalion uzupełniający w Osnabrück 17 pułk piechoty w Brunszwiku I (Brunszwicki) batalion w Brunszwiku II (Pruski) batalion w Getyndze III (Pruski) batalion (strzelców) w Goslarze (Pruski) batalion uzupełniający w Celle 18 pułk piechoty w Paderborn I (Pruski) batalion w Paderborn II (Pruski) batalion w Münsterze III (Schaumburg-Lippski i Pruski) batalion w Bückeburgu i Hameln (Lippski) batalion uzupełniający w Detmold
7 Dywizja Reichswehry w Monachium 19 (Bawarski) pułk piechoty w Monachium I batalion w Monachium II batalion w Augsburgu III batalion w Kempten i Lindau batalion uzupełniający w Landshut 20 (Bawarski) pułk piechoty w Ratyzbonie I batalion w Ratyzbonie II batalion w Ingolstadcie III batalion w Pasawie batalion uzupełniający w Ambergu 21 (Bawarski) pułk piechoty w Norymberdze I batalion w Würzburgu II batalion w Norymberdze III batalion w Bayreuth batalion uzupełniający w Erlangen
1 Dywizja Kawalerii we Frankfurcie nad Odrą 1 (Pruski) pułk rajtarów w Tylży 1 szwadron w Tylży 2 szwadron w Wystruciu 3 szwadron w Wystruciu 4 szwadron w Tylży 5 szwadron (uzupełniający) w Wystruciu 2 (Pruski) pułk rajtarów w Węgorzewie, tymczasowo w Królewcu 1 szwadron w Ełku, tymczasowo w Królewcu 2 szwadron w Ełku, tymczasowo w Królewcu 3 szwadron w Olszynie, tymczasowo w Dobrym Mieście 4 szwadron w Olszynie, tymczasowo w Węgorzewie 5 szwadron (uzupełniający) w Olsztynie, tymczasowo w Węgorzewie 6 szwadron w Królewcu 3 (Pruski) pułk rajtarów w Rathenow 1 szwadron w Rathenow 2 szwadron w Rathenow 3 szwadron w Stendalu 4 szwadron w Stendalu 5 szwadron (uzupełniający) w Rathenow 4 (Pruski) pułk rajtarów w Poczdamie 1 szwadron w Poczdamie 2 szwadron w Poczdamie 3 szwadron w Poczdamie 4 szwadron w Poczdamie 5 szwadron (uzupełniający) w Poczdamie 6 szwadron w Poczdamie 5 (Pruski) pułk rajtarów w Słupsku 1 szwadron w Białogardzie 2 szwadron w Białogardzie 3 szwadron w Słupsku 4 szwadron w Słupsku 5 szwadron (uzupełniający) w Słupsku 6 (Pruski) pułk rajtarów w Pasewalku 1 szwadron w Pasewalku 2 szwadron w Pasewalku, tymczasowo w Schwedt 3 szwadron w Demmin 4 szwadron w Schwedt 5 szwadron (uzupelniający) w Pasewalku 6 szwadron w Demminie
2 Dywizja Kawalerii we Wrocławiu 7 (Pruski) pułk rajtarów we Wrocławiu 1 szwadron we Wrocławiu 2 szwadron we Wrocławiu 3 szwadron w Oławie 4 szwadron w Oławie 5 szwadron (uzupełniający) we Wrocławiu 8 (Pruski) pułk rajtarów w Oleśnicy 1 szwadron w Miliczu 2 szwadron w Oleśnicy 3 szwadron w Miliczu 4 szwadron w Namysłowie 5 szwadron (uzupełniający) w Bierutowie 9 (Pruski) pułk rajtarów w Fürstenwalde 1 szwadron w Fürstenwalde 2 szwadron w Fürstenwalde 3 szwadron w Beeskow, tymczasowo w Jüterbogu 4 szwadron w Beeskow, tymczasowo w Perlebergu 5 szwadron (uzupełniający) w Fürstenwalde 10 (Pruski) pułk rajtarów w Sulechowie 1 szwadron w Torgau 2 szwadron w Torgau 3 szwadron w Sulechowie 4 szwadron w Sulechowie 5 szwadron (uzupełniający) w Sulechowie 11 (Pruski) pułk rajtarów w Lubiniu, a od 1922 – w Prudniku 1 szwadron w Lubiniu 2 szwadron w Lubiniu 3 szwadron w Szprotawie, tymczasowo w Perlebergu, później w Prudniku 4 szwadron w Szprotawie, tymczasowo w Perlebergu, później w Prudniku 5 szwadron (uzupełniający) w Lubinie, później w Oławie 12 (Saski) pułk rajtarów w Dreźnie 1 szwadron w Grimma 2 szwadron w Grossenhain 3 szwadron w Grimma 4 szwadron w Grossenhain 5 szwadron (uzupełniający) w Dreźnie 6 szwadron w Dreźnie
3 Dywizja Kawalerii w Weimarze 13 (Pruski) pułk rajtarów w Hanowerze 1 szwadron w Hanowerze 2 szwadron w Hanowerze 3 szwadron w Lüneburgu 4 szwadron w Lüneburgu 5 szwadron (uzupełniający) w Hanowerze 14 pułk rajtarów w Ludwigslust 1 (Meklemburski) szwadron w Ludwigslust 2 (Meklemburski) szwadron w Parchimiu 3 (Pruski) szwadron w Szlezwiku 4 (Pruski) szwadron w Szlezwiku 5 (Pruski) szwadron (uzupełniający) w Ludwigslust 15 (Pruski) pułk rajtarów w Paderborn 1 szwadron w Paderborn 2 szwadron w Paderborn 3 szwadron w Münsterze 4 szwadron w Münsterze 5 szwadron (uzupełniający) w Paderborn 6 szwadron w Münsterze 16 pułk rajtarów w Langensalza, następnie w Erfurcie 1 (Pruski) szwadron w Hofgeismar (później w Erfurcie) 2 (Pruski) szwadron w Hofgeismar 3 (Heski) szwadron w Lagensalzy, tymczasowo w Hofgeismar 4 (Pruski) szwadron w Langensalzy 5 szwadron (uzupełniający) w Langensalzy 6 szwadron w Kassel (później w Erfurcie) 17 (Bawarski) pułk rajtarów w Bambergu (podlegał bawarskiej 7 Dywizji) 1 szwadron w Bambergu 2 szwadron w Ansbach