Nautilus Pompilius () – radziecka i rosyjska grupa rockowa. Powstała w Swierdłowsku (od 1991 Jekaterynburg) i działała w latach 1982–1997.
Najsłynniejsze utwory to: „Spacery po wodzie” („”), „Chcę być z tobą” („”), „Skrzydła” („”) oraz „Ostatni list” („”) znany powszechnie od pierwszych słów refrenu „”.
W 1988 r. w zespole wystąpiła gościnnie Ałła Pugaczowa (chórki w piosence „Doktor twojego ciała” („”) na płycie „”).
w 1997 roku muzyka autorstwa Nautilusa została wykorzystana w filmie reżysera Aleksieja Bałabanowa pt. Brat.
Historia Grupa powstała w 1978 roku z inicjatywy Wiaczesława Butusowa i Dmitrija Umieckiego – studentów architektury. Początkowo zespół miał się nazywać „Ali Baba i czterdziestu rozbójników”, jednak w 1983 Andriej Makarow zaproponował nazwę „Nautilus”, a w 1985 r. Ilja Kormilcew zmienił ją na „Nautilus Pompilius”.
Na początku swojego istnienia grupa występowała na potańcówkach, wykonując covery zagranicznych rockowych hitów. W 1983 roku został nagrany debiutancki album „”, inspirowany brzmieniem Led Zeppelin. Wraz z nowym albumem – „” – muzycy odeszli od dotychczasowej muzycznej estetyki. Tworząc nowe brzmienie wzorowali się na przykładzie leningradzkich grup interesujących się w owym czasie nową falą. Ukształtowany został również ówczesny wizerunek grupy – czarno-białe ubrania i makijaż sceniczny utrzymany w tej samej kolorystyce. Do grupy dołączył poeta – Ilja Kormilcew, który jest autorem większości tekstów Nautilusa. Skład zespołu tworzyli w tym czasie: Wiaczesław Butusow (wokal i gitara), Dmitrij Umiecki (gitara basowa)Wiktor Komarow (klawiszowe), Aleksiej Mogilewski (saksofon, klawiszowe), Albert Potapkin (perkusja).
Grupa regularnie występowała na scenie Swierdłowskiego Rock Klubu, jednego z najpopularniejszych ośrodków muzyki rockowej w Związku Radzieckim.
Ogólnokrajową sławę w ZSRR zespół zdobył w 1986 roku, po wydaniu albumu „”. Koncertował w całym kraju i za granicą.
W 1989 roku z Nautilusa odszedł współzałożyciel – Dmitrij Umiecki. Jego decyzja była spowodowana częstymi zmianami składu zespołu oraz sporami i kłótniami dzielącymi muzyków Nautilusa, które pojawiły się wraz z nadejściem sukcesu. Zaraz po tym Butusow na rok rozwiązał grupę. W 1989 roku wraz z udziałem byłego współlidera nagrano album „” (wydany w 1995). Umiecki do zespołu nie powrócił.
W tym samym roku Kormilcew, Butusow i Umiecki zostali uhonorowani Komsomolską Nagrodą Lenina. Kormilcew zrezygnował z wyróżnienia z uwagi na przekonania polityczne. Butusow nie pojawił się na ceremonii przyznania, a otrzymane pieniądze przekazał na cel charytatywny. Umiecki jako jedyny przyjął nagrodę.
Wraz z początkiem lat 90. i ustanowieniem nowego składu zmieniło się również brzmienie Nautilusa, większą rolę w utworach odgrywała wówczas gitara.
W 1993 roku grupa świętowała 10- lecie istnienia i z tej okazji został wydany koncertowy album Отчёт 1983–1993. Udział w projekcie wzięły m.in. zespół Aleksieja Mogilewskiego Ассоциация, Akwarium, Nastia, Czajf i Agata Kristi, wykonując covery popularnych utworów Nautilusa.
Wiaczesław Butusow rozwiązał zespół w 1997 roku bez podania konkretnej przyczyny. Decyzję o rozpadzie podjęto podczas nagrywania ostatniego albumu grupy.
W 2008 roku Nautilus obchodził 25- lecie istnienia. Z tej okazji Butusow wraz ze swoim nowym zespołem wydał dwuczęściowy tribute album – „” Na pierwszą część składają się covery największych hitów Nautilusa, nagrane m.in. przez grupy takie jak Alisa, Maszyna Wriemieni, Piknik, Nocznyje Snajpery, Mumij Troll, a na drugą część aranżacje innych utworów zespołu wykonanych przez Ju-Pitera.
Dyskografia Albumy studyjne 1983 – 1985 – 1986 – 1988 – 1991 – 1992 – 1994 – 1994 – 1995 – 1996 – 1997 – 1997 –
Albumy koncertowe 1987 – 1988 – 1988 – 1988 – 1993 – 1983–1993 1994 – 1996 –
Skład Ostatni skład Wiaczesław Butusow – wokal, gitara, teksty, muzyka (1982–1997) Ilja Kormilcew – teksty (1985–1997) Albert Potapkin – perkusja (1986–1987, 1991–1997) Igor Kopyłow – gitara basowa (1990–1997) Nikołaj Pietrow – gitara (1994–1997) Aleksiej Mogilewski – klawiszowe, saksofon, chórki (1986–1988, 1994–1997)
Byli członkowie Dmitrij Umiecki – gitara basowa, chórki, muzyka, teksty (1982–1987, 1989) Andriej Sadnow – gitara (1982–1983) Wiktor Komarow – klawiszowe (1983–1988) Aleksiej Chomienko – klawiszowe (1987–1988) Władimir Elizarow – gitara basowa, gitara (1988) Wiktor Aławacki – gitara basowa (1988) Władimir Nazimow – perkusja (1987–1988) Jegor Biełkin – gitara (1988, 1990–1993) Aleksandr Bieljajew – gitara (1989–1993) Igor Dżawad-Zade – perkusja (1989–1991) Igor Gonczarow – perkusja (1982) Aleksandr Zarubin – perkusja (1982–1983) Nastia Polewa – wokal (1985)
Kinematografia Pod koniec lat 80. muzycy grupy wzięli udział w tworzeniu krótkometrażowych filmów swierdłowskiego reżysera, Aleksieja Bałabanowa. Były to produkcje: Kiedyś były inne czasy (1987) – oparty na hicie Nautilusa „Spojrzenie z ekranu” („Взгляд с экрана”), Nie mam przyjaciela (1987) i Nastia i Jegor (1989).
W 1997 roku Bałabanow zaprosił Nautilusa do udziału w filmie Brat – wykorzystano w nim muzykę autorstwa Butusowa i Kormilcewa, a członków zespołu zaangażowano do ról epizodycznych (występu cameo).
Przypisy
Kategoria:Rosyjskie zespoły artrockowe Kategoria:Rosyjskie zespoły nowofalowe Kategoria:Zespoły muzyczne związane z Jekaterynburgiem Kategoria:Rosyjskie zespoły rocka alternatywnego Kategoria:Rosyjskie zespoły rocka gotyckiego Kategoria:Zespoły muzyczne w ZSRR