Leszczyńscy herbu Wieniawa – polski ród magnacki wywodzący się z południowej Wielkopolski. Nazwisko rodziny pochodzi od osady Leszczno (późniejsze miasto Leszno). Na przełomie XVI i XVII wieku należeli do najznaczniejszych zwolenników reformacji w Koronie, potem jednak wrócili do katolicyzmu. Najbardziej znanym przedstawicielem rodu byli król Polski, wielki książę litewski, książę Lotaryngii i Baru Stanisław Leszczyński oraz jego młodsza córka, Maria, królowa Francji jako żona Ludwika XV.
Posiadłości: początkowo głównie w Wielkopolsce, z której wywodził się ród, potem także w Małopolsce, na Mazowszu, na Rusi i na Litwie, m.in.: Leszno, Gołuchów, Gołuchowo, Rydzyna, Zębców, Wieniawa, Baranowo, Baranów Sandomierski, Milanów, Leszno (jurydyka), Radzymin, Korzec, Krasnobród, Włodawa, Pobiedno, Rawa Mazowiecka, Chrusty, Biała Rawska, Stuposiany, Zboiska, Podhajce.
O dziejach rodziny Leszczyńskich opowiada powieść Hanny Malewskiej Panowie Leszczyńscy.
Znani przedstawiciele Rafał Leszczyński (?–1441) – podkomorzy kaliski, starosta generalny Wielkopolski, protoplasta rodu Leszczyńskich,
Rafał Leszczyński (ok. 1526–1592) – wojewoda brzeskokujawski i kasztelan śremski (kalwinista), Andrzej Leszczyński (wojewoda brzeskokujawski) – wojewoda brzeskokujawski (kalwinista), Rafał Leszczyński (1579–1636) – wojewoda bełski („papież kalwinów” w Polsce), Andrzej Leszczyński (wojewoda dorpacki) (zm. 1651) – wojewoda dorpacki (kalwinista), Samuel Leszczyński (1637–1676) – poeta (kalwinista potem katolik), Bogusław Leszczyński (ok. 1612–1659) – podskarbi i podkanclerzy koronny (kalwinista, potem katolik), Rafał Leszczyński (1650–1703) – starosta wschowski, podstoli koronny, starosta generalny Wielkopolski, podskarbi wielki koronny, Stanisław Leszczyński (1677–1766) – król Polski, książę Lotaryngii i Baru, ostatni męski przedstawiciel rodziny, Maria Leszczyńska – królewna, żona Ludwika XV, króla Francji i Nawarry ostatnia z rodu, Jan Leszczyński (1603–1678) – kanclerz wielki koronny od 1666 (katolik), Przecław Leszczyński (1605–1670) – wojewoda dorpacki (katolik), Wacław Leszczyński (1605–1666) – biskup warmiński, prymas Polski, Wacław Leszczyński (1576–1628) – wojewoda kaliski, kanclerz wielki koronny (kalwinista, potem katolik), Andrzej Leszczyński (1608–1658) – prymas Polski i Litwy, kanclerz wielki koronny, Jan Leszczyński (zm. 1657) – biskup kijowski.
Pałace
Zobacz też Zamek w Baranowie Sandomierskim Zamek w Gołuchowie Zamek w Rydzynie
Bibliografia
Hanna Malewska, Panowie Leszczyńscy, 1961
Linki zewnętrzne Genealogia rodu Leszczyński herbu Wieniawa.
! Kategoria:Wielkopolskie rody szlacheckie