thumb|250px|Domy zaprojektowane przez Arne Jacobsena thumb|250px|Ratusz w Aarhus thumb|250px|Ratusz w Aarhus – poidełko jako element wystroju wnętrza thumb|250px|Hotel Royal SAS w Kopenhadze
Arne Jacobsen (ur. 11 lutego 1902 w Kopenhadze, zm. 24 marca 1971 tamże) – duński architekt i projektant wnętrz.
Jako pierwszy w Danii wcielił w życie idee pionierów modernizmu: Le Corbusiera i L. Mies van der Rohe. Projektował przede wszystkim gmachy użyteczności publicznej i osiedla. Był również twórcą sztuki użytkowej.
W swoim rozwoju wyewoluował od pozycji bardzo tradycyjnych (ceglana architektura duńska) w kierunku racjonalnego modernizmu. Studiował w Szkole Technicznej w Kopenhadze (1919-1924) oraz w Akademii Sztuk Pięknych tamże (1924-1927). Był to okres ścierania się różnych poglądów na współczesną architekturę duńską (zwłaszcza neoklasycznego i narodowego), w cieniu których dojrzewał Jacobsen. W kształtowaniu się poglądów architekta ważną rolę odegrały wycieczki naukowe organizowane przez Akademię, m.in. na Wystawę Paryską w 1925. To tam Jacobsen zetknął się bliżej z ideami Le Corbusiera i Gropiusa i wykształcił swój warsztat rysunkowy, charakteryzujący się eliminacją nieistotnych szczegółów kosztem uwypuklenia istotnych elementów konstrukcyjnych projektowanych obiektów. Po 1927 zatrudnił się w biurze architekta miejskiego Kopenhagi. Rezultatem tego były pierwsze drobne projekty w parku Enghaveparken (bramy, estrady, altany), a później pierwsze projekty domów jednorodzinnych (za dom prof. Wandela przy Knutsvej 9 otrzymał nagrodę gminy Gentofte). Stopniowo projekty Jacobsena stają się coraz bardziej nowoczesne i uproszczone, jednak nadal osadzone są w duńskiej tradycji architektonicznej: użycie żółtobrązowej cegły i strome, kryte ceramiczną dachówką dachy. Drugi nurt, nawiązujący do idei wielkiego europejskiego modernizmu, architekt zapoczątkował domem własnym przy Rodesvej 2 w Kopenhadze z lat 1928–1929.
Arne Jacobsen jest projektantem fotelu Egg, który został zaprojektowany dla hotelu SAS Royal w Kopenhadze (obecnie Radisson Blu Royal). Jacobsen opracował nie tylko plany budynku, ale również projekty wnętrz wraz z pełnym wyposażeniem. Po otwarciu hotelu w 1960 roku, fotele Egg stały w recepcji. Jego projekt, odmienny od panujących wówczas norm, zwracał uwagę gości hotelu, z których wielu pragnęło się dowiedzieć, gdzie takie fotele można kupić. Mebel pojawiał się później na planach takich filmów jak „Na pomoc!”, serii o „Austinie Powersie” czy „Zoolander”.
Najważniejsze realizacje architektoniczne dom jednorodzinny, Knutsvej 9, Kopenhaga, Dania (1926-1927) dom jednorodzinny, Knutsvej 11, Kopenhaga, Dania (1926-1927) muszla koncertowa, altana i wejście do parku Enghaveparken, Kopenhaga, Dania (1928) dom własny, Rodesvej 2, Kopenhaga, Dania (1928-1929) dom jednorodzinny, Baunegaardsvej 22, Kopenhaga, Dania (1922) dom jednorodzinny, Olsens Aleé 28, Kopenhaga, Dania (1930-1931) dom jednorodzinny, Baunegaardsvej 81, Kopenhaga, Dania (1930-1931) dom jednorodzinny, Tranegaasdsvej 25, Kopenhaga, Dania (1930-1931) dom jednorodzinny, Klampenborgvej 37, Kopenhaga, Dania (1930-1931) szkoła jeździecka Mattassona, Belleveuevej 12, Kopenhaga, Dania (1931) plaża Bellevue (kabiny), Klampenborg, Dania (1932-1933) dom jednorodzinny, Hegelsvej 4, Kopenhaga, Dania (1932-1933) dom jednorodzinny, Hegelsvej 17, Kopenhaga, Dania (1932-1933) dom jednorodzinny, Hegelsvej 18, Kopenhaga, Dania (1932-1933) dom jednorodzinny, Anemonevej 48, Kopenhaga, Dania (1932-1933) kąpielisko nadmorskie Dragør Sydstrand (nie istnieje), (1933-1934) dom jednorodzinny, Hoffeymersvej 29, Kopenhaga, Dania (1933-1934) dom jednorodzinny, Vemmetofte Allé 10, Kopenhaga, Dania (1933-1934) dom jednorodzinny, Strandvej 464, Wittbek, Dania (1933-1934) dom jednorodzinny, Hegelsvej 3, Kopenhaga, Dania (1933-1934) dom jednorodzinny, Ordrupshøjvej 30, Kopenhaga, Dania (1933-1934) apartamenty Bellavista (Strandvejen 419-451), Klampenborg, Dania (1933-1934) dom jednorodzinny, Parkovsvej 7, Kopenhaga, Dania (1934-1935) dom jednorodzinny, Hegelsvej 9, Kopenhaga, Dania (1934-1935) dom jednorodzinny, Parkovsvej 19, Kopenhaga, Dania (1934-1935) dom jednorodzinny, Kratvænget 9, Kopenhaga, Dania (1934-1935) hala tenisowa, Hartmannsvej 37, Kopenhaga, Dania (1934-1935) laboratorium fabryki „Novo”, Fuglebakvej 115, Kopenhaga, Dania (1934-1935) teatr „Bellevue” i restauracja „Gammel Bellevue”, Klampenborg, Dania (1934-1935) bank „Landmandsbanken”, Nørrebrogade 160 (1934-1935) projekt lotniska w Kastrup, wspólnie z Flemmingiem Lassenem, (1936) dom jednorodzinny, Jægersborg Allé 44, Kopenhaga, Dania (1936-1937) dom jednorodzinny, Skovvangen 17, Kopenhaga, Dania (1936-1937) dom jednorodzinny, Jægersborg Allé 57, Kopenhaga, Dania (1936-1937) stacja benzynowa w Kystvejen koło portu Skovshoved Havn, Dania (1936-1937) oddział banku „Landmandsbanken”, Vester Farimagsgade 37, Dania (1936-1937) dom jednorodzinny, Ordrupvej 185, Kopenhaga, Dania (1937-1938) dom jednorodzinny, Kongehøjen 3, Kopenhaga, Dania (1937-1938) dom ze sklepem „Stelling Hus”, Gammeltorv 6, Kopenhaga, Dania (1937-1938) własny dom letni, Gudmindrup Lyng, Dania (1937) projekt ratusza w Lyngby, wspólnie z Flemmingiem Lassenem, Dania (1938) ratusz w Aarhus (wspólnie z Erikiem Møllerem), Aarhus, Dania (1939-1942) ratusz w Søllerød – dzielnicy Kopenhagi (wspólnie z Flemmingiem Lassenem), Dania (1940-1942) ogród w rezydencji H. Pedersena, Holte, Dania (1941) stadion Jægersborg, przerobiony (1941-1942) domy szeregowe, Ridebannevang 26-35, Dania (1943) domy szeregowe, Hørsholmvej 53-67, Dania (1943) wędzarnia, Odden Havn, Dania (1943) dom wakacyjny w Arild, Szwecja (1944) plan ogólny fabryki Nordiska Kompagniets, Nyköping, Szwecja (1944-1945) osiedla Søholm I i II, Klampenborg, Dania (1946-1951) osiedle Ibstrupparken II, Dania (1946-1949) Osiedle Młodych, Hørsholmvej, Dania, (1947) domy szeregowe, Islevvænge, Rødovre (1946-1949) projekt teatru we Frederica (1946) projekt przystani jachtowej i domu myśliwskiego w Vejle, wspólnie z K. Clausenem i T. Hellebergiem, (1950) kaplica cmentarna w Næstved (projekt konkursowy), (1949) szkoła w Esbjerg (projekt konkursowy), 1950 osiedle domów szeregowych, Søholm, Strandvejen (1949-1957) dom jednorodzinny, Vedebæk, Strandvej 504, (1951) szkoła w Haarby, Dania (1951) ogród przydomowy w Søholm, (1951) hala Massey-Harris, Roskilde Landevej 183, (1953) osiedle „Alléhusene”, Jægersborg Allé, (1952) dom jednorodzinny w Geelsvej 10, (1954) dom jednorodzinny a Kalundborg, (1954) biurowice firmy „Jaspersen i Syn”, Nyripsgade 18, (1955) stoisko „H55” na międzynarodowej wystawie w Helsingborg, Szwecja (1955) stoisko „Lavenda Wool” na wystawie brytyjskiej w Kopenhadze, (1955) ratusz w Rødovre, Dania (1956-1957) dom atrialny na wystawie Interbau w Berlinie Zachodnim (1957) zakład mechaniczny w Aalborgu, (1957) ratusz w Glostrup, Dania (1958) szkoła Munkegård, Kopenhaga, Dania (1955-1959) laboratorium i fabryki firmy Novo, Dania (1958) SAS Royal Hotel, Kopenhaga, Dania (1958-1960) dom jednorodzinny w Ordrup, (1960) Toms – fabryka czekolady, Ballerup, Dania (1961) zespół mieszkaniowy Ved Bellevue Bugt, Klampenborg (1961) Galkeria Sztuki w Hanowerze, wspólnie z O. Weitlingiem, (1964) wieża wojskowa z Herrenhausen, wspólnie z O. Weitlingiem, (1964) Duński Bank Narodowy, Kopenhaga, Dania (1965-1970) hala sportowa w Landskronie, Szwecja (1965) ośrodek wakacyjny na wyspie Fehrmann, RFN, wspólnie z O. Weitlingiem (1965-1974) St Catherine’s College, Oxford, Wielka Brytania (1964-1966) wraz z meblami i wzorami sztućców ratusz w Moguncji, Niemcy (1966-1973) bank w Kuwejcie (1967-1976) ratusz w Moguncji, wspólnie z O. Weitlingiem, RFN (1968-1973) zakłady przemysłowe „Novo” w Moguncji, (1968) szkoła Christianeum, Hamburg, Niemcy (1970-1971) Vattenfall Europe, Hamburg, Niemcy (1970) Biuro American Express w Kopenhadze, Dania (1971) Ambasada Królestwa Danii, Londyn, Wielka Brytania (1976-1977) – częściowa współpraca.
Odznaczenia Medal Księcia Eugeniusza (1962)
Przypisy
Bibliografia Tadeusz Włodzimierz Barucki, Arne Jacobsen, Warszawa, Arkady, 1984, ISBN 83-213-3245-5
Kategoria:Absolwenci uczelni w Danii Kategoria:Duńscy architekci Kategoria:Architekci modernizmu Kategoria:Duńscy Żydzi Kategoria:Ludzie urodzeni w Kopenhadze Kategoria:Urodzeni w 1902 Kategoria:Zmarli w 1971