Jan Oppeln-Bronikowski (niem. Johann von Oppeln-Bronikowski także:Bronikovsky) herbu własnego (ur. 1679, Kunowo, powiat szamotulski – zm. 1765, Poczdam), wojskowy szwedzki i polski, później pruski generał-major. thumb|Pruscy huzarzy (z brygady lejbhuzarów, tzw. Totenkopfhusaren z Gdańska)
Syn Zygmunta, majora wojsk szwedzkich, pana na Kunowie, mając lat 15 wstąpił do armii szwedzkiej stacjonowanej na Pomorzu Szwedzkim i spędził w jej szeregach 7 lat, po czym zaciągnął się, już jako oficer kawalerii, do polskich wojsk koronnych, w których służył ok. 14 lat. W roku 1725 wstąpił w randze rotmistrza do rozbudowywanej właśnie przez króla Fryderyka Wilhelma I armii pruskiej i otrzymał zadanie zorganizowania pierwszego w historii wojska pruskiego pułku huzarów. Wywiązał się z niego znakomicie i awansował w roku 1729 na majora. W latach 1730–1731 kierował akcją zakupu koni dla pruskiej kawalerii i odbywał w związku z tym częste podróże do Polski i do Węgier. Później był przez 8 lat komendantem huzarów stacjonowanych przy granicy polsko-pruskiej. W 1740 awansował na pułkownika. Po inwazji Fryderyka Wielkiego na Śląsk Bronikowski wyróżnił się w bitwie pod Chotusicami (I wojna śląska, 17 maja 1742), otrzymał najwyższe pruskie odznaczenie wojskowe, order Pour le Mérite i awans na generała. W sławnej bitwie pod Hohenfriedebergiem (w Polsce zwanej po 1948 "Bitwa pod Dobromierzem", II wojna śląska) dowodził rezerwową kawalerią. W roku 1747 wystąpił ze względu na zaawansowany wiek z wojska i otrzymał bardzo wysoką jak na owe czasy emeryturę w wys. 600 talarów. Ze względu na zasługi przy organizacji i szkoleniu huzarów zwano Bronikowskiego "Prahuzarem" (Urhusar) lub "Przodkiem huzarów" (Stammvater der Husaren).
Bibliografia Allgemeine Deutsche Biographie, Band III, S. 355, Berlin 1967 Georg von Alten, Handbuch für Heer und Flotte, Band II, Berlin 1909 Heinrich Kneschke, Neues Allgemeines Deutsches Adels-Lexicon, 1 - 9, Leipzig 1860 Ernst Graf von Lippe, Husarenbuch, Berlin 1863
Zobacz też Oppeln-Bronikowski (rodzina)
Jan Oppeln-Bronikowski Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie kawalerii armii koronnej Kategoria:Polacy – generałowie armii pruskiej Kategoria:Polacy – wojskowi armii szwedzkiej Kategoria:Szwedzcy wojskowi Kategoria:Urodzeni w 1679 Kategoria:Zmarli w 1765 Kategoria:Polacy odznaczeni wojskowym Orderem Pour le Mérite