thumb|Stanisław Gano jako kapitan Wojska Polskiego thumb|Odsłonięty w styczniu 2013 r., staraniem Ambasady RP w Rabacie, nowy grób Generała Stanisława Gano na Cmentarzu chrześcijańskim w Casablance, zaprojektowany przez inż. M.Flachę.

Stanisław Włodzimierz Paweł GanoW 1935 dokonano zmiany imienia ze Stanisław na Stanisław Włodzimierz Paweł. , ps. „Stanisław” (ur. 17 maja 1895 w Opatowie, zm. 5 lipca 1968 w Casablance) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych, działacz niepodległościowy, szef Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza, mianowany generałem brygady w 1964 przez władze emigracyjne, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Syn Zachariasza Wacława, notariusza w Opatowie i Marii Heleny z Mroczkowskich. W 1912 ukończył polską szkołę handlowa w Radomiu, a w następnym roku zdał rosyjską maturę w Wilnie. W czasie pobytu w szkole radomskiej należał do koła samokształceniowego o charakterze narodowym. W 1914 roku rozpoczął studia w Instytucie Dróg i Mostów w Moskwie, gdzie ukończył 4 semestry. Tam też należał do Bratniej Pomocy oraz Domu Polskiego.

Podczas I wojny światowej, 15 czerwca 1916 roku został wcielony do armii rosyjskiej, gdzie 20 grudnia 1916 został mianowany na stopień chorążego. Jesienią 1917 roku wstąpił do Związku Wojskowych Polaków w Armawirze, gdzie brał udział w pracach do maja 1918 roku, kiedy to pod groźbą aresztowania przez władze bolszewickie uciekł, pomimo trudności przekraczania kilkakrotnie frontu i przedostał się nielegalnie do Warszawy. W czerwcu 1918 roku, na wiadomość o formowaniu się oddziałów polskich na Kubaniu, powrócił tam i we wrześniu 1918 roku przybył do miejscowości Paszkówka, gdzie wstąpił do plutonu kpt. Juliusza Zulaufa w charakterze oficera-szeregowca w składzie 4 Dywizji Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego. W listopadzie tego roku wraz z dywizją wyjechał z Noworosyjska do Odessy, a 9 grudnia 1918 – w składzie oddziału gen. Michała Rola-Żymirskiego – dostał się do niewoli ukraińskiej pod stacją Wygoda, skąd po kilu dniach udało mu się zbiec.

Przedostał się do Chełma i 24 grudnia 1918 wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego w stopniu podporucznika. Początkowo był w dyspozycji Inspektoratu Piechoty Legionów w Jabłonnie, a następnie przydzielony został do 2 pułku piechoty. 12 kwietnia 1919 wraz z I baonem wyruszył na Front Litewsko-Białoruski, gdzie przebywał do końca wojny polsko-bolszewickiej. 1 grudnia 1919 otrzymał awans na stopień porucznika, a w 1922 został mianowany na kapitana. W tym też roku od 1 listopada do 1 października 1924 uczęszczał do Wyższej Szkoły Wojennej. 2 października tego roku, po uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału III Sztabu Generalnego. 16 grudnia 1925 roku został przesunięty ze stanowiska referenta na stanowisko kierownika referatu. 24 lipca 1928 roku został przeniesiony z Biura Ogólno–Organizacyjnego Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie do Ekspozytury Nr 1 Oddziału II Sztabu Generalnego.

Z dniem 1 maja 1933 roku został przeniesiony ze Sztabu Głównego na stanowisko attaché wojskowego przy Poselstwie Polskim w Helsinkach. Z dniem 30 czerwca 1935 roku został przeniesiony do dyspozycji szefa Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych. W grudniu tego roku został przeniesiony do 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Brzeżanach stanowisko dowódcy batalionu. 19 marca 1937 roku został awansowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 roku i 43. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W kwietniu tego roku został przeniesiony do 11 pułku piechoty w Tarnowskich Górach na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W lutym 1939 roku powrócił do Oddziału II Sztabu Głównego na stanowisko kierownika Samodzielnego Referatu Technicznego.

W czasie II wojny światowej był najpierw zastępcą szefa, a potem szefem Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza. Uważany jest za jednego z autorów sukcesów tej służby. Do stopnia pułkownika został awansowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1943 roku w korpusie oficerów piechoty.

W 1945 roku przekazał Brytyjczykom w depozyt – na ich żądanie – akta wywiadowcze II Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza. Akta nie zawierały kartoteki agentów, którą płk Gano rozkazał spalić, by nie weszła w posiadanie Sowietów. Po demobilizacji osiedlił się w Maroku.

Uchwałą Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z 26 września 1946 roku pozbawiony został obywatelstwa polskiego, które przywrócono mu pośmiertnie w 1971 roku.

Awansowany przez Naczelnego Wodza, gen. broni Władysława Andersa, na generała brygady ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1964 roku w korpusie generałów.

Zmarł 5 lipca 1968 roku w Casablance.

Staraniem Ambasady RP w Rabacie w dniu 27 stycznia 2013 roku odsłonięto nowy pomnik nagrobny Generała na Cmentarzu chrześcijańskim w Casablance. W uroczystości uczestniczyli między innymi kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych Jan Stanisław Ciechanowski, wysoki komisarz do spraw kombatantów Królestwa Maroka Mustafa El Ktiri, konsul USA w Casablance Erica Magallon oraz burmistrz Opatowa Andrzej Chaniecki.

Rodzina W 1931 roku w parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Warszawie zawarł związek małżeński z Bronisławą Władysławą ze Szczepańskich MieszanowskąAkt małżeństwa na genealodzy.pl, dostęp 2018-05-31, http://poczekalnia.genealodzy.pl/pliki/AP-Warszawa/USCWarszawa_JeszczeNieWAPW/0181_EwAugsburskie/EwAugsb_1931MZ/M/152-153.jpg, która w 1940 roku została wywieziona z okupowanej Warszawy do Francji przez kuriera Samsona Mikicińskiego.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 4553 – 6 grudnia 1921 Krzyż Walecznych czterokrotnie Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Medal Niepodległości – 9 listopada 1933 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Srebrny Krzyż Zasługi – 10 listopada 1928M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 636 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Oficerski Order Białej Róży Finlandii (Finlandia, przed 1936) Medal Zwycięstwa („Médaille Interalliée”) – zezwolenie z 1925

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Attaché wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Generałowie brygady mianowani przez władze RP na uchodźstwie po 1947 Kategoria:Ludzie urodzeni w Opatowie Kategoria:Ludzie związani z Opatowem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie 2 Pułku Piechoty Legionów Kategoria:Oficerowie II Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy – oficerowie Imperium Rosyjskiego Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Białej Róży Finlandii Kategoria:Pozbawieni obywatelstwa polskiego przez władze Polski Ludowej 1944–1989 Kategoria:Przedstawiciele dyplomatyczni II Rzeczypospolitej w Finlandii Kategoria:Pułkownicy piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Szefowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1895 Kategoria:Zastępcy dowódcy 11 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Zmarli w 1968 Kategoria:Żołnierze Armii Polskiej we Francji 1917–1919 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji po II wojnie światowej