Tadeusz Dionizy Pietrzykowski ps. „Teddy” (ur. 8 kwietnia 1917 w Warszawie, zm. 18 kwietnia 1991 w Bielsku-Białej) – polski pięściarz, trener, nauczyciel wychowania fizycznego, żołnierz Wojska Polskiego, jeden z pierwszych więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz (nr obozowy 77). Po wojnie świadek w procesie Rudolfa Hößa.
Życiorys Wychował się w rodzinie inteligenckiej. Matka Sylwina Aleksandra Bieńkowska (ur. 1887Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej św. Stanisława i Wawrzyńca w Warszawie. Akt urodzenia 196/1887 w Warszawie) po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego hrabianki Cecylii Plater-Zyberkówny uczyła w jednej ze szkół podstawowych w Warszawie. Jego ojciec, również Tadeusz (ur. 1891Akta stanu cywilnego parafii rzymskokatolickiej św. Jana Ewangelisty w Lublinie. Akt 281/1891 w Lublinie, zm. 6 października 1927 w WarszawieAkta stanu cywilnego Parafii Rzymskokatolickiej Najświętszego Zbawiciela Warszawa. Akt zgonu 305/1927), po skończeniu wydziału Budowy Dróg i Mostów na Politechnice Warszawskiej pracował jako projektant i inspektor nadzoru rozbudowy warszawskiego węzła kolejowego.
Mając 6 lat „Teddy” rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum im. Stanisława Staszica w Warszawie, a następnie wstąpił do 16 Warszawskiej Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego. Żeby poprawić warunki materialne rodziny po śmierci ojca, wynajmował się do różnych prac domowych, udzielał korepetycji, uczył jazdy na łyżwach, a dzięki zdolnościom rysunkowym wykonywał rysunki dla studentów Akademii Sztuk Pięknych i studentów architektury. W 1939 r. uzyskał świadectwo maturalne w trybie eksternistycznym.
Kariera bokserska Karierę bokserską rozpoczął jako gimnazjalista. Od 1934 r. trenował między innymi pod okiem słynnego Feliksa Stamma w warszawskiej Legii. W zorganizowanym 25 lutego 1934 r. trójmeczu bokserskim przegrał z Szapsą Rotholcem. W marcu 1935 r. został wicemistrzem Warszawy pokonując m.in. Antoniego Czortka i ulegając w finale Rosenblumowi. 16 marca 1935 r. wziął udział w międzynarodowym turnieju bokserskim w Poznaniu wygrywając go. 14 kwietnia wziął udział w meczu Warszawa-Łódź, gdzie przegrał ze Spodenkiewiczem. W sezonie 1936 przyczynił się do awansu Legii Warszawa z klasy B do klasy A. 2 marca 1936 r. w meczu przeciwko Wawelowi wygrał walkę ze Szczurkiem. W tym samym roku został wicemistrzem Warszawy z powodu kontuzji Antoniego Czortka. 15 marca w Bydgoszczy brał udział w zwycięskim 9-7 meczu przeciwko Astorii Bydgoszcz. We wrześniu tego samego roku w meczu Polonia Warta zremisował pojedynek z zawodnikiem o nazwisku Koziołek.
II wojna światowa Po wybuchu II wojny światowej uczestniczył w obronie Warszawy jako podchorąży Centrum Wyszkolenia Kawalerii. Od 8 września walczył w 1. Baterii Obrony Warszawy porucznika Janusza Łonickiego. Po kapitulacji próbował na wiosnę 1940 r. przedostać się do Francji i wstąpić do formowanego tam wojska polskiego. Aresztowany przez żandarmerię węgierską w pobliżu granicy węgiersko-jugosłowiańskiej został przekazany Niemcom. Przetrzymywany i torturowany był kolejno w więzieniach w Muszynie, Nowym Sączu oraz Tarnowie, skąd 14 czerwca 1940 r. trafił z pierwszym transportem więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz.
Do historii przeszedł jako pięściarz toczący pojedynki w obozach koncentracyjnych (Auschwitz-Birkenau, Neuengamme, Bergen-Belsen). Pierwszą walkę w KL Auschwitz stoczył w marcu 1941 r., wygrywając z niemieckim kapo Walterem Düningiem. W KL Auschwitz Teddy stoczył według różnych szacunków od 40 do 60 walk i przegrał tylko raz z holenderskim mistrzem w wadze średniej . W obozie utrzymywał bliski kontakt z rotmistrzem Witoldem Pileckim i został członkiem założonego przez niego Związku Organizacji Wojskowej. Kilkakrotnie spotkał się z ojcem Maksymilianem Kolbe, który zwrócił mu uwagę na potrzebę hamowania emocji i agresji mimo otaczającego zła. W 1943 r. został przeniesiony do obozu koncentracyjnego w Neuengamme. W dniu wyjazdu z KL Auschwitz Düning wręczył mu dwie pary bokserskich rękawic jako wyraz szacunku. W Neuengamme stoczył około 20 walk bokserskich, między innymi z niemieckim bokserem Karlem Hottenbacherem. Wyzwolenia przez żołnierzy brytyjskich doczekał 15 kwietnia 1945 r. w obozie Bergen-Belsen. 2 czerwca 1945 r. poślubił Zofię Helenę zd. KicińskąKsięgi metrykalne parafii rzymskokatolickiej Wszystkich Świętych w Warszawie. Przypis do aktu rudzenia 209/1918. Wstąpił do 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, gdzie zajmował się prowadzeniem ćwiczeń sportowych dla żołnierzy, kontynuował też występy na ringu, w 1946 r. został mistrzem dywizji w swojej kategorii wagowej.
Lata powojenne W 1946 r. powrócił do kraju. Z powodu trwałej utraty zdrowia w obozach koncentracyjnych nie osiągnął już przedwojennego poziomu w pięściarstwie. W 1947 r. był jednym ze świadków w procesie Rudolfa Hößa. 1 marca 1951 r. został nauczycielem w Technikum Przemysłu Poligraficznego oraz w szkole nr 68 w Warszawie. W 1955 r. został nauczycielem wychowania fizycznego w Liceum w Aninie. Uczył także przedmiotu w Hufcu ZHP Wawer. W 1958 r. wyjechał z Warszawy do Nowego Targu. W latach 1958–1962 był trenerem w klubie KS Gorce. W 1962 r. przeprowadził się do Bielska-Białej. Pracował tam w Miejskim Komitecie Kultury Fizycznej i Turystyki. Zmarł nagle 18 kwietnia 1991 r.. Został pochowany na cmentarzu parafialnym Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej.
mały|Grób Tadeusza Pietrzykowskiego na cmentarzu parafialnym Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej
Nawiązania w kulturze Był pierwowzorem bohatera noweli Bokser i śmierć Józefa Hena, na podstawie której słowacki reżyser Peter Solan zrealizował w 1962 r. film fabularny o tym samym tytule (słow. Boxer a smrt) [dostęp 2026-07-22]. Jest też jednym z bohaterów filmu dokumentalnego o polskim boksie Ring wolny.
W 2020 Maciej Barczewski wyreżyserował film fabularny Mistrz o obozowych losach Pietrzykowskiego, którego postać odtworzył Piotr Głowacki. Premiera odbyła się 27 sierpnia 2021 [dostęp 2026-07-22].
W maju 2021 r. w MIIWŚ w Gdańsku miała miejsce wystawa malarstwa Tadeusza Pietrzykowskiego, który całe życie malował.
W 2021 r. łódzki raper Basti wydał album pt. Osobisty Zbiór Wartości, na której pojawił się utwór pt. Teddy poświęcony Tadeuszowi Pietrzykowskiemu. Do utworu powstał też animowany wideoklip autorstwa Adama Kawałka.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Zbigniew i Tadeusz Pietrzykowscy – wielcy bokserzy z Bielska, którzy nie byli spokrewnieni – Polish Fighters
Kategoria:Absolwenci Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem-Białą Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Podoficerowie Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Polscy bokserzy Kategoria:Polscy trenerzy bokserscy Kategoria:Więźniowie KL Bergen-Belsen Kategoria:Więźniowie KL Neuengamme Kategoria:Pochowani w Bielsku-Białej Kategoria:Urodzeni w 1917 Kategoria:Zmarli w 1991 Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego – więźniowie KL Auschwitz