Ruggero Leoncavallo (ur. 23 kwietnia 1857 Tamże podano jako możliwą datę 8 marca 1857. W literaturze można też spotkać datę 8 marca 1858, np. w Neapolu, zm. 9 sierpnia 1919 w Montecatini) – włoski kompozytor operowy, uważany (podobnie jak Pietro Mascagni) za twórcę weryzmu w operze. Wzbudził sensację pierwszą swą operą Pajace (I Pagliacci), odznaczoną na konkursie Sonzogna wraz z Rycerskością wieśniaczą (Cavalleria rusticana) Mascagniego.
Życiorys Był synem sędziego. Ukończył konserwatorium Św. Piotra w Neapolu, następnie doskonalił się na uniwersytecie w Bolonii. Pierwsze lata po otrzymaniu dyplomu spędził jako dyrygent i nauczyciel muzyki. Pragnął odnosić sukcesy i zyskać sławę jako kompozytor operowy; jego pierwsze opery (do których – jak zresztą także do wszystkich późniejszych – libretta napisał sam) nie przysporzyły mu jednak triumfów. W 1890 r. obejrzał przedstawienie Rycerskości wieśniaczej Pietro Mascagniego i postanowił zyskać rozgłos, pisząc operę o podobnej tematyce. Powstały wtedy Pajace, których akcję, jak twierdził, oparł na prawdziwej historii – sprawie morderstwa, w której wyrok wydał jego ojciec. Premiera Pajaców (w Mediolanie w 1892 r.) okazała się ogromnym sukcesem – także dzięki śpiewającemu partię głównego bohatera opery, Cania, znakomitemu Enrico Caruso, ulubionemu tenorowi kompozytora. Pragnąc kontynuować dobrą passę, w 1893 r. Leoncavallo wystawił (także w Mediolanie) Medyceuszy, a w 1896 r. – Chattertona. Sławę przywrócił mu na jakiś czas rok 1897 i wystawienie Cyganerii, którą jednak wkrótce przyćmiła oparta na tym samym utworze literackim (czyli na „Scenach z życia cyganerii” Henri Murgera) opera Giacoma Pucciniego pod tym samym tytułem. Kolejne dzieła Leoncavalla – Zazà z 1900 r., Roland z Berlina z 1904 r. oraz Cyganie, ukończeni w 1912 r. (przez krótki czas popularni w Wielkiej Brytanii) – też nie przyniosły mu wyczekiwanego triumfu. Dość szybko o nich zapomniano; nieco lepszy los spotkał pojedyncze arie tenorowe z Cyganerii i barytonowe z Zazy – zdołały one przetrwać próbę czasu i niekiedy można je usłyszeć na koncertach. Ciągłe muzyczne niepowodzenia zmuszały Leoncavalla do dorabiania pisaniem librett dla innych kompozytorów. Brał m.in. udział w tworzeniu libretta do Manon Lescaut Giacomo Pucciniego. Uważano go za drugiego – obok Arriga Boita – wielkiego włoskiego librecistę. Jeszcze na dziesięć lat przed śmiercią Leoncavallo usiłował osiągnąć szybki sukces, pisząc operetki. Ostatniej opery seria – Króla Edypa – nie ukończył.
Twórczość Ważniejsze opery Chatterton, ok. 1876 (prapremiera 1896) Pajace (wł. I Pagliacci), 1892 Medyceusze (wł. I Medici), 1893 Cyganeria (La Bohème), 1897 Zazà, 1900 Roland z Berlina ( Der Roland von Berlin), 1904 Maià, 1910 Cyganie (wł. Zingari), 1912 Mameli, 1916 Król Edyp (wł. Edipo re), prapremiera pośmiertna 1920
Operetki Malbruk, 1910 La reginetta delle rose, 1912 Are you there?, 1913 La candidata, 1915 Prestami tua moglie, 1916 A chi la giarrettiera?, 1919 Il primo bacio, 1923 La maschera nuda, 1925
Inne kompozycje La nuit de mai, poemat symfoniczny, 1886 Seraphitus Seraphita, poemat symfoniczny, 1894 Pierrot au cinema – capriccio d’amore, 1916 Mattinata, romanza, 1903
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Ruggero Leoncavallo – nuty w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Neapolu Kategoria:Włoscy kompozytorzy operowi Kategoria:Włoscy libreciści operowi Kategoria:Urodzeni w 1857 Kategoria:Zmarli w 1919