thumb|240px|Grób Józefa Zbiroga na cmentarzu komunalnym na Dołach w Łodzi

Józef Zbiróg (ur. 18 marca 1930 w Będzinie, zm. 10 kwietnia 2009 w Łodzi) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i malarz.

Życiorys Urodził się w rodzinie Bolesława, pracownika elektrowni w Będzinie, matka była pielęgniarką (instrumentariuszką w szpitalu). Był jedynakiem. Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Będzinie, a w 1953 roku krakowską Państwową Wyższą Szkołę Aktorską. Po studiach wyjechał do Gdańska, gdzie oprócz pracy w Teatrze Wybrzeże, razem z Bogumiłem Kobiela, Zbyszkiem Cybulskim i Zygmuntem Hobotem założyli słynny teatr studencki Bim-Bom.

W swojej karierze zagrał ok. 200 ról teatralnych i 30 filmowych. Na scenie teatralnej zadebiutował 28 kwietnia 1953 roku rolą Krupkowskiego w sztuce Przyjaciele A. Fredry, w reż. Jerzego Kaliszewskiego, w polskim filmie debiutował w 1956 roku rolą Zołzikiewicza w Szkicach węglem (premiera 1957). W latach 1957–1991 występował w słuchowiskach Teatru Polskiego Radia. Użyczał głosu w dubbingu. W 2008 roku przeszedł na emeryturę.

Zajmował się też reżyserią teatralną i malarstwem. W Poznaniu miały miejsce jego dwie wystawy malarstwa.

Był mężem aktorki Barbary Wałkówny. Ich córka Justyna Zbiróg jest także aktorką.

Zmarł w Łodzi, pochowany 17 kwietnia 2009 na cmentarzu komunalnym Doły (kwatera XI-35-26).

Kariera teatralna Teatr Wybrzeże w Gdańsku (1953–1954) Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach (1954–1956) Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach (1956–1960) Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi (1960–1971) Teatr Nowy w Łodzi (1971–1975) Teatr Powszechny w Łodzi (1975–1980) Teatr Nowy w Łodzi (1980–1986) Teatr im. Ludwika Solskiego w Tarnowie (Dyrektor Naczelny) (1986–1990) Teatr im. Stefana Jaracza w Łodzi (1990–2008)

Role teatralne (wybór) Uciekła mi przepióreczka S. Żeromskiego, reż. J.T. Byrscy - Przełęcki Fantazy J. Słowackiego, reż. T. Kubalski – Jan Wyzwolenie S. Wyspiańskiego, reż. J. Wyszomirski – Konrad Zbrodnia i kara F. Dostojewskiego, reż. J. Wyszomirski – Raskolnikow Cezar i Kleopatra C.K. Norwida, reż. J. Krasowski – Oktawian Kaukaskie koło kredowe B. Brechta, reż. J. Grzegorzewski – Azdak Kariera Artura Ui B. Brechta, reż. F. Żukowski i B. Jaklicz – Givola Kolumbowie R. Bratnego, reż. A. Hanuszkiewicz – Kolumb Dialogus de pasione, reż. K. Dejmek – Rabinus Wilki w nocy T. Rittnera, reż. J. Zegalski – Prokurator Operetka W. Gombrowicza, reż. K. Dejmek – Kombatant Antygona Sofoklesa, reż. J. Zbiróg - Kreon Białowłosa, reż. H. Czyż – Poeta (Teatr Wielki w Łodzi) Krakowiacy i Górale W. Bogusławskiego, reż. F. Żukowski – Student (Teatr Wielki w Łodzi)

Prace reżyserskie (wybór) Dzieje Tristana i Izoldy J. Bédiera (Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach) Gilgamesz 68 J. Zbiroga (przedstawienia impresaryjne) Poemat otwarty T. Różewicza (Teatr Nowy w Łodzi) Chłopiec z gwiazd O. Wilde (Teatr Nowy w Łodzi; Tarnowski Teatr im. Ludwika Solskiego) Tydzień jak tydzień N. Barańskiej Ludzie energiczni W. Szukszyna (Teatr Powszechny w Łodzi) Przyjaciel wesołego diabła K. Makuszyńskiego (Tarnowski Teatr im. Ludwika Solskiego) Antygona, czyli tragedia rodzinna ze sfer rządzących na tle krajobrazu po wojnie domowej J. Anouilha (Tarnowski Teatr im. Ludwika Solskiego) Bardzo starzy oboje K. Brandysa (Tarnowski Teatr im. Ludwika Solskiego) Wielki testament F. Villona (Teatr na Woli w Warszawie) Tristan i Izolda J. Bédiera (Teatr Adekwatny w Warszawie; Teatr Zagłębia w Sosnowcu)

Filmografia 1956: Szkice węglem – Zołzikiewicz 1958: Wolne miasto – żandarm rozmawiający ze Schmoldem 1960: Rzeczywistość – Proszkowski, współpracownik starosty 1961: Świadectwo urodzenia – banschutz 1962: Jadą goście jadą... – celnik Malinowski 1962: Na białym szlaku – żołnierz niemiecki 1962: Wycinanka z szarego papieru (etiuda filmowa) 1963: Gdzie jest generał... – radiotelegrafista niemiecki 1964: Echo – klient Henryka spotkany na ulicy 1964: Panienka z okienka 1964: Życie raz jeszcze – szpicel śledzący Jakuszyna 1965: Kapitan Sowa na tropie (serial tv) – Pasternak, właściciel „Kliniki lalek” (odc. 8) 1965: Pierwszy pawilon (tv) – komendant David Holly 1966: Piekło i niebo – diabeł 1967: Stawka większa niż życie (serial tv) – tajniak (odc. 5) 1969: Jak rozpętałem drugą wojnę światową, cz. III – scharfuhrer 1970: Doktor Ewa (serial tv) – doktor Bigoń (odc. 1) 1970: Romantyczni – gość na koncercie u Nawrockich 1973: Czarne chmury (serial tv) – oficer rajtarów (odc. 1–2) 1973: Kiedy byliśmy mali (tv) – ojciec 1974: Ile jest życia (serial tv) – znajomy Walka w barze (odc. 12) 1974: Siedem stron świata (serial tv) (odc. 6) 1975: Czerwone i białe – śledczy 1976: Daleko od szosy (serial tv) – kierownik warsztatów samochodowych w MPK (odc. 7) 1976: Próba ognia (tv) – inżynier Misiewicz, kierownik stalowni 1977: Pasja 1977: Śmierć Prezydenta – Stanisław Łańcucki, poseł komunistyczny 1978: Do krwi ostatniej... – delegat ambasady 1978: „Ty pójdziesz górą...” (Eliza Orzeszkowa) (tv) – sędzia 1978: Życie na gorąco (serial tv) – dziennikarz „Frankfurter Rundschau” (odc. 5) 1979: Do krwi ostatniej (serial tv) – delegat ambasady polskiej w Krasnojarsku (odc. 3) 1979: Lekcja martwego języka – Trau 1979: Placówka – chłop 1980: Polonia Restituta, cz. I – oficer austriacki rozmawiający z Piłsudskim 1981: Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy (serial tv) – ambasador Rosji w Berlinie (odc. 6) 1981: Znachor – prokurator, oskarżyciel Kosiby 1982: Pensja pani Latter – inspektor szkoły 1982: Polonia Restituta (serial tv) – kapitan Jan Nowak (odc. 1–2) 1983: Mars i Wenus w szóstce (tv) - dziekan Wydziału Lekarskiego Akademii Krakowskiej 1983: Wierna rzeka – powstaniec 1984: Kobieta w kapeluszu – dyrektor teatru 1985: Anna (tv) – psychiatra 1986: A żyć trzeba dalej (tv) – marynarz wysiadający ze śmigłowca 1986: Zaproszenie na egzekucję (etiuda filmowa) 1988: Psie serce! (etiuda filmowa) 1991: Skarga – mężczyzna w budce telefonicznej 1993: 20 lat później – sędzia 1999: O Tosi (etiuda filmowa) 2000–2001: Adam i Ewa (serial tv) – Franciszek Werner, niewidomy rzeźbiarz, dziadek Bogdana 2002: Plebania (serial tv) – kolega Pawła Horyniuka (odc. 158), Nowerski, pacjent Lenarczyka (odc. 233) 2005: Plebania (serial tv) – Leon Wiśniak (odc. 596) 2006: Inland Empire – Darek Źródło:.

Spektakle Teatru TV

1958: Słowo o Jakubie Szeli 1959: Do ostatniego człowieka – Jeniec włoski 1959: Niebo może poczekać 1959: Ptasznik z Tyrolu – Wójt 1960: Pensjonat Azyl – Pijak 1960: Strach i nędza III Rzeszy 1962: Meksykanin 1962: Ścieżki chwały 1963: Dzieje Józefa 1963: Jak wam się podoba 1963: Tranzyt – Wicekonsul meksykański 1965: Droga – Radny 1965: Matka 1965: Wyspa pokoju 1966: Eryk XIV 1966: Korupcja 1967: Tais 1968: Niemcy – Joachim Peters 1969: Gra o Herodzie 1970: Chłopi – Narrator 1970: Irydion – Masynissa 1970: Powrót 1970: Tropienia dni dziesięć 1971: Bank Glembay 1971: Jesień 1971: Ministerstwo Strachu, cz. I - Pool 1971: Śmierć filatelisty – Bogucki 1972: Wizja lokalna – Czortek 1973: Sąd ostateczny – Prokurator 1977: Pościg – Kielski 1980: Colas Breugnon – Paillard 1983: Samson i Dalila – Arcybiskup Prażmowski 1985: Wczesny odlot żurawi – Profesor 1988: Dom, który zbudował Jonathan Swift – Członek Rady Opiekuńczej 1991: Blitwo, ojczyzno moja

Źródło:.

Ordery i odznaczenia

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (1985) Medal 40-lecia Polski Ludowej (1985) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1966) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1974) Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1965)

Źródło:.

Nagrody i wyróżnienia Wyróżnienie na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych za rolę Giuseppe Civoli w Kariera Artura Ui w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (1963) Nagroda aktorska na Kaliskich Spotkaniach Teatralnych za rolę Azdaka w spektaklu Kaukaskie koło kredowe w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (1967) Dyplom Honorowy Ministra Kultury i Sztuki z okazji obchodów 110-lecia Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi (1999) Źródło:.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Aktorzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Aktorzy teatralni związani z Łodzią Kategoria:Ludzie urodzeni w Będzinie Kategoria:Malarze związani z Łodzią Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Odznaczeni Medalem 40-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi Kategoria:Polscy aktorzy dubbingowi Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy radiowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Reżyserzy filmowi związani z Łodzią Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Zmarli w 2009