Stanisława Nowicka z domu Sandecka, również Stanislawa Nowicki lub Siasia (ur. 29 kwietnia 1912 w Pułtusku, zm. 18 lutego 2018 w Alexandria (Wirginia)) – polska architektka i rysowniczka, pracująca w Polsce przed II wojną światową, w ukryciu podczas okupacji i jawnie w powojennej Warszawie do 1946 (m.in. współplanując masterplan odbudowy Warszawy), a następnie jako profesor architektury i wzornictwa na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych: na North Carolina State University, University of Southern California i University of Pennsylvania, na tym ostatnim wykładając do emerytury. Była pierwszą kobietą, która w Stanach Zjednoczonych uzyskała tytuł profesorki architektury. Nagrodzona międzynarodowymi nagrodami i krajowymi w USA, w tym Złotym Medalem i nagrodą Grand Prix w Sztuce Graficznej na Międzynarodowej Wystawie „Sztuka i Technika” w Paryżu w 1937.

Życiorys W 1936 roku otrzymała dyplom Wydział Architektury Politechniki WarszawskiejDyplomanci wydziału (1921–1965). Spis alfabetyczny, w: Warszawska szkoła architektury 1915–1965. 50-lecie Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1967, s. 291, 306.. W latach 1937–1939 na stanowisku starszego asystenta w Katedrze Historii Nowożytnej Architektury i Sztuki tamże.

Wspólnie z mężem Maciejem Nowickim (ślub w 1938) wygrali kilka konkursów architektonicznych, odbyli staż u Le Corbusiera we Francji, gdzie Stanisława pracowała nad fotomontażem do jego Pawilonu Nowych Czasów (Temps Nouveaux) oraz nad modelem stadionu. Wraz z Władysławem Stokowskim zaprojektowali i wybudowali m.in. modernistyczny Dom Wycieczkowy w Augustowie (dzisiejszy Zajazd „Hetman”) w 1938Stanisław Marzyński, Nowe inwestycje turystyczne w Polsce, "Architektura i Budownictwo", nr 4-5/1939, s. 28-29 https://bcpw.bg.pw.edu.pl/Content/2459/04ab1939_nr4-5.pdf.

W 1946 Maciej Nowicki został wysłany do Nowego Jorku jako przedstawiciel Polski w projektowaniu i budowie siedziby ONZ, co spowodowało ich wyjazd z kraju. Maciej Nowicki zginął w katastrofie lotniczej w Egipcie w 1950, wracając z Indii, gdzie projektował nowe miasto Czandigarh (projekt dokończył Le Corbusier).

W 1951 Nowicka otrzymała stanowisko asystentki na wydziale architektury School of Fine Arts ramach Uniwersytetu Pensylwanii, jako jedna z pierwszych dwóch kobiet zatrudnionych na stałe przez szkołę, gdzie prowadziła zajęcia dla pierwszego roku. W 1958 jako pierwsza kobieta w Stanach Zjednoczonych została awansowana na profesorkę architektury. Na Uniwersytecie Pensylwanii pracowała do emerytury w 1977 roku, z roczną przerwą podczas której uczyła na Uniwersytecie Południowej Kalifornii w Los Angeles.

W 1978 roku otrzymała medal American Institute of Architects.

W 2016 przyznano jej państwowe odznaczenie Rzeczypospolitej Polskiej, Medal Gloria Artis w dziedzinie sztuki wizualne/plastyczne; w jej imieniu medal odebrał jej syn Peter Nowicki, w listopadzie 2016, w ambasadzie RP w Waszyngtonie.

Przedwojenny dorobek graficzny z Maciejem Nowickim plakaty Oboje zdobyli szerokie uznanie za rysunek podczas studiów na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej w latach 1928–1936. Oboje byli uważani za czołowych rysowników przedwojennej Polski. W latach 1934–1939 należała do Koła Artystów Grafików Reklamowych. „Bal młodej architektury” (1934) „Denaturat – Czystość, oszczędność” (1934) „Polska Państwowa Loteria Klasowa (1934) „Trójkąt w kole wełna to gwarancja pełna” (1934) „Dziesięciolecie Polskiego Związku Przeciwgruźliczego 1924–1934” (z A. Bowbelskim) (1934) „Polski Związek przeciwgruźliczy chroni” (1935) „Wszyscy do walki z gruźlicą” (1938) „Zlot młodzieży polskiej z zagranicy” (1935)

Zobacz też Maciej Nowicki

Przypisy

Bibliografia Tadeusz Barucki: Maciej Nowicki, Wydawnictwo Arkady, Warszawa, 1980, . (broszura w serii Mała encyklopedia architektury) Tadeusz Barucki: Maciej Nowicki, Wydawnictwo Arkady, Warszawa, 1986, (książka w serii Architektura i architekci świata współczesnego)

Życiorys w bazie danych IAWA o kobietach architektach Wiadomość w serwisie AIA (American Institute of Architects) o 95. urodzinach Stanisławy Nowickiej w kwietniu 2007 r. (ze zdjęciem)

Linki zewnętrzne Zajazd „Hetman”, pierwotnie Dom Wycieczkowy w Augustowie, zaprojektowany w 1938 r. przez Macieja Nowickiego, Stanisławę Nowicką i W. Stokowskiego Wpis katalogowy z małą reprodukcją plakatu „Denaturat – Czystość, oszczędność” z 1934 r., autorstwa Macieja Nowickiego i Stanisławy Sandeckiej, Library of Congress, USA. WEB POSTER EXHIBITION – Polish Art Deco posters in Lviv (m.in. reprodukcja plakatu „Wszyscy do walki z gruźlicą” z 1938 r. autorstwa Macieja Nowickiego i Stanisławy Sandeckiej)

Kategoria:Amerykańscy architekci Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Polscy rysownicy Kategoria:Polscy stulatkowie Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Pensylwanii Kategoria:Nauczyciele akademiccy University of Southern California Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Zmarli w 2018