thumb|240px|Pomnik Nikolausa von Zinzendorfa w Herrnhut (Saksonia)
Nikolaus Ludwig hrabia von Zinzendorf (ur. 26 maja 1700 w Dreźnie, zm. 9 maja 1760 w Herrnhut) – niemiecki teolog ewangelicki i reformator religijny, biskup, przywódca ruchu pietystycznego w Saksonii.
Życiorys Pochodził z rodziny szlacheckiej, wcześnie poczuł w sobie powołanie na duchownego, ale pod naciskiem rodziny podjął studia prawnicze w Wittenberdze (duchowni ewangeliccy rekrutowali się raczej z mieszczaństwa, rodziny szlacheckie nie miały tradycji pastorskich). W latach 1719–1721 odbył kilkunastomiesięczną podróż po Europie, podczas której poznał ówcześnie panujące stosunki międzywyznaniowe i zgłębiał pisma religijne (zwłaszcza mistyczne pisma Jakuba Böhmego).
Po powrocie do Drezna Zinzendorf objął stanowisko radcy sądu apelacyjnego na dworze drezdeńskim, wkrótce jednak porzucił karierę polityczną na rzecz teologii. W 1722 ożenił się; w tym też roku pozwolił osiedlić się na terenie swojego majątku w Łużycach Górnych uchodźcom religijnym z Moraw (Bracia morawscy).
Jest twórcą tzw. „teologii serca”, był przywódcą wspólnoty religijnej Herrnhut (Straż Pańska), dla której opracował własny model nabożeństw. Od 1727 w Herrnhut praktykowano wspólne przystępowanie do Sakramentu Ołtarza osób z różnych wyznań, co było w owych czasach ewenementem. Zinzendorf jest autorem wielu pieśni kościelnych, śpiewanych do dziś w kościołach protestanckich (m.in. pieśń „Serca razem połączone”, dobrze znana też w polskich kościołach protestanckich).
W 1737 roku Nikolaus von Zinzendorf otrzymał od seniora braci czeskich Daniela Ernesta Jabłońskiego ordynację na biskupa braci morawskich. W roku 1739 sfinansował wydanie Biblii w języku estońskim.
Pieśń „Serca razem połączone” Serca razem połączone w Bogu pokój znaleźć chcą! Miłość swą, rozpromienione, niech ku Zbawcy w górę ślą. Jezus głową, my członkami, Światłem On, w nas odblask lśni; On jest Mistrzem, my uczniami, on jest nasz, a Jego my.
Dokładajcie więc starania, by miłować braci swych; Niechaj nikt się z was nie wzbrania, by swe życie dać za nich. Tak nas Pan miłował wiernie, przelewając swoją krew; Jakże boli go niezmiernie, gdy was, braci, dzieli gniew.
Jak ty z Ojcem zjednoczony, tak i nas zjednoczyć chciej, By się nie czuł zagubiony nikt, kto jest z owczarni Twej. Niech jedynie Twą miłością serca nasze świecić chcą; Wtedy pozna świat z łatwością, żeśmy uczniów rzeszą Twą.
(pierwsza, trzecia i siódma zwrotka pieśni „Serca razem połączone” do słów Zinzendorfa z Kancjonału Górnośląskiego 1931 r.)
Pieśń „Toruj, Jezu sam” pierwsza zwrotka Toruj, Jezu, sam, drogę życia nam! My gdy wodzem Cię ujrzymy, Śladem Twoim podążymy; Wskaż do niebios bram Wąską ścieżkę nam!Amen.
Bibliografia
Dietrich Meyer: Zinzendorf und die Herrnhuter Brüdergemeine. 1700–2000, Göttingen 2009.
Werner Raupp: Zinzendorf, Nikolaus Ludwig von (1700–1760), in: Heiner F. Klemme/Manfred Kuehn (Ed.), The Dictionary of Eighteenth-Century German Philosophers. General Editors, Vol. 3, London/New York 2010, p. 1320–1323.
Linki zewnętrzne Strona poświęcona Zinzendorfowi Herrnhut znaczy „Straż Pańska” Racjonalista: Herrnhuci – niemieccy pietystyczni husyci
Kategoria:Duchowni braci morawskich Kategoria:Niemieccy teolodzy protestanccy Kategoria:Osoby wspominane w luterańskim kalendarzu liturgicznym Kategoria:Reformatorzy protestanccy Kategoria:Biskupi i superintendenci protestanccy Kategoria:Niemieccy poeci XVIII wieku Kategoria:Pietyzm Kategoria:Urodzeni w 1700 Nikolaus Kategoria:Zmarli w 1760 Kategoria:Ludzie urodzeni w Dreźnie