Dzwonek szerokolistny (Campanula latifolia L.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae).
Rozmieszczenie geograficzne Występuje w zachodniej i środkowej Azji (od Syberii po Indie) i w Europie. W Polsce jest rozproszony w północnej i zachodniej części kraju, poza tym bardzo rzadki. W południowo-wschodniej części kraju rośnie na pojedynczych stanowiskach w Bieszczadach, skąd podany został z: doliny Tworylczyka, Działu, Moczarnego, doliny Rzeczycy, Bukowego Berda i Tarnawy Niżnej.
Morfologia thumb|Kwiatostan Łodyga Wzniesiona, podłużnie żeberkowana o zbiegających listewkach, w dolnej części miękko owłosiona. Wysokość 50–100 (150) cm. Liście Ulistnienie skrętoległe. Liście odziomkowe na krótkich, oskrzydlonych ogonkach. Mają podługowato-jajowatą blaszkę i zaokrągloną lub klinowatą nasadę. Są miękko owłosione i wyraźnie karbowane lub piłkowane. Przysadki nieznacznie zmniejszające się ku górze. Kwiaty Wyrastają z kątów przysadek pojedynczo lub po 2–3 na szypułkach o długości do 1 cm, są wzniesione lub odstające. Korona jasnofioletowa lub niebieska, o długości 4–6 cm. Działki kielicha nie odgięte do tyłu i nie połączone ze sobą rąbkiem, we wcięciach międzydziałkowych brak wyrostków. Słupek dolny z szyjką i 3 znamionami. Pręcików 5. Mają nitki równowąskie i dołem spłaszczone. Owoce Otwierająca się 3 otworkami u nasady torebka.
Gatunek podobny W podobnych siedliskach rośnie podobny, znacznie bardziej rozpowszechniony w Polsce, dzwonek pokrzywolistny Campanula trachelium. Różni się on sztywno, szczeciniasto owłosioną i ostrokanciastą łodygą; liśćmi odziomkowymi długoogonkowymi, z sercowatą nasadą i szczeciniastym owłosieniem, działkami kielicha połączonymi rąbkiem; usytuowaniem dwóch listków przykwiatowych u nasady szypułki.
Biologia i ekologia Bylina, hemikryptofit. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Rośnie w liściastych lasach i zaroślach, nad potokami. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek wyróżniający dla zbiorowiska Acer platanoides-Tilia cordata. Roślina rośnie doskonale na żyznych i umiarkowanie wilgotnych glebach. Wymaga słońca lub półcienia. Roślina ta rośnie najlepiej pod koronami drzew, wśród krzewów i w wielogatunkowych kępach różnych roślin. Liczba chromosomów 2n = 34.
Gatunek zróżnicowany na dwa podgatunki: Campanula latifolia subsp. latifolia – występuje w całym zasięgu gatunku Campanula latifolia subsp. megrelica (Manden. & Kuth.) Ogan. – rośnie w Kaukazie
Zagrożenia i ochrona W latach 2004–2014 roślina podlegała w Polsce ochronie ścisłej. Od 2014 roku jest objęta ochroną częściową. Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) pośród gatunków narażonych na wyginięcie (kategoria zagrożenia V). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię NT (bliski zagrożenia). Nie został ujęty w Polskiej czerwonej księdze roślin z 2014.
Obserwuje się spadek liczby stanowisk dzwonka szerokolistnego w Polsce oraz spadek liczebności na potwierdzonych stanowiskach. Ogólną liczbę stanowisk w kraju określa się jako małą – do stu (stan na 2019)Rybarczyk Adam, Dzwonek szerokolistny, Głos Lasu, 2019, s. 22 - 23 [dostęp 2023-09-14].. Źródłem zagrożenia może być niszczenie jego siedlisk.
Zastosowanie Jest uprawiany jako roślina ozdobna. Nadaje się do ogrodów skalnych, na rabaty i na kwiat cięty. Najlepiej rośnie na wilgotnej, żyznej i przepuszczalnej glebie, w pełnym słońcu lub w częściowym zacienieniu. Rozmnaża się z nasion wysiewanych jesienią, lub wiosną przez podział bryły korzeniowej lub przez sadzonki z podstawy pędów. Strefy mrozoodporności 5-9.
Przypisy Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (). Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin ().
Kategoria:Dzwonkowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Ozdobne byliny ogrodowe Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza