Borowiec (Nyctalus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i północnej Afryce.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 48–106 mm, długość ogona 35–74 mm, długość ucha 11–26 mm, długość tylnej stopy 9–17 mm, długość przedramienia 35–70 mm; masa ciała 6–74 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1825 roku angielski podróżnik i badacz Thomas Edward Bowdich w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Wycieczki na Maderę i Porto Santo jesienią 1823 roku podczas trzeciej podróży do Afryki. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) borowiec leśny (N. noctula).
Etymologia Atalapha (Atalepha): ‘nietoperz’. Gatunek typowy: Rafinesque wymienił dwa gatunki – Atalapha sicula (nomen dubium) i Atalapha americana (= Vespertilio borealis ) – nie wyznaczając gatunku typowego; gatunek typowy (późniejsze oznaczenie) – Atalapha sicula (nomen dubium). Nyctalus: nuktalos lub νυσταλος nustalos ‘senny, ospały’. Pterygistes: gr. πτερυγιξω pterugiksō ‘trzepotać’. Gatunek typowy: Kaup wymienił dwa gatunki – Vespertilio Leisleri i Vespertilio proterus (= Vespertilio noctula ) – z których gatunekiem typowym jest Vespertilio noctula . Noctulina (Noctilinia): ‘należący do nocy’, od nox, noctis ‘noc’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vespertilio noctula . Panugo: etymologia niejasna, Kolenati nie wyjaśnił etymologii nazwy rodzajowej. Gatunek typowy: Kolenati wymienił dwa gatunki – Vespertilio leisleri i Vespertilio noctula – z których typem nomenklatorycznym jest Vespertilio noctula . Noctula: ‘nietoperz’, od , noctis ‘noc’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Vesperugo (Noctula) plancyi .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxNyctalus plancyi (Gerbe, 1880)borowiec chiński3 podgatunkiod północnego Pakistanu, północnych Indii i Nepalu na wschód do północnej Mjanmy i Chińskiej Republiki Ludowej, Tajwan, Wietnam i Filipiny (Luzon); być może Tajlandia, północny Laos i półwyspowa Malezja; zakres wysokości: 0–2310 m n.p.m.DC: 6,8–8,7 cmDO: 3,6–5,9 cmDP: 4,7–5 cmMC: 19–29 gNyctalus aviator (O. Thomas, 1911)borowiec ptasigatunek monotypowypółnocno-wschodnia i wschodnio-środkowa Chińska Republika Ludowa, Półwysep Koreański oraz Japonia; być może Rosja (Rosyjski Daleki Wschód)DC: 8–10,6 cmDO: 4,5–6,2 cmDP: 5,8–6,4 cmMC: 26–61 gNyctalus furvus Imaizumi & Yoshiyuki, 1968borowiec japońskigatunek monotypowyJaponia (Honsiu) oraz środkowa i południowo-zachodnia Korea PołudniowaDC: 7–8,4 cmDO: 4,2–5,4 cmDP: 4,8–5,3 cmMC: 19–46 gNyctalus montanus(Barrett-Hamilton, 1906)borowiec górskigatunek monotypowyzachodnio-środkowy Afganistan (Nangarhar, Paktika), południowe Himalaje w północnych Indiach i zachodnim Nepalu; być może północny Pakistan; zakres wysokości: 680–2100 m n.p.m.DC: 6–7 cmDO: około 4,3 cmDP: 4,2–4,4 cmMC: brak danychcentruj|110pxNyctalus lasiopterus (von Schreber, 1780)borowiec olbrzymigatunek monotypowyPółwysep Iberyjski na wschód do zachodniej Rosji i skrajnie zachodniego Kazachstanu, na południe do Maroka, północno-wschodniej Libii, Kaukazu i północno-zachodniego Iranu; zakres wysokości: 0–1900 m n.p.m.DC: 8,4–10,4 cmDO: 4,8–7,4 cmDP: 5,9–7 cmMC: 33–74 gcentruj|90pxNyctalus noctula(von Schreber, 1774)borowiec wielki3 podgatunkiEuropa na wschód do północno-zachodniej Chińskiej Republiki Ludowej (Sinciang), na południe do Lewantu; być może Afryka Północna; zakres wysokości: 0–1900 m n.p.m.DC: 6–8,9 cmDO: 4–6,6 cmDP: 4,7–6 cmMC: 17–44 gcentruj|120pxNyctalus leisleri (Kuhl, 1817)borowiec leśny2 podgatunkiEuropa na wschód do południowo-zachodniej Rosji i północnego Iranu, Afryka Północna (Maroko, Algieria i północno-wschodnia Libia), południowo-środkowa Azja (północno-wschodni Afganistan do północno-zachodnich Indii), Madera i Wyspy Kanaryjskie; zakres wysokości: 0–2400 m n.p.m.DC: 4,8–7,2 cmDO: 3,5–4,8 cmDP: 3,5–4,6 cmMC: 8–20 gcentruj|150pxNyctalus azoreum(O. Thomas, 1901)borowiec azorskigatunek monotypowyendemit Portugalii: Azory (Faial, Pico, São Jorge, Graciosa, Terceira, São Miguel i Santa Maria); zakres wysokości: 0–600 m n.p.m.DC: 5,1–5,7 cmDO: 4,2–4,3 cmDP: 3,5–4,2 cmMC: 6–15 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony.
Opisano również wymarły gatunek z miocenu Czech: Nyctalus storchi
Uwagi
Przypisy
Nazwy zwyczajowe za:
Bibliografia
Kategoria:Mroczkowate