thumb|Mapa guberni kurlandzkiej i kowieńskiej Gubernia kurlandzka (; ; łot. Kurzemes guberņa; lit. Kuršo lub Kurliandijos gubernija)Jedynie nazwa rosyjska miała status oficjalny – gubernia rosyjska odpowiadająca historycznej Kurlandii, obejmująca dzisiejsze obszary zachodniej i południowej Łotwy oraz wybrzeże litewskiej Żmudzi. Jej stolicą była Mitawa.
Historia Obszar ten został wydzielony w 1795 z terenu Księstwa Kurlandii i Semigalii po III rozbiorze. Przestała istnieć po I wojnie światowej po tym, jak Niemcy zajęły region w 1915.
Do końcowych lat XIX wieku, mimo nastania oficjalnego panowania rosyjskiego, gubernia nie była rządzona przez Rosję, ale przez bałtyckich Niemców reprezentowanych w Radzie Regionalnej (tzw. Landtag).
Po rozpadzie Imperium Rosyjskiego i uzyskaniu niepodległości przez kraje Europy Wschodniej prawie w całości znalazła się w składzie Łotwy. Jedynie niewielkie skrawki przyłączono do Litwy (przede wszystkim Połąga nad morzem). Przez krótki czas (1919–1920) 7 wschodnich gmin powiatu iłłuksztańskiego z miastem Grzywa znajdowały się pod kontrolą polską (w obrębie powiatu brasławskiego), zanim zostały one zwrócone Łotwie.
Podział administracyjny Od 1819 dzieliła się na 10 powiatów (ujezdów): bowski, dobleński, frydrychsztacki, goldyński, grobiński, hazenpocki, iłłuksztański, talseński, tukumski, windawski.
Wzmianka z 1883 Kurlandya. 1. Położenie, rozległość, kształt powierzchni. Kurlandya (po niemiecku Kurland. po łotewsku Kurzemie) od ostatniego rozbioru Polski z cesarstwem rosyjskiem połączona a dawniej lenne księstwo Rzeczypospolitej tworząca, stanowi jednę z trzech nadbałtyckich gubernij cesarstwa i leży między 38° 35' a 45° 4' wsch. dłg. geogr. (podług południka Ferro) i między 55° 40' a. 57° 40' (...)
Demografia W 1897 gubernia była zamieszkana przez 674 034 osób.
Ludność w ujezdach według deklarowanego języka ojczystego 1897Pierwszy powszechny spis ludności Imperium Rosyjskiego 1897 – Gubernia kurlandzka - ludność według deklarowanego języka ojczystego
UjezdOkręgSiedziba Łotysze Niemcy Żydzi Rosjanie Polacy Litwini (i Żmudzini) Białorusini Gubernia ogółem–Mitawa 75,1% 7,6% 5,6% 3,8% 2,9% 2,7% 1,8% bowskimitawskiBowsk 87,4% 6,0% 4,3% 0,5% 0,2% 1,1% ... frydrychsztackizelburskiFrdrychsztat 83,0% 2,8% 9,3% 2,6% 0,8% 1,2% ... goldyńskigoldyńskiGoldynga 86,6% 8,5% 4,0% 0,2% ... 0,3% ... grobińskihazenpockiGrobin 58,5% 15,3% 6,5% 6,9% 5,8% 5,5% 0,3% hazenpockihazenpockiHazenpot 90,4% 5,4% 2,5% 0,4% 0,2% 1,0% ... iłłuksztańskizelburskiIłłukszta 28,5% 1,6% 9,6% 15,2% 17,1% 10,5% 17,3% mitawski (d. dobleński)mitawskiMitawa 76,8% 11,0% 4,0% 4,8% 0,9% 1,2% 0,4% talseńskitukumskiTalsen 88,8% 4,2% 6,3% 0,3% 0,3% ... ... tukumskitukumskiTukum 89,0% 4,3% 5,3% 0,4% 0,2% 0,5% ... windawskigoldyńskiWindawa 85,2% 7,9% 2,9% 0,6% 0,1% 2,8% ...
Zobacz też Kurlandia
Przypisy
Linki zewnętrzne
!