– japoński reżyser filmowy.
Życiorys Jego ojciec był urzędnikiem administracji rządowej, zmarł gdy Ōshima miał 6 lat. Wcześnie zainteresował się polityką i poznał teksty teoretyków socjalizmu i komunizmu. Rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Kiotyjskim, gdzie zaangażował się w aktywność polityczną, przewodząc lewicującej organizacji studenckiej.
Po ukończeniu studiów Ōshima stracił zainteresowanie prawem, zyskał za to zatrudnienie w agencji filmowej Shōchiku i wkrótce zaczął tworzyć jako reżyser, debiutując w 1959 roku filmem .
Zaczął również działać na polu krytyki filmowej, publikując w 1958 roku esej Czy to przełom? (Moderniści japońskiego kina), w którym określił nowy trend w kinematografii japońskiej, do dziś niemal nieznany na Zachodzie (poza twórczością Yasuzo Masumury).
Ōshima współtworzył japońską kina na przełomie lat 50. i 60., aby na krótko odejść do telewizji w proteście wobec ograniczania kinowej dystrybucji jego zaangażowanych politycznie filmów. Powrócił w 1965 roku, reżyserując Rozkosze ciała. Film z 1967 roku, zatytułowany , był adaptacją mangi autorstwa Sampei’a Shirato. Ōshima nie stworzył ani filmu fabularnego, ani animowanego, filmując jedynie obrazy Shirato i dodając głosy aktorów. Obraz odniósł sukces komercyjny w Japonii, jednocześnie zdobywając uznanie krytyków.
Jednym z najgłośniejszych filmów w reżyserii Ōshimy było z 1976 roku. Historię opartą na prawdziwych zdarzeniach z lat 30. reżyser zdecydował się przedstawić bez unikania realistycznych scen erotycznych, uznanych wówczas za twardą pornografię. Aby zmontowanie filmu było w ogóle możliwe, Ōshima wysłał taśmę do Francji. Nieocenzurowana wersja obrazu do dziś jest niedostępna w Japonii.
Podobną tematykę Ōshima podniósł dwa lata później, reżyserując w 1978 roku film Imperium namiętności (1978), który zdobył nagrodę za reżyserię na 31. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes. Dużym sukcesem okazał się również film pod tytułem Wesołych świąt, pułkowniku Lawrence (1983), z Davidem Bowiem i Ryūichim Sakamoto w rolach głównych. W roli Hary zadebiutował jako aktor dramatyczny Takeshi Kitano.
W 1994 roku zasiadał w jury konkursu głównego na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Wenecji. Dwa lata później reżyser doznał udaru mózgu, ale powrócił do kina w 1999 roku swoim ostatnim filmem, z Takeshim Kitano, Ryūhei Matsudą i Tadanobu Asano w rolach głównych, podejmując tematykę XIX-wiecznej homoseksualnej tradycji .
Shōhei Imamura stwierdził kiedyś: Ja jestem wieśniakiem, Nagisa Ōshima jest samurajem. Interpretatorzy tych słów zwykle wskazują na podobną wymowę filmów Ōshimy i Imamury, przy czym u Ōshimy bohaterami filmów są przedstawiciele klasy wyższej (podobno rodzina Ōshimy miała tradycje samurajskie), a Imamura, sam przynależący do klasy średniej, opowiada o życiu prostych ludzi i wyrzutków społeczeństwa (jap. hari).
Zbiór tekstów krytycznych i esejów Ōshimy został wydany w 1993 roku w publikacji Cinema, Censorship and the State (). Reżyser mieszkał w Fujisawie, w prefekturze Kanagawa.
Wybrana filmografia Rok Tytuł polski japońskiKanjiRōmaji 1959 Asu no taiyō 明日の太陽 Asu no taiyō Dzielnica miłości 愛と希望の街 Ai to kibō no machi 1960 Naga młodość 青春残酷物語 Seishun zankoku monogatari Taiyō no hakaba 太陽の墓場 Taiyō no hakaba Noc i mgła w Japonii 日本の夜と霧 Nihon no yoru to kiri 1961 Schwytany 飼育 Shiiku 1962 Powstaniec 天草四郎時貞 Amakusa Shirō Tokisada 1963 Pierwsza przygoda małego dziecka 小さな冒険旅行 Chiisana bōken ryokō 1964 Watashi wa Bellett 私はベレット Watashi wa beretto 1965 Rozkosz 悦楽 Etsuraku Dziennik Yunbogiego ユンボギの日記 Yunbogi no nikki 1966 Koszmar za dnia 白昼の通り魔 Hakuchū no tōrima 1967 Waleczne czyny buntowniczego ninja 忍者武芸帳 Ninja bugei-chō Japońskie kuplety 日本春歌考 Nihon shunka-kō Podwójne samobójstwo latem w Japonii 無理心中日本の夏 Muri shinjū: Nihon no natsu 1968 Śmierć przez powieszenie 絞死刑 Kōshikei Trzej wskrzeszeni pijacy 帰って来たヨッパライ Kaette kita yopparai 1969 Dziennik złodzieja z Shinjuku 新宿泥棒日記 Shinjuku dorobō nikki Chłopiec 少年 Shōnen 1970 Po wojnie tokijskiej 東京戰争戦後秘話 Tōkyō sensō sengo hiwa 1971 Ceremonia 儀式 Gishiki 1972 Siostra na lato 夏の妹 Natsu no imōto 1976 Imperium zmysłów 愛のコリーダ Ai no koriida 1978 Imperium namiętności 愛の亡霊 Ai no bōrei 1983 Wesołych świąt, pułkowniku Lawrence 戦場のメリークリスマス Senjō no merii kurisumasu 1986 Max, moja miłość マックス、モン・アムール Makkusu, mon amūru 1999 Tabu 御法度 Gohatto
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Japońscy reżyserzy filmowi Kategoria:Urodzeni w 1932 Kategoria:Zmarli w 2013 Kategoria:Laureaci Złotej Palmy dla najlepszego reżysera Kategoria:Ludzie urodzeni w Okayamie