Henryk Stanisław Zorski (ur. 30 czerwca 1927, zm. 26 grudnia 2003) – profesor nauk technicznych, pracownik naukowy Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN, wieloletni kierownik Zakładu Teorii Ośrodków Ciągłych, kierownik Katedry Aerodynamiki Wojskowej Akademii Technicznej, członek koresp. PAN. Ojciec dziennikarza Krzysztofa Zorskiegodane na stronie Sejmu Wielkiego

Praca naukowa Studia inżynierskie ukończył w 1951 na Wydziale Lotniczym Politechniki Warszawskiej, a studia magisterskie w roku 1954 w Wojskowej Akademii Technicznej. Na tej uczelni w 1955 roku na podstawie rozprawy Niektóre zagadnienia brzegowe teorii płyt cienkich uzyskał stopień doktora nauk technicznych, a w roku 1960 na podstawie rozprawy Sformułowanie projekcyjne równań ruchu ośrodka ciągłego w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki uzyskał stopień naukowy doktora habilitowanego.

Pracę naukowo-dydaktyczną rozpoczął w 1951 roku jako asystent na Politechnice Warszawskiej. W latach 1950–1957 pracował jako oficer zawodowy w Wojskowej Akademii Technicznej na szeregu stanowiskach, od laboranta do Szefa Katedry Aerodynamiki i Konstrukcji Samolotów. W 1957 roku przeszedł do IPPT PAN na stanowisko adiunkta. Tytuł docenta otrzymał w 1960 roku, a profesora nadzwyczajnego w 1962. Przez szereg lat był kierownikiem Zakładu Teorii Ośrodków Ciągłych, a następnie – aż do przejścia na emeryturę w roku 1997 - kierował Zakładem Mechaniki Cieczy i Gazów IPPT PAN.

W roku akademickim 1958/59 przebywał na stypendium naukowym PAN w Dublinie; w latach późniejszych przebywał wielokrotnie w USA, gdzie wykładał na Uniwersytetach w Cansas, Connecticut, Cornell, Lehigh. W Europie wykładał na Uniwersytetach w Stuttgarcie, Dreźnie, Paryżu, Udine i Berlinie. Prowadził liczne seminaria w byłym ZSRR, Anglii, Irlandii, we Włoszech, w Indiach, Jugosławii i Kanadzie. Brał udział w wielu konferencjach i zjazdach naukowych w kraju i zagranicą.

Był laureatem Nagrody Wydziału IV PAN im. M.T. Hubera. Główne kierunki działalności naukowej prof. Henryka Zorskiego dotyczyły: teorii płyt i powłok (lata 50. i 60.), teorii dyslokacji (lata 60., 70. i ostatnie), podstaw teorii ośrodków ciągłych (lata 70. I 80.), mechaniki nieliniowej (lata 80. i 90.), biopolimerów, w tym mechaniki i termomechaniki łańcuchów dyskretnych i ciągłych (lata 90. Biuletyn Informacyjny PTMTS 401 i ostatnie). Większość tych prac dotyczy podstaw teorii, zarówno matematycznych jak i fizycznych.

Brał aktywny udział w krajowym i międzynarodowym życiu naukowym. Był członkiem wielu towarzystw naukowych, w tym: Polskiego Towarzystwa Mechaniki Teoretycznej i Stosowanej Komitetu Mechaniki Polskiej Akademii Nauk Society for Natural Philosophy { Founding Member od 1963, ostatnio Member of the Committee Society for Interaction between Mechanics and Mathematics { członek założyciel (1977 r.), Vice-President od 1991 Accademia dalle Science, Bologna, wybrany w 1978 Gesellschaft fur Angewandte Mathematik und Mechanik, od 1980 General Assembly of IUTAM

Był członkiem kolegiów wydawniczych czasopism krajowych i międzynarodowych: International Journal of Nonlinear Mechanics International Journal of Solids and Structures Journal of Mathematics and Physics (India) Archiwum Mechaniki Stosowanej (Archives of Mechanics)

Praca dydaktyczna Profesor Henryk Zorski miał bardzo bogaty dorobek dydaktyczny. Swą działalność dydaktyczną rozpoczął na Politechnice Warszawskiej w roku 1950, w latach 1950-57 prowadził ćwiczenia i wykładał w Wojskowej Akademii Technicznej następujących przedmiotów: wytrzymałość materiałów, statyka i dynamika konstrukcji lotniczych, aerodynamika, dynamika gazów. Prowadził także prace kursowe i magisterskie z zakresu konstrukcji samolotów. W latach późniejszych prowadził cykle wykładów na Politechnice Warszawskiej i Politechnice Poznańskiej oraz w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki PAN.

Był promotorem 19 przewodów doktorskich, recenzentem ponad 40 przewodów habilitacyjnych. W pracowni i w zakładach, którymi kierował, powstało 15 habilitacji, 10 osób uzyskało tytuły profesorów, a dwie członkostwo Polskiej Akademii Nauk. Profesor Henryk Zorski został wyróżniony Nagrodą Naukową Wydziału Nauk Technicznych PAN im. M.T. Hubera, został również wybrany na członka Akademii Nauk w Bolonii. Jego 70-lecie urodzin zostało uhonorowane dwoma konferencjami międzynarodowymi, a mianowicie Continuum Models of Discrete Systems w 1997 roku oraz Current Problems in Mechanics and Physics w 1998Profesor Henryk Zorski — wspomnienie (1927–2003).

Wybrane publikacje Plates with discontinuous supports, 1958, Archiwum Mechaniki Stosowanej, 3 Singular solutions for thermoelastic media, 1958, Bulletin PAN, 6, Serie Sci. Techn. Protective formulation of the equations of motion of a continouous medium, 1960, Archives of Mechanics, 5-6 On the equations describing small deformations superposed on fnite deformation, Proc. of International Union of Theoretical and Applied I-Mechanics. Symposium on Second Order Efects in Solids and Fluids, 1964, Haifa (edit. M. Reiner) Theory of discrete defects, 1966, Archives of Mechanics, 3 Statistical theory of dislocations, 1968, Int. J. of Solids and Structures, USA, 4 On the equations of classical and quantum piezoelectricity, współautor W. Nasalski, 1975, Bulletin PAN, Serie Sci. Techn., XXIII, 6 Non-existence of a continuum that models a Newtonian system of particles, 1974, Arch. for Rat. Mech. Anal., 56, 4 Direct continuum model of interacting particles, 1977, Proc. of Symp. on Continuum Model of Discrete Systems, Waterloo, Canada (edit. J. Provan) Continuum model of particle system with three-point interactions, 1978, Letters in Applied and Eng. Sciences Continuum dynamics of a peptidet chain, współautor E. Infeld, 1997, Int. J. of Non-linear Mechanics, 32, 5 New solution equation for dipole chain, współautor E. Infeld, 1992, Phys. Rev. Lett., 68 Static chaos in polymer and biopolymer chains, współautor H. Makaruk, 1997, J. Tech. Physics, 38, 2.

Przypisy

Kategoria:Pracownicy Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wojskowej Akademii Technicznej Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Absolwenci Wojskowej Akademii Technicznej Kategoria:Urodzeni w 1927 Kategoria:Zmarli w 2003 Kategoria:Polscy inżynierowie