Teoria skali produkcji – obok teorii cyklu życia produktu i teorii luki technologicznej jest jedną ze współczesnych teorii handlu międzynarodowego. Współczesne teorie handlu międzynarodowego można podzielić na neotechnologiczne oraz neoczynnikowe. W teoriach neotechnologicznych uwzględnia się zmiany spowodowane ciągłym rozwojem postępu technicznego. Natomiast teorie neoczynnikowe opierają się na zasadzie kosztów względnych, które dodatkowo uwzględniają zasoby naturalne oraz niejednorodność czynników produkcji: pracy i kapitału.
Skala produkcji Skala produkcji to miara ilości otrzymanego produktu przy uwzględnieniu ilości czynników produkcji.
Korzyści skali produkcji Statyczne i dynamiczne Teoria korzyści skali produkcji polega na szybszym zwiększaniu produkcji niż nakładów czynników produkcji. Korzyści wynikające z zastosowania tej teorii: Statyczne – krótkookresowe korzyści, wskutek specjalizacji zwiększają się serie produkcyjne i serie sprzedaży. Prowadzi to do obniżenia jednostkowych kosztów wytwarzania dzięki zmniejszeniu częstotliwości przestawiania aparatu produkcyjnego, wzrostowi wydajności pracy zatrudnionych, rozłożeniu kosztów stałych (np. kosztów projektowania) na większą liczbę jednostek, a także dzięki dokonywaniu drobnych, stopniowych usprawnień stosowanej techniki produkcji (ulepszeń sposobu wytwarzania w związku z kumulowaniem doświadczeń produkcyjnych itd.). Dynamiczne (średniookresowe i długookresowe) – mają miejsce, gdy występują bardziej radykalne zmiany technik produkcji i obrotu handlowego. Powoduje to m.in. poprawę technologii wytwarzania, zwiększenie zdolności produkcyjnej urządzeń czy wzrost ich sprawności.
Wewnętrzne i zewnętrzne Korzyści wewnętrzne – korzyści wewnętrzne zazwyczaj dotyczą korzyści jednego przedsiębiorstwa. techniczne (wzrost wykorzystania nowych technologii, co powoduje sprawniejszy podział pracy i poprawę jej efektywności); handlowe (inwestowanie w reklamę oraz inne działania marketingowe); finansowe (dostęp do alternatywnych źródeł kapitału). Korzyści zewnętrzne – ten rodzaj korzyści odnosi się do korzyści jakie przedsiębiorstwa zyskują w ramach jednej gałęzi gospodarki. praca – specjalizacja rynku pracy w regionie powoduje obniżenie kosztów pracy; kooperacja – dzięki rozwojowi jednych przedsiębiorstw możliwe jest zawieranie przez nie współpracy z innymi, czy to z danego regionu czy sektora przemysłowego; rozwój usług – rozwój firm jednego sektora w danym regionie pociąga za sobą stabilizację rynku w innych dziedzinach np. ubezpieczeniach lub usługach bankowych.
Rosnące, stałe i malejące Rosnące korzyści skali – mają miejsce, gdy wraz ze wzrostem czynników produkcji np. 2 razy produkcja wzrasta np. 3 razy (każda dowolna liczba powyżej 2); Stałe korzyści skali produkcji – wraz ze wzrostem czynników produkcji np. 2 razy produkcja wzrasta również 2 razy (produkcja zawsze rośnie o taką samą wartość o jaką zwiększają się czynniki produkcji); Malejące korzyści skali – w tym przypadku czynniki zwiększamy np. 2 razy ale skala produkcji wzrasta już tylko np. 1,5 raza (skala produkcji nadal rośnie, ale jej wzrost jest wartością mniejszą niż nakład czynników produkcji).
Zobacz też handel eksport import teoria przewagi komparatywnej teoria przewagi absolutnej teorie przedklasyczne
Bibliografia A. Kisiel-Łowczyc, Współczesna gospodarka światowa, ISBN 83-7017-697-6 P. Bożyk, J. Misala, M. Puławski, Międzynarodowe stosunki ekonomiczne, ISBN 83-208-1363-8 A. Budnikowski, Międzynarodowe stosunki gospodarcze, ISBN 83-208-1622-X
Linki zewnętrzne Światowa Organizacja Handlu (WTO)
Kategoria:Międzynarodowe stosunki gospodarcze Kategoria:Handel