Głuszek, trznadel głuszek (Emberiza cia) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae).
Systematyka Blisko spokrewniony z trznadlem Godlewskiego (E. godlewskii), niekiedy łączono je w jeden gatunek. IOC wyróżnia sześć podgatunków E. cia, choć opisano kilka innych, obecnie nieuznawanych.
Podgatunki i zasięg występowania Poszczególne podgatunki E. cia zamieszkują: E. c. cia Linnaeus, 1766 – środkowa i południowa Europa do Bałkanów i północna Turcja, północno-zachodnia Afryka. E. c. hordei C.L. Brehm, 1831 – Grecja przez południową Turcję i na południe do Izraela i Jordanii. E. c. prageri Laubmann, 1915 – Kaukaz, południowa Ukraina, wschodnia Turcja oraz południowo-zachodni i północny Iran. E. c. par E. Hartert, 1904 – północno-wschodni Iran do centralnej Azji i północnego Pakistanu. E. c. stracheyi F. Moore, 1856 – północno-zachodnie Himalaje po południowo-zachodni Tybet i Nepal. E. c. flemingorum J. Martens, 1972 – środkowy Nepal.
Na większości obszaru osiadły. Po rewizji Komisji Faunistycznej PTZool uznano tylko dwa stwierdzenia: pierwsze z maja 1915, kiedy śpiewającego samca zaobserwowano pod Tarnowem, a drugie z kwietnia 1985, kiedy głuszek obserwowany był w Przegalinie koło Gdańska.
Morfologia Długość ciała 15–16,5 cm, masa ciała 17–29 g. Występuje nieznaczny dymorfizm płciowy w upierzeniu, u samicy upierzenie jest bardziej wypłowiałe. Głowa i pierś siwoszare, wyróżniają się: długi czarny pasek oczny i wąs, łączące się ze sobą. Do szarej brwi przylega od góry czarny pasek. Resztę ciała porastają pióra rdzawobrązowe, pokrywy małe są szare.
Ekologia i zachowanie Biotop Głuszki gniazdują na suchych, otwartych obszarach – często górskich, nasłonecznionych i porośniętych krzewami; odnotowywane do wysokości 1900 m n.p.m. Spotykane również w winnicach, ogrodach i świetlistych lasach dębowych. W przypadku populacji wędrownych, zimą zasiedlają one podobne siedliska, co w porze lęgowej.
Głos Odzywa się wysokim i krótkim tsip. Przypomina nieco śpiew strzyżyka lub pokrzywnicy z wplecionymi tsip.
240px|mały|lewo|Gniazdo z jajami Gniazdo Gniazdo buduje pomiędzy blokami skalnymi i kamieniami, w szczelinach skał lub w gąszczu krzewów.
Lęgi Lęgi rozpoczyna w kwietniu; 1 lub 2 razy w roku.
Jaja Samica składa 4–6 białawych, czarno kreskowanych i pokrytych nieregularnymi liniami jaj.
Wysiadywanie jaj i opieka nad pisklętami Wysiaduje głównie samica 12–13 dni i 10–13 dni karmi pisklęta w gnieździe. Po wylocie z gniazda młode są dokarmiane przez oboje rodziców.
Pokarm Nasiona, w sezonie lęgowym również owady.
Status zagrożenia i ochrona IUCN uznaje głuszka za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy i całej Turcji z 2021 roku, zawiera się w przedziale 9,7–21,5 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazewnictwo polskie:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Trznadle Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza