Synod Biskupów () – instytucja doradcza w Kościele katolickim powołana do życia 15 września 1965 przez Pawła VI. Według Kodeksu Prawa Kanonicznego z 1983 to zebranie przedstawicieli Episkopatów (biskupów) z różnych regionów świata w celu omówienia zagadnień związanych z działalnością Kościoła. Synod zwoływany jest w celu wzbudzania ścisłej łączności między Biskupem Rzymu i biskupami. Ma również świadczyć pomoc Papieżowi swoją radą w celu zachowania i wzrostu wiary oraz obyczajów, a także zachowania i umocnienia dyscypliny kościelnej. Synod rozważa również problemy związane z działalnością Kościoła w świecieKodeks Prawa Kanonicznego, Kan. 342.
Zadaniem Synodu Biskupów jest rozpatrywanie przedstawionych mu spraw i wysuwanie wniosków, nie zaś ich rozstrzyganie i wydawanie dekretów, chyba że w pewnych wypadkach zostanie on wyposażony przez Biskupa Rzymskiego w głos decydujący, wówczas Biskup Rzymski ma prawo zatwierdzić decyzje SynoduKodeks Prawa Kanonicznego, Kan. 343. Synod posiada też własne struktury organizacyjne, takie jak Sekretariat Generalny.
6 lutego 2021 papież Franciszek po raz pierwszy od powołana do życia Synodu powołał na stanowisko podsekretarza Synodu Biskupów pierwszą kobietę (zakonnicę) posiadającą prawo głosu w Synodzie Biskupów – s. Nathalie Becquart MCJ (ksawerianka), dotychczasową konsultantkę Sekretariatu Generalnego Synodu (2019–2021).
Obecny zarząd Synodu Dla każdego zebrania Synodu Biskupów ustanawia się ponadto jednego lub kilku sekretarzy specjalnych, mianowanych przez Papieża. Ich urząd wygasa w momencie zakończenia zebrania SynoduKodeks Prawa Kanonicznego, Kan. 348 § 2.
Sekretarz: kard. Mario Grech (od 15 IX 2020) Podsekretarz: s. Nathalie Becquart MCJ (od 6 II 2021)
Papież a Synod Papież jest zwierzchnikiem Synodu, co wyraża się przez: zwoływanie Synodu, ilekroć Papież uzna to za wskazane, wraz z wyznaczaniem miejsca obrad; zatwierdzanie wyboru członków, oznaczanie i mianowanie członków; ustalanie zagadnień, jakie mają być rozpatrywane w odpowiednim czasie przed zebraniem się Synodu; ustalanie porządku obrad; przewodniczenie Synodowi (bezpośrednio lub pośrednio); zamknięcie, przeniesienie, zawieszenie i rozwiązanie SynoduKodeks Prawa Kanonicznego, Kan. 344. Papież podsumowuje tradycyjnie każdą Sesję Synodu Biskupów Posynodalną Adhortacją Apostolską.
Sesje Synodu Typy sesji Synod obraduje na sesjach zwyczajnych (co 3-4 lata), nadzwyczajnych i specjalnych. Sesje zwyczajne poświęcone sprawom organizacyjnym Kościoła (kapłaństwo), kwestiom dotyczącym jego misji (ewangelizacja) oraz bardziej ogólnym, jak sprawiedliwość społeczna. Sesje nadzwyczajne służą omawianiu teraźniejszych i naglących spraw. Sesje specjalne poświęcone poszczególnym częściom świata lub krajom, i tak np. w 1991 odbył się Synod dla Europy, a w 1994–1995 Synod dla Afryki.
Historia sesji Synodu Biskupów Sesje Zwyczajne Numeracja Data rozpoczęcia Data Zakończenia Temat Adhortacja Apostolska 20px Za papieża Pawła VI I Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 29 września 1967 29 października 1967 Zachowanie i umocnienie wiary katolickiej, jej integralności, żywotności, rozwoju, spójności doktrynalnej i historycznej II Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 30 września 1971 6 listopada 1971 Kapłaństwo sakramentalne i sprawiedliwość w świecie III Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 27 września 1974 26 października 1974 Ewangelizacja we współczesnym świecie Evangelii Nuntiandi IV Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 30 września 1977 29 października 1977 Katechizacja, szczególnie dzieci i młodzieży, we współczesnym świecie Catechesi tradendae 20px Za papieża Jana Pawła II V Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 26 września 1980 25 października 1980 Zadania rodziny chrześcijańskiej w świecie współczesnym Familiaris consortio VI Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 29 września 1983 30 października 1983 Sakrament Pokuty i Pojednania Reconciliatio et paenitentia VII Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 1 października 1987 30 października 1987 Powołanie i misja świeckich w Kościele i w świecie 20 lat po Soborze Watykańskim II Christifideles laici VIII Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 30 września 1990 28 października 1990 Formacja kapłańska we współczesnym świecie Pastores dabo vobis IX Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 2 października 1994 29 października 1994 Rola życia konsekrowanego we współczesnym świecie Vita consecrata X Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 30 września 2001 27 października 2001 Posługa biskupów we współczesnym Kościele i świecie Pastores gregis 20px Za papieża Benedykta XVI XI Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 2 października 2005 23 października 2005 Eucharystia źródłem i szczytem życia oraz misji Kościoła Sacramentum Caritatis XII Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 5 października 2008 26 października 2008 Słowo Boże w życiu i misji Kościoła Verbum Domini XIII Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 7 października 2012 28 października 2012 O Nowej Ewangelizacji Evangelii Gaudium 20px Za papieża Franciszka XIV Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 4 października 2015 25 października 2015 Powołanie i misja rodziny w Kościele i świecie współczesnym Amoris Laetitia XV Zwyczajne Zgromadzenie Ogólne 3 października 2018 28 października 2018 Młodzi, wiara i rozeznawanie powołania Christus vivit XVI Zwyczajne Zgromadzenie OgólneLa decisione del Papa. "Il Sinodo si svolgerà in due sessioni: ottobre 2023 e 2024", acistampa.it1. sesja: 4 października 2023; 2. sesja: 2 października 20241. sesja: 29 października 2023; 2. sesja: 27 października 2024Dla Kościoła Synodalnego: uczestnictwo, komunia i misjabrak adhortacji apostolskiejNowość w Watykanie. Papież Franciszek zaskoczył wiernych, onet.pl., 26 października 2024
Sesje Nadzwyczajne Numeracja Data rozpoczęcia Data Zakończenia Temat 20px Za papieża Pawła VI I Nadzwyczajna 11 października 1969 28 października 1969 Współpraca między Stolicą Apostolską a Konferencjami Episkopatów 20px Za papieża Jana Pawła II II Nadzwyczajna 24 listopada 1985 8 grudnia 1985 20. rocznica zakończenia Soboru Watykańskiego II 20px Za papieża Franciszka III Nadzwyczajna 5 października 2014 19 października 2014 Wyzwania duszpasterskie związane z rodziną w kontekście ewangelizacji
Sesje Specjalne Numeracja Data rozpoczęcia Data Zakończenia Temat Adhortacja Apostolska 20px Za papieża Jana Pawła II I Specjalna 28 listopada 1991 14 grudnia 1991 I Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Europie Ecclesia in Europa II Specjalna 10 kwietnia 1994 8 maja 1994 I Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Afryce Ecclesia in Africa III Specjalna 26 listopada 1995 14 grudnia 1995 Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Libanowi Nowa nadzieja dla Libanu IV Specjalna 16 listopada 1997 12 grudnia 1997 Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Ameryce Ecclesia in America V Specjalna 19 kwietnia 1998 14 maja 1998 Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Azji Ecclesia in Asia VI Specjalna 22 listopada 1998 12 grudnia 1998 Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Oceanii Ecclesia in Oceania VII Specjalna 1 października 1999 23 października 1999 II Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Europie Ecclesia in Europa 20px Za papieża Benedykta XVI VIII Specjalna 4 października 2009 25 października 2009 II Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Afryce Africae Munus IX Specjalna 10 października 2010 24 października 2010 Specjalne Zgromadzenie Synodu Biskupów poświęcone Kościołowi na Bliskim Wschodzie Ecclesia in Medio Oriente20px Za papieża Franciszka X Specjalna 6 października 2019 27 października 2019 Ewangelizacja obszaru Amazonii Querida Amazonia
Sekretariat Generalny Synodu Biskupów Sekretarze Synodu 1967–1979: kard. Władysław Rubin 1979–1985: kard. Jozef Tomko 1985–2004: kard. Jan Pieter Schotte 2004–2013: abp Nikola Eterović 2013–2020: kard. Lorenzo Baldisseri od 2020: kard. Mario Grech pro-sekretarz generalny (2019–2020)
Podsekretarze Synodu 2014–2021: bp Fabio Fabene 2021–2026: bp Luis Marín de San Martín OSA od 2021: s. Nathalie Becquart MCJ konsultantka sekretariatu generalnego (2019–2021)
Rada Stała Synodu W skład Sekretariatu Generalnego, oprócz Sekretarza Synodu wchodzi też 15 osobowa Rada Stała. Dwunastu spośród jej członków wybiera każde ze Zgromadzeń Ogólnych Synodu, trzech pozostałych mianuje Papież.
W latach 1990–1994, 1994–2001, 2001–2005 członkiem Rady Stałej był Henryk Muszyński – biskup diecezjalny włocławski (1987–1992), późniejszy arcybiskup metropolita gnieźnieński (1992–2010).
Zobacz też Kościół rzymskokatolicki Sobory laterańskie Synod
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona Synodu Biskupów
Kategoria:Kuria Rzymska Kategoria:Prawo kanoniczne