thumb|250px|Goryczuszka gorzkawa
Goryczuszka gorzkawa, goryczka gorzkawa (Gentianella amarella (L.) Börner) – gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych. Występuje w Europie, Azji I Ameryce PółnocnejMapa rozmieszczenie gatunku na Den virtuella floran [dostęp 2013-11-30].. W Polsce jest rzadka. Występuje na rozproszonych stanowiskach na terenie całego kraju, z wyjątkiem centralnej części.
Morfologia Łodyga Do 60 cm wysokości. Liście W czasie kwitnienia szczątki liścieni i pierwszych liści tworzą zgrubienie w nasadzie łodygi. Kwiaty 5-krotne. Kielich z wyraźną rurką, przylegający do korony, do 1 cm długości, o ostrych, jednakowo szerokich łatkach. Korona kwiatu fioletowolila lub biaława, długości 10–20 mm. W gardzieli korony, poniżej nasady każdej łatki znajduje się orzęsiona łuskaSzafer W., Kulczyński S., Pawłowski B. Rośliny polskie. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1969.. Owoc Torebka.
Biologia i ekologia Roślina dwuletnia. Kwitnie od czerwca do października. Rośnie na pastwiskach, łąkach, polanach i trawiastych stokach. Gatunek wyróżniający dla związku Molinion caeruleae.
Zmienność Tworzy mieszańce z goryczuszką polną (Gentianella campestris). Gatunek zróżnicowany na 9 podgatunkówThe Plant List [dostęp 2013-11-30].: Gentianella amarella subsp. acuta (Michx.) J.M.Gillett Gentianella amarella subsp. amarella Gentianella amarella subsp. hartwegii (Benth.) J.M.Gillett Gentianella amarella subsp. livonica (Eschsch. ex Griseb.) Dostál Gentianella amarella subsp. mexicana (Griseb.) Gillett Gentianella amarella subsp. septentrionalis (Druce) N.M.Pritch. Gentianella amarella subsp. takedae (Kitag.) Toyok. Gentianella amarella subsp. uliginosa (Willd.) Tzvelev Gentianella amarella subsp. yuparensis (Takeda) Toyok.
Zagrożenia i ochrona Gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną. Roślina umieszczona na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w grupie gatunków wymierających (kategoria zagrożenia: E). W wydaniu z 2016 roku otrzymała kategorię EN (zagrożony). Zagrożona jest głównie przez niszczenie oraz zmiany siedlisk, na których występuje.
Przypisy
Kategoria:Goryczkowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza