Zjazd elektorów w Rhens – zjazd elektorów w Rhens w 1338 r., na którym podjęto decyzję w sprawie ważności wyboru króla niemieckiego.
Zjazd w Rhens (także Zjazd elektorów w Rhense, niem. Kurverein von Rhens(e)) odbył się 16 lipca 1338 r. Uczestniczyli w nim przedstawiciele sześciu spośród siedmiu elektorów Rzeszy: Baldwin Luksemburski z Trewiru, Henryk z Virneburga z Moguncji, Walram von Jülich z Kolonii, Rudolf II Ślepy i Ruprecht I z Palatynatu, Ludwik V Bawarski z Marchii Brandenburskiej i Rudolf I książę sasko-wittenberski. Nieobecny był król czeski Jan Luksemburski.
Tłem spotkania był konflikt pomiędzy cesarzem Ludwikiem Bawarskim a papieżem Benedyktem XII. Głowa Kościoła odmawiała uznania cesarza, co spowodowało antypapieskie nastroje w Rzeszy i protest elektorów, którzy stali na stanowisku, że decyduje tylko wybór (większością głosów) i nie jest potrzebne papieskie zatwierdzenie. Elektorzy początkowo spotkali się w Oberlahnstein, ale naradę szybko przeniesiono do Rhens, gdzie już w latach 1273, 1308 i 1313/1314 w sadzie orzechowym nad brzegiem Renu odbywały się narady czterech elektorów.
Tam elektorzy zawarli 16 lipca 1338 r. bezterminowe przymierze, które wzmocniło ich pozycję. Ogłoszono, że tylko elektorzy wybierają króla niemieckiego i przyszłego cesarza. W ten sposób uczestnicy spotkania opowiedzieli się przeciw jakiejkolwiek papieskiej ingerencji w swoje uprawnienia i wezwali do obrony praw Rzeszy także w tych jej częściach, które przystąpią do tej deklaracji. Opisane postanowienia przygotowane przez Baldwina z Trewiru były natury ogólnej i nie wspominały o konflikcie cesarza z kurią rzymską. Nie powołano się w ogóle na osobę cesarza, który jednak niedługo później wykorzystał deklarację w mandacie Licet iuris.
Postanowienia zjazdu w Rhens miały duże znaczenie dla organizacji Rzeszy. Wprowadzały one zasadę głosowania większością i powołały kolegium elektorów. Po raz pierwszy elektorzy zebrali się nie w celu wyboru króla, ale w celu omówienia problemów, które wynikły podczas panowania króla. Ponadto elektorzy domagali się, by oni, a nie tylko król, reprezentowali interesy Rzeszy. W konflikcie z papieżem Ludwik słabo wykorzystał deklarację, gdyż była widoczna jego zależność od elektorów.
Literatura Alois Schmid, Rhense, Kurverein von (1338). [w:] Lexikon des Mittelalters. Bd. 7, kolumna 785. Edmund E. Stengel, Avignon und Rhens. Forschungen zur Geschichte des Kampfes um das Recht am Reich in der ersten Hälfte des 14. Jahrhunderts. Weimar 1930. (Klassische und materialreiche Studie.) Heinz Thomas, Deutsche Geschichte des Spätmittelalters, Stuttgart u.a. 1983. Tomasz Paluszyński, Historia Niemiec i państw niemieckich. Zarys dziejów politycznychPoznań 2006
Linki zewnętrzne
Kategoria:Historia Niemiec w średniowieczu Kategoria:Święte Cesarstwo Rzymskie Kategoria:Wydarzenia 1338 Kategoria:Powiat Mayen-Koblenz