Zachariasz Marian Łyko (ur. 21 kwietnia 1929 w Zakopanem, zm. 22 stycznia 2008 w Warszawie) – polski duchowny i teolog adwentystyczny, profesor nauk teologicznych, duchowny Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP, prawnik, filozof, etyk, nauczyciel akademicki i publicysta, pisarz, działacz społeczny i ekumeniczny.

Młodość i wykształcenie Jego ojciec Franciszek Łyko był artystą rzeźbiarzem pochodzącym z rodu Łyków-Oboleńskich z Litwy. Matka Zofia Klay, była nauczycielką pochodzącą z Krakowa. Jego ojciec w 1927 roku przyjął poglądy adwentystyczne, a w roku 1929 został ochrzczony. W roku 1935 Zachariasz Łyko przebywał wraz z rodzicami w Wilnie, gdzie rozpoczął naukę w szkole podstawowej.

W czasie okupacji niemieckiej uczył się w gimnazjum na kompletach tajnego nauczania. Brał również udział w działalności konspiracyjnego harcerstwa na Podhalu. W Krakowie ukończył Liceum Ogólnokształcące. W latach 1946–1951 studiował i ukończył z tytułem magistra praw studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jednocześnie w tym okresie odbywał studia teologiczne w Seminarium Duchownym Unii Zborów Adwentystów Dnia Siódmego w Krakowie, które ukończył w 1949. W latach 60. studiował w Wielkiej Brytanii w Newbold College i w USA w Andrews University.

Działalność kościelna i ekumeniczna W 1948 został duchownym Unii Zborów Adwentystów Dnia Siódmego w Polsce. Był duszpasterzem zboru w Poznaniu i przez wiele lat członkiem naczelnych władz polskiego KADS. W 1953 roku był zwierzchnikiem Kościoła.

Obserwator podczas obrad II Soboru Watykańskiego. Członek Komisji Tłumaczy Pisma Świętego (Biblii Ekumenicznej) Towarzystwa Biblijnego w Warszawie – kierował podzespołem Starego Testamentu. Współprzewodniczący Zespołu Dialogu Ekumenicznego Katolicko-Adwentystycznego. Od 1999 do śmierci pełnił funkcję Honorowego Doradcy Zarządu KADS. Był autorem wielu aktów prawa wewnętrznego KADS i współautorem projektu ustawy o stosunku państwa do tego Kościoła w Polsce.

Z jego inicjatywy adwentyści od roku 1984 prowadzili dialog ekumeniczny z Kościołem katolickim. W 2008 roku, po śmierci Łyki, adwentyści zawiesili dialog z Kościołem katolickim. Przez okres 25 lat był współprzewodniczącym Komisji Dialogu Ekumenicznego Katolicko-Adwentystycznego. Uczestniczył w Tygodniu Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan, brał udział w rozmaitych spotkaniach i inicjatywach ekumenicznych.

Według Zachariasza Łyki był on szantażowany przez bezpiekę, jego ojca Franciszka Łykę aresztowano i przywieziono do Warszawy celem wymuszenia nacisku politycznego na poglądy syna Zachariasza.

Przez kilkadziesiąt lat blisko współpracował z Bertem B. Beachem, dyrektorem Wydziału Spraw Publicznych i Wolności Religijnej Generalnej Konferencji KADS.

Działalność akademicka Przez wiele lat aż do śmierci był wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym w Podkowie Leśnej (po 1989 przemianowanym na: Wyższa Szkoła Teologiczno-Humanistyczna im. Michała Beliny-Czechowskiego). W 1975 uzyskał w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie (ChAT) stopień naukowy doktora teologii, w której został zatrudniony w 1977. Po habilitacji w ChAT, pełnił w tej uczelni w latach 1984–1999 funkcję kierownika Katedry Filozofii, Etyki i Socjologii. Był także zatrudniony w Wyższej Szkole Finansów i Zarządzania w Warszawie na Wydziale Psychologii (do 2008).

Działalność społeczna Doradca w Sejmie IX kadencji i w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego w okresie przygotowywania nowej konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997. Członek rzeczywisty Polskiej Akademii Olimpijskiej w Warszawie. Działacz społeczny na niwie przeciwdziałania alkoholizmowi, nikotynizmowi i narkomanii. Popularyzator praw człowieka, w tym tolerancji i wolności religijnej oraz pokoju, przyjaźni i dialogu wśród wierzących i niewierzących.

Poglądy Uważał, że doktryna o nieśmiertelności duszy jest niebiblijna, nie była znana w religii żydowskiej, ani w pierwotnym chrześcijaństwie. Katolicyzm zaczerpnął tę doktrynę z pogaństwa. Poglądy platońskie przekazał chrześcijaństwu Augustyn, ale genealogia katolickiego dogmatu sięga znacznie głębiej. Pierwszą naukę o nieśmiertelności wygłoszono już w rajskim ogrodzie i uczynił to szatan: „Żadnym sposobem śmiercią nie pomrzecie”. Dzisiaj szatan naucza: „grzech powoduje śmierć ciała, ale nie duszy”. Katolicka nauka o nieśmiertelności duszy jest echem słów szatana z rajskiego ogrodu.

W 2000 roku dokonał pozytywnej oceny stanowiska władz państwowych PRL wobec KADS w latach 1957–1988, choć podał także przykłady ich negatywnych zachowań wobec Kościoła.

Uważał, że Mojżesz jest autorem Pięcioksięgu, Jozue Księgi Jozuego, a Samuel Ksiąg Samuelowych.

Członkostwo w stowarzyszeniach i korporacjach Międzynarodowe Towarzystwo Uniwersalizmu Okręgowa Izba Radców Prawnych w Warszawie Polskie Stowarzyszenie Wolności Religijnej Polskie Towarzystwo Antytytoniowe Polskie Towarzystwo Filozoficzne Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej

Działalność pisarska Autor ponad 2 tys. artykułów oraz ponad trzydziestu książek. Znaczna część publikacji wydana została pod pseudonimami (np. Tadeusz Adwentowicz, Jan Grodzicki, Sławomir Rylski) i ukazała się w Wydawnictwie „Znaki Czasu”.

Wybrane publikacje zwarte Kościół dogmatów i tradycji, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1963 (wznowienie w 2000), książka wydana pod pseudonimem Jan Grodzicki Adwentyzm, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1970. Drogowskazy życia, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1970. Nauki Pisma Świętego, Wydawnictwo „Znaki Czasu” Warszawa 1974, 1989 (II poprawione). Słowo do katolików, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1972. Spotkanie z Biblią, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1972. Bez nałogów, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1974. Moralność na co dzień, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1975, 1983. U stóp Jezusa, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1974. Geneza współczesnego adwentyzmu, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1979. Sytuacja prawna Kościoła Adwentystycznego w Polsce w okresie międzywojennym 1918-1939, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1979. Zdrowie i pogoda ducha (red.), Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1981. Z chrześcijańskiej filozofii życia (red.), Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1984. Socjopatologie w aspektach chrześcijańskiej etyki, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1987. Wstęp do Pisma Świętego, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1987. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Warszawa 1988. Elementy psychologii ogólnej, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, Warszawa 1989. Szlachetna idea tolerancji, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1989. Tajemnica rodzinnego szczęścia, Wydawnictwo „Znaki Czasu” 1989. Homiletyka współczesna (zarys), Wydawnictwo „Znaki Czasu” 1990. Kościół Adwentystyczny w Polsce, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 1992. W trosce o zdrowie, Wydawnictwo „Znaki Czasu” 1995. Zarys filozofii chrześcijańskiej, Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie, Warszawa 1995. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo, Wydawnictwo „Znaki Czasu”, Warszawa 2000. Filozofia rekreacji, sportu i turystyki, Wydawnictwo Signa Temporis, Warszawa-Podkowa Leśna 2004. Etyka, Wydawnictwo Signa Temporis, Warszawa-Podkowa Leśna 2006.

Odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (1998) za długoletnią działalność edukacyjną, kościelną, naukową i społeczną Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1989) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1979) Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego za działalność społeczną Dyplom Honorowego Olimpijczyka (2005) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1990) Odznaka Zasłużony dla Zdrowia Narodu (1985) za zasługi na polu przeciwdziałania patologiom społecznym, Dyplom uznania za 25 lat działalności dziennikarskiej (1989) przyznany przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Rzeczypospolitej Polskiej

Miejsce pochówku thumb|240px|Grób Zachariasza Łyki Pochowany 4 lutego 2008 w Alei Zasłużonych na Wojskowych Powązkach w Warszawie (kwatera A29-tuje-25).

Przypisy Bert B. Beach, Ambassador for Liberty: Building Bridges of Faith, Friendship, and Freedom, Hagerstown MD 2012, s. 129. Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze.

Biogram Zachariasza Łyko na s. 4 okładki książki: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo, Warszawa 2000 .

Piotr Timus, Zmarł ks. prof. Zachariasz Łyko Ekumenizm.pl 23-01-2208. Z. Łyko, Nauki Pisma świętego.

Bibliografia

Biogram Zachariasza Łyki na s. 4 okładki książki: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Historia, nauka, ustrój, posłannictwo, Warszawa 2000 .

Informacje o śmierci Zachariasza Łyko na stronie Ekumenicznej Agencji Informacji (23.01.2008 22:15; zamieścił Piotr Timus) Informacje o pogrzebie Zachariasza Łyko na stronie Ekumenicznej Agencji Informacji (03.02.2008 16:30; zamieścił Rem)

Linki zewnętrzne

II wydanie "Nauk Pisma Świętego"

Kategoria:Absolwenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Polscy duchowni adwentystyczni Kategoria:Polscy historycy protestantyzmu Kategoria:Polscy teolodzy protestanccy Kategoria:Pisarze protestanccy Kategoria:Protestanccy tłumacze Biblii Kategoria:Polscy filozofowie XXI wieku Kategoria:Polscy przedstawiciele nauk prawnych Kategoria:Nauczyciele akademiccy Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie Kategoria:Polscy ekumeniści protestanccy Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 2008 Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy tłumacze Biblii Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Zdrowia Narodu” Kategoria:Ludzie urodzeni w Zakopanem