mały|281x281px|Opona twarda Opona twarda (), potocznie twardówka – jedna z opon mózgowo-rdzeniowych. Zbudowana jest z blaszki zewnętrznej (okostnowej) i blaszki wewnętrznej (oponowej lub mózgowej). Blaszki są oddzielone od siebie w miejscu, gdzie znajdują się zatoki żylne opony twardej: w zagłębieniu Meckela, w miejscu siodła tureckiego oraz w miejscach, gdzie leżą woreczki śródchłonkowe, na tylnej powierzchni piramidy kości skroniowej. Na pozostałej powierzchni są ze sobą zrośnięte.
Wypustki opony twardej Opona twarda ma cztery wypustki (fałdy) zbudowane ze zdwojenia blaszki wewnętrznej: fałdy o przebiegu strzałkowym: sierp mózgu – oddziela od siebie półkule mózgu sierp móżdżku – stanowi przedłużenie sierpa mózgu i biegnie od namiotu móżdżku do otworu potylicznego wielkiego fałdy o przebiegu poziomym: namiot móżdżku – oddziela półkule mózgu od półkul móżdżku przepona siodła – oddziela przysadkę od reszty środkowego dołu czaszki, pokrywa przestrzeń siodła tureckiego.
Zatoki opony twardej mały|286x286px|Zatoki opony twardej Zatoki żylne są wysłane śródbłonkiem i wypełnione krwią żylną. Wyróżnia się dwa zespoły zatok: Górny zespół zatok – jego punktem centralnym jest spływ zatok, położony na guzowatości potylicznej wewnętrznej. Zatoka strzałkowa górna – uchodzi do spływu zatok. Biegnie wzdłuż górnego brzegu sierpa mózgu, rozpoczynając się w okolicy otworu ślepego. Zatoka strzałkowa dolna – uchodzi do zatoki prostej, biegnie w wolnym brzegu sierpa mózgu. Zatoka prosta – leży w linii połączenia sierpa mózgu z namiotem móżdżku, uchodzi do spływu zatok. Zatoki poprzeczne – odprowadzają krew ze spływu zatok do zatok esowatych, przebiegają wzdłuż przyczepu namiotu móżdżku. Zatoki esowate – przylegają do części sutkowej i skalistej kości skroniowej. Zatoka potyliczna – uchodzi do spływu zatok. Krew odpływa z górnego zespołu zatok również przez żyły wypustowe oraz sploty żylne.
Dolny zespół zatok Punktem centralnym jest parzysta zatoka jamista – uchodzi do zatoki skalistej górnej i zatoki skalistej dolnej. Znajduje się obustronnie obok siodła tureckiego; obie są połączone zatokami międzyjamistymi. Zatoki międzyjamiste – biegną po przedniej i tylnej stronie siodła tureckiego. Zatoka skalista górna – uchodzi do zatoki poprzecznej, leży w przyczepionym brzegu namiotu móżdżku. Zatoka skalista dolna – łączy się z żyłą szyjną wewnętrzną po przekroczeniu otworu szyjnego. Zatoka klinowo-ciemieniowa – odprowadza krew do zatoki jamistej. Przebiega wzdłuż krawędzi skrzydła mniejszego kości klinowej.
Unaczynienie Opona twarda mózgowia posiada swoje własne naczynia krwionośne, w przeciwieństwie do opon rdzenia kręgowego. Naczynia układają się w dwie warstwy i te, które przebiegają w warstwie zewnętrznej, są silniejsze. Opona twarda dołu przedniego czaszki zaopatrywana jest przez: parzystą tętnicę oponową przednią parzystą gałąź czołową tętnicy oponowej środkowej (ramus frontalis arteriae meningeae mediae). Opona twarda dołu środkowego czaszki zaopatrywana jest przez: parzystą tętnicę oponową środkową gałęzie oponowe od tętnicy łzowej tętnicę oponową dodatkową. Opona twarda dołu tylnego czaszki zaopatrywana jest przez: parzystą tętnicę oponową tylną gałąź ciemieniową tętnicy oponowej środkowej (ramus parietalis arteriae meningeae mediae) gałąź oponową tętnicy potylicznej (ramus meningeus arteriae occipitalis) gałąź oponową tętnicy kręgowej (ramus meningeus arteriae vertebralis).
Unerwienie Unerwienie czuciowe opony twardej jamy czaszki w przestrzeni nadnamiotowej pochodzi od gałęzi nerwu trójdzielnego. Gałęzie nerwów błędnego i podjęzykowego oraz od trzech górnych nerwów rdzeniowych szyjnych (C1-C3) unerwiają oponę twardą wyściełającą przestrzeń podnamiotową.
Bibliografia
Kategoria:Mózgowie