Zagródki – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Żórawina, należąca do sołectwa ZagródkiUchwała XLV-314-2018 w sprawie podziału sołectwa Bratowice ZagródkiUchwała XLVII-330-2018 w sprawie nadania statutu sołectwu Bratowice i nadanie statutu sołectwu Zagródki.

Informacje ogólne Wieś jest położona około 6,5 km na południe od administracyjnej granicy Wrocławia, 15 km od wrocławskiego rynku. Dojazd z centrum Wrocławia prowadzi przez ulicę Buforową, a następnie Drogą wojewódzką nr 395 do miejscowości Wojkowice, a następnie drogami powiatowymi nr 1972 i 1942 przez miejscowości Mnichowice i Okrzeszyce.

Na północnym wschodzie wieś graniczy z wsią Sulęcin-Szostakowice, na wschodzie z wsią Bratowice, na południu z wsią Okrzeszyce, na południowym zachodzie z wsią Mnichowice, na północnym zachodzie z wsią Bogusławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

Zagródki leżą na obszarze Równiny Wrocławskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Teren ten ma bardzo dogodne warunki do upraw rolnych, występujące tu gleby to wysokiej jakości czarnoziemy należące do najwyższych klas bonitacyjnych. Obszar ten ma jeden z najdłuższych okresów wegetacyjnych w Polsce. Głównymi uprawami rolnymi na terenach wokół Zagródek są pszenica, jęczmień, kukurydza, rzepak oraz buraki cukrowe i ziemniaki.

Nazwa Wieś wzmiankowana jako: Kelzowo, Kelzovo, Kelzewo – 1295 Kelchowo, Kelchovo, Kiełczowo, Krzelkowo, Serusici, Żeruszycy, Żerzuszycy – 1300 Kelzow – 1303 Zeruche – 1305 w księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis onlineH. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889. Zerisse – 1353 Zirschitcz – 1445 Sirczicz – 1455 Zwehöffel – 1630 Zweihoff – 1666/7 Zweyhoff – 1743/6 Zweihof – 1845 Zagródki

Zweihof, zwane w dokumentach z roku 1295 Kelzovo, 1300 Kelchovo, nic nie ma wspólnego ani z rzeczownikiem kielich, Trinkgefäss, kelch, ani też ze starosłowiańskim rzeczownikiem słownym kluczanye, Trauer. Nazwę tę wywodzić należy od słowiańskiego pierwiastku kul, polsk. kieł, dopełn. kła, Spitzzahn, Pferdezahn, Hauer, kielec, w liczbie mnogiej kielce, HakenzahnLud. Kwartalnik etnograficzny. 1911 R.17.

Według Śląskiego Kwartalnika Historycznego Sobótka, wspomniane w Dokumencie nr 823Dokument nr 823 z 30 sierpnia 1300 roku znajdujący się w Archiwum Państwowym we Wrocławiu z 30 sierpnia 1300 roku "Kelchowo" to nie "Krzelkowo", ale Kiełczowo, zwane wówczas też Żeruszycy (Serusici), obecnie zaś ZagródkiŚląski Kwartalnik Historyczny Sobótka. Tom 47.

Według pracy Józefa Domańskiego „Nazwy miejscowe dzisiejszego Wrocławia i dawnego okręgu wrocławskiego” miejscowość nosiła następujące nazwy Kelzowo (1295), Kelchowo alias Serusici (1300), Kelzow (1303), Zeruche (1305), Zerisse (1353), Zirschitcz (1445), Zwehöffel (1630), Zweihoff (1666/7), Zweyhoff (1743/6), Zweihof (1845)Nazwy miejscowe dzisiejszego Wrocławia i dawnego okręgu wrocławskiego..

Historia Pierwsza zachowana wzmianka na temat wsi pochodzi z 13 kwietnia 1295 roku, w której Biskup Jan za zgodą kapituły sprzedaje Ulrykowi, rzeźnikowi wrocławskiemu, biskupią wieś Kelzowo (Kelzewo) za 20 srebrnych marekCodex Diplomaticus Silesiae T.7 cz.3 Regesten zur schlesischen Geschichte. Dritter Theil. Bis zum Jahre 1300.Dokumenty Śląska – 13.04.1295, Wrocław. 30 sierpnia 1300 roku Jan biskup wrocławski zatwierdza darowiznę 6 łanów oraz 1/2 morgi ziemi w Krzelkowie (Kelchowo alias Serusici) przez Ulricha mieszczanina wrocławskiego i jego żonę Judytę, Świętosławowi opatowi Klasztoru Najświętszej Marii Panny na Piasku we WrocławiuDokumenty Śląska – 30.08.1300, Wrocław (1)Dokumenty Śląska – 30.08.1300, Wrocław (2). Wieś pozostała w rękach klasztoru do 1810 roku.

Wieś wymieniona w kościelnej ankiecie z 1814 roku jako wieś z ludnością mówiącą po polsku (w kościele językiem kazań był język polski i niemiecki).

W 1871 roku wieś została zakupiona przez Ferdinanda von Richthofen, należącego do niemieckiej arystokratycznej rodziny Richthofen, z której pochodził również Manfred von Richthofen, as myśliwski okresu I wojny światowej. W 1905 roku, po śmierci Ferdinanda, wieś odziedziczył Prätorius von Richthofen i pozostał jej właścicielem do 1949 roku.

Od 11 do 15 lutego 1945 w okolicach wsi trwały zacięte walki pomiędzy 8. Zapasowym Pułkiem Kawalerii a Armią CzerwonąKavallerie-Ersatz-Abteilung 8.

Czasy współczesne Obecnie Zagródki przeżywają intensywny rozwój. Powstają liczne domy jednorodzinne, a miejscowość powoli przekształca się w podmiejskie osiedle willowe Wrocławia. Dnia 21 listopada 2001 roku uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi ZagródkiMiejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi ZagródkiMiejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Zagródki (WroSIP), przekształcający dużą część pól uprawnych wokół wsi na działki budowlane. Na przełomie 2010 i 2011 roku wytyczono nowe ulice. 5 listopada 2010 roku przedłużono istniejącą ulicę KwiatowąUchwała nr XXXV/304/10 z dnia 5 listopada 2010 w sprawie nadania nazwy ulicy we wsi Zagródki, następnie dnia 25 lutego 2011 kolejnym ulicom nadano nazwy: Akacjowa, Wiśniowa, Polna i MalowanaUchwała nr IV/24/11 z dnia 25 lutego 2011 w sprawie nadania nazw ulicom we wsi Zagródki. Dnia 30 marca 2012 roku kolejna ulica otrzymała swoją nazwę: MotocyklowaUchwała nr XV/107/12 z dnia 30 marca 2012 w sprawie nadania nazwy ulicy we wsi Zagródki. Dnia 14 listopada 2018 roku kolejna ulica otrzymała swoją nazwę: JesionowaUchwała XLIX-343-2018 w sprawie nadania nazwy ulicy w Zagródkach

Wieś posiada własne ujęcie wody, na które składają się trzy studnie głębinowe zlokalizowane na zachód od miejscowości oraz Stację Uzdatniania Wody (SUW) Bratowice, znajdującą się w miejscu, gdzie kiedyś położona była karczma Schmückekretscham.

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Żórawina (gmina)