Lista książąt Liechtensteinu – lista wszystkich członków rodziny Liechtensteinów, posiadających dziedziczny tytuł książęcy, a od 1719 pełniących również funkcję władców Liechtensteinu.
Po raz pierwszy tytuł książęcy (niem. Fürst) został nadany Karolowi I przez arcyksięcia Macieja Habsburga w 1608 roku. Od tamtej pory tytuł nosiło piętnastu członków rodu. Księstwo Liechtensteinu jako suwerenny twór państwowy pod zwierzchnictwem Liechtensteinów powstało w 1719 roku, kiedy połączone dobra Schellenberg i Vaduz zakupione kilka lat wcześniej przez Jana Adama I, zostały wyniesione do rangi księstwa przez cesarza Karola VI Habsburga. Dynastia Liechtensteinów panuje nieprzerwanie w państwie od jego utworzenia, a zwierzchnictwo nad nim miało łącznie dwunastu monarchów, którzy są bezpośrednimi potomkami księcia Hartmanna II.
Najkrócej panującym księciem był Antoni Florian (3 lata, 6 miesięcy i 30 dni), zaś najdłużej – Jan II (70 lat, 2 miesiące i 29 dni), który pozostaje również drugim najdłużej panującym samodzielnie władcą w historii Europy po królowej Elżbiecie II. Jako pierwszy Księstwo Liechtensteinu odwiedził Alojzy II w 1848 roku, natomiast pierwszym monarchą na stałe mieszkającym w państwie był Franciszek Józef II, który po przejęciu władzy w 1938 roku zamieszkał wraz z żoną Georginą w zamku Vaduz.
Aktualnie panującym monarchą jest Jan Adam II, a jego następcą jest Alojzy, który od 2004 sprawuje władzę w charakterze koregenta.
Małżonki książąt Liechtensteinu noszą tytuł Księżnej Liechtensteinu (niem. Fürstin von und zu Liechtenstein). Od 1608 roku łącznie dziewiętnaście kobiet nosiło ten tytuł. Jedynym księciem, który nie miał żony był Jan II, a najwięcej małżonek w czasie panowania – cztery, miał Józef Jan. Ostatnią księżną Liechtensteinu była żona Jana Adama II – Marie-Aglaë, zmarła w 2021 roku. Następną księżną najprawdopodobniej zostanie Zofia, żona Alojzego.
Panujący książę nosi tytuły: księcia Liechtensteinu, księcia opawskiego i karniowskiego, hrabiego Rietbergu i suwerena Domu Książęcego. Jego oficjalny tytuł w języku niemieckim brzmi: Fürst von und zu Liechtenstein, Herzog von Troppau und Jägerndorf, Graf zu Rietberg, Regierer des Hauses von und zu Liechtenstein.
Książęta Liechtenstein Rodowody Liechtensteinów sięgają XII wieku, kiedy żył pierwszy znany przedstawiciel rodu – Hugo von Weikersdorf, jednak do początku XVII wieku członkowie rodu nie nosili tytułów książęcych. Dopiero w 1608 roku arcyksiążę i późniejszy cesarz Maciej Habsburg nadał dziedziczny tytuł Księcia (niem. Fürst) Karolowi Liechtensteinowi, który wspierał go w sporze sukcesyjnym. Dziedziczność tytułu potwierdził 23 czerwca 1620 cesarz Ferdynand II. Wówczas nie istniało jednak Księstwo Liechtensteinu, a jego dzisiejsze ziemie nie były w posiadaniu rodu, zatem Liechtensteinowie byli tylko książętami tytularnymi, bez swojego suwerennego księstwa. #KsiążęLata życiaPanowanieRodziceMałżeństwaNarodzinyŚmierćOdDo1Karol IKarl I.145x145px30 lipca 156912 lutego 1627Praga20 grudnia160812 lutego1627Hartmann IIAnna OrtenburgAnna MariaCzernahora und Boskowitz2Karol EuzebiuszKarl Eusebius113x113px11 kwietnia 16115 lutego 1684Schwarzkostelec12 lutego16275 kwietnia1648Karol IAnna MariaJoanna BeatryczeDietrichstein-Nikolsburg3Jan Adam IJohann Adam I.136x136px30 listopada 1657Brno16 czerwca 1712Wiedeń5 kwietnia164816 czerwca1712Karol EuzebiuszJoanna BeatryczeEdmunda MariaDietrichstein-Nikolsburg4Józef Wacław IJosef Wenzel I.140x140px9 sierpnia 1696Praga11 lutego 1772Wiedeń16 czerwca171212 marca1718Filip ErazmKrystyna TeresaMaria AnnaLiechtenstein5Antoni FlorianAnton Florian140x140px28 maja 1656Wilfersdorf11 października 1721Wiedeń12 marca171823 stycznia1719Hartmann IIISydonia ElżbietaEleonora BarbaraThun und Hohenstein
Książęta Liechtensteinu 18 stycznia 1699 r. trzeci tytularny książę z dynastii Liechtensteinów – Jan Adam I, kupił hrabstwo Schellenberg, a następnie w 22 lutego 1712 r. zakupił również hrabstwo Vaduz. Książę zmarł niespełna pół roku później i po jego śmierci rozpoczął się spór sukcesyjny między najbliższym męskim potomkiem – Antonim Florianem, a jego bratankiem – Józefem Wacławem I, na którego Jan Adam I przepisał cały majątek i tytuły. Ostatecznie Józef Wacław I zrzekł się władzy na rzecz Antoniego Floriana. Dzięki jego wpływom 23 stycznia 1719 r. cesarz Karol VI połączył majątki Vaduz i Schellenberg, tworząc Księstwo Liechtensteinu i nadając tzw. bezpośrednią cesarską. Stało się ono 343. państwem członkowskim Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Zatem Antoni Florian był de facto pierwszym księciem Liechtensteinu jako suwerennego tworu państwowego. #KsiążęLata życiaPanowanieRodziceMałżeństwaNarodzinyŚmierćOdDo5Antoni FlorianAnton Florian100px28 maja 1656Wilfersdorf11 października 1721Wiedeń23 stycznia171911 października1721Hartmann IIISydonia ElżbietaEleonora BarbaraThun und Hohenstein6Józef JanJosef Johann100px27 maja 1690Wiedeń16 grudnia 1732Feldsberg11 października172116 grudnia1732Antoni FlorianEleonora BarbaraGrabrielaLiechtensteinMaria AnnaThun und HohensteinMaria AnnaOettingen-SpielbergMaria AnnaKottulinsky7Jan Nepomucen KarolJohann Nepomuk Karl100px8 lipca 1724Wiedeń22 grudnia 1748Wischau16 grudnia173222 grudnia1748Józef JanMaria AnnaMaria JózefaHarrach4Józef Wacław IJosef Wenzel I.100px9 sierpnia 1696Praga11 lutego 1772Wiedeń22 grudnia174811 lutego1772Filip ErazmKrystyna TeresaMaria AnnaLiechtenstein8Franciszek Józef IFranz Josef I.100px19 listopada 1726Mediolan18 sierpnia 1781Metz11 lutego177218 sierpnia1781EmanuelMaria AnnaMaria LeopoldynaSternberg9Alojzy IAlois I.100px14 maja 1759Wiedeń24 marca 1805Wiedeń18 sierpnia178124 marca1805Franciszek Józef IMaria LeopoldynaKarolinaManderscheidt-Blankenheim10Jan IJohann I.100px27 czerwca 1760Wiedeń20 kwietnia 1836Wiedeń24 marca180520 kwietnia1836Franciszek Józef IMaria LeopoldynaJózefaFürstenberg-Weitra11Alojzy IIAlois II.100px25 maja 1796Wiedeń12 listopada 1858Eisgrub20 kwietnia183612 listopada1858Franciszek Józef IMaria LeopoldynaFranciszkaWchinitz und Tettau12Jan IIJohann II.100px5 października 1840Eisgrub11 lutego 1929Valtice12 listopada185811 lutego1929Alojzy IIFranciszkabrak13Franciszek IFranz I.100px28 sierpnia 1853Mödling25 lipca 1938Feldsberg11 lutego192925 lipca1938Alojzy IIFranciszkaElżbietaGutmann14Franciszek Józef IIFranz Josef I.100px16 sierpnia 1906Frauental13 listopada 1989Grabs25 lipca193813 listopada1989AlojzyElżbieta AmaliaGeorginaWilczek15Jan Adam IIJohann Adam II.100px14 lutego 1945Zurych–13 listopada1989terazFranciszek Józef IIGeorginaMarie-AglaëWchinitz und Tettau
Uwagi
Bibliografia
Przypisy
Kategoria:Polityka Liechtensteinu Kategoria:Listy biograficzne