Plinio Corrêa de Oliveira (ur. 13 grudnia 1908 w São Paulo, zm. 3 października 1995 tamże) – brazylijski historyk, pisarz, publicysta, działacz katolicki.
Życiorys Rodzina Plinio Corrêa de Oliveira, zwany Doktorem Plinio, urodził się w niedzielę 13 grudnia 1908. Jego ojciec, Joao Paulo Corrêa de Oliveira, pochodził z arystokratycznej rodziny plantatorów trzciny cukrowej z Pernambuco. Brat dziadka Plinia João Alfredo Corrêa de Oliveira, który był ostatnim premierem Cesarstwa Brazylii, zniósł niewolnictwo, podpisując wraz z księżniczką Izabelą ustawę zwaną Złotym Prawem 13 maja 1888 r. Natomiast matka, Lucilia Ribeiro dos Santos, pochodziła z rodu należącego do paulistów, założycieli miasta São Paulo, wśród których było wielu bandeirantes. Lucilia Ribeiro dos Santos, matka Plinia, urodziła się 22 kwietnia 1876 r. w Pirassununga w stanie São Paulo, jako druga z piątki dzieci Antonia (1848–1909) i Gabrieli (1852–1934). W 1893 r. jej rodzina przeniosła się do São Paulo, gdzie zamieszkała w dzielnicy Campos Eliseos. Tam w wieku trzydziestu lat Lucilia poznała i poślubiła prawnika Joao Paulo Correę de Oliveira, który przybył do São Paulo ze stanu Pernambuco leżącego na północnym wschodzie Brazylii, prawdopodobnie za radą swego stryja João AlfredoRoberto de Mattei, Krzyżowiec XX wieku – Plinio Corrêa de Oliveira, tłum. Jerzy Wolak, Kraków 2004, rozdz. 1.4.. Podczas oczekiwania narodzin Plinia lekarz prowadzący matki Plinia proponował jej poddanie się aborcji, ponieważ poród niósł ze sobą wysokie ryzyko śmierci jej lub dziecka. Jednak Lucilia odpowiedziła: „Doktorze, takiego pytania nie zadaje się matce! Nie powinno ono nawet przyjść panu do głowy!”J.S. Clá Dias, Dona Lucília, São Paulo 1995, t. I, s. 123..
Edukacja Uczęszczał do szkoły średniej w prowadzonym przez Towarzystwo Jezusowe Kolegium św. Ludwika w São Paulo. W 1930 r. odebrał dyplom w zakresie nauk prawniczych i społecznych na Wydziale Prawa Uniwersytetu w São Paulo. W 1928 r. przystąpił do Sodalicji Mariańskiej, szybko stając się jej głównym liderem w całej Brazylii. Będąc już członkiem Sodalicji Mariańskiej w Kolegium św. Ludwika, gdzie pobierał nauki, wstąpił do Sodalicji Mariańskiej Legionu św. Piotra działającej przy parafii św. Cecylii. Sodalicja ta, założona 26 grudnia 1926 r. przez wikariusza parafii ks. Marcondesa Pedrosę, wydawała biuletyn „O Legionário” i zgromadziła liczbę stu członków. Niedługo później założył wraz z grupą młodych członków sodalicji mariańskich Uniwersytecką Akcję Katolicką (AUC) na Wydziale Prawa Uniwersytetu w São Paulo. Przy okazji ceremonii ukończenia studiów zapragnął, by odprawiono mszę świętą wieńczącą, zgodnie z tradycją, ukończenie studiów wyższych nie w przylegającym do budynku uniwersyteckiego kościele św. Franciszka, ale na wewnętrznym dziedzińcu wydziału. Mszę celebrował główny wikariusz diecezji ks. Gastão Liberal Pinto, a kazanie wygłosił o. Leonel Franca SJ. Kiedy 11 grudnia 1930 r. Plinio Corrêa de Oliveira odebrał dyplom z prawa i nauk politycznych, jego nazwisko było już „szeroko znane i podziwiane wśród brazylijskiej katolickiej młodzieży”„O Legionário” nr 70, 14 grudnia 1930, s. 3..
Działalność polityczna Plinio Corrêa de Oliveira nie wziął czynnego udziału w powstaniu konstytucjonalistów w 1932 r., zrozumiał jednak, że powołanie konstytuanty dostarczy okazji, aby utworzyć coś, co byłoby katolickim ruchem ponadpartyjnymMoacir Pereira Alencar Júnior, Plinio Corrêa de Oliveira: Pensamento católico e Ação política na Era Vargas (1930-45), rozdz. 2.2.. W październiku 1932 r. Plinio zasugerował arcybiskupowi São Paulo Duarte Leopoldo e Silvie, by utworzyć stowarzyszenie elektorów mające na celu koordynację ich głosowania na kandydatów respektujących program katolicki. Arcybiskup Duarte chętnie przystał na tę propozycję i poprosił Plinia, by ten nadał sprawie bieg, poczynając od omówienia jej z kard. Leme. W następnym miesiącu Plinio udał się do Rio de Janeiro, gdzie spotkał się z dwoma młodymi działaczami ruchu katolickiego, Heitorem da Silva Costą i Alceu Amoroso Limą, którzy z kolei przedstawili pomysł kard. Leme. Ten zaakceptował go i poprosił ich o przygotowanie statutu nowego stowarzyszenia. W ten sposób powołana została do istnienia Katolicka Liga Wyborcza (Liga Eleitorial Catolica – LEC), stawiająca sobie za cel skupienie głosów kręgów katolickich w wyborach do Narodowego Zgromadzenia Konstytucyjnego. Miała ona zapoznać kandydatów rozmaitych partii z „minimum wymagań”, czyli ze spisem warunków zobowiązujących ich do działania na forum parlamentu w duchu katolickim. Na stanowisko przewodniczącego LEC powołany został Pandiá Calógeras, funkcję zaś sekretarza generalnego objął Alceu Amoroso LimaRoberto de Mattei, Krzyżowiec XX wieku…, rozdz. 2.3.. Pod koniec marca 1933 r. abp Duarte wyłonił listę czterech kandydatów do wspólnego bloku z São Paulo, włączając do niej Plinia Corrêa de Oliveirę, który w wyborach majowych otrzymał największą liczbę głosów w całej Brazylii. Miał wtedy zaledwie 24 lata, a zdobył dwa razy więcej głosów niż, drugi pod tym względem, ceniony polityk Alcântara Machado. Czasopismo „O Legionário” nazwało ten sukces „zwycięstwem mariańskim”. W artykule pod tym tytułem napisano: „Centralną postacią tej pięknej stronicy dziejów sodalicji w São Paulo jest Plinio Corrêa de Oliveira, pobożny syn Maryi, przywódca Katolickiej Ligi Wyborczej, mariański kandydat do Zgromadzenia Konstytucyjnego”Uma vitória mariana, „O Legionário” nr 120, 7 maja 1933.. Zdecydowana akcja LEC nie pozostała bez rezultatu. Zgromadzenie nie tylko uchwaliło „minimum wymagań” Ligi [nierozerwalność związku małżeńskiego (art. 144), naukę religii w szkołach (art. 153), posługę religijną w siłach zbrojnych i więzieniach (art. 113, nr 6)], ale również liczne inne jej postulaty, takie jak: odwołanie do Boga w preambule ustawy zasadniczej, pomoc państwa dla rodzin wielodzietnych (art. 138, § d7), służbę wojskową kleryków odbywaną w formie pomocy duchowej lub pracy w szpitalu (art. 163, § 3), wolność i pluralizm związków pracowniczych (art. 120), prawo przeciwdziałające wywrotowej propagandzie (art. 113, § 9). Konstytucja z 1934 r. stanowiła ukoronowanie działalności ruchu katolickiego. Jak powiedział Paulo Brossard, brazylijski minister sprawiedliwości w latach 1986–1989: „W historii Brazylii żadna niezależna organizacja polityczna nie cieszyła się większymi wpływami niż Katolicka Liga Wyborcza”„Jornal de Minas”, 3 lipca 1986..
Redagowanie „O Legionário” 6 sierpnia 1933 r. Plinio Corrêa de Oliveira został powołany do kierowania periodykiem „O Legionário”, który w tym samym miesiącu stał się nieoficjalnym organem archidiecezji São Paulo. Pismo miało być kierowane do środowisk katolickich w celu formowania ich myśli i działań. Wkrótce w tych właśnie środowiskach w całym kraju tygodnik zdobył sobie ogromne wpływy. Plinio pisał artykuły wstępne, był również autorem ukazującej się regularnie rubryki À margem dos factos [„Na marginesie zdarzeń”], nazwanej później 7 dias em revista [„Siedem dni w retrospektywie”]. Zgromadził wokół siebie zespół współpracowników, pomiędzy którymi znalazło się dwóch młodych księży mających w przyszłości zostać wiodącymi postaciami brazylijskiego duchowieństwa: Antônia de Castro Mayera, jako asystenta kościelnego pisma, oraz Geraldo de Proença Sigauda SVD. Spośród świeckich współpracowników Plinia wyróżniał się José de Azeredo Santos, młody członek sodalicji z Minas Gerais, który przyjechał z Rio, by w São Paulo pracować jako inżynier. Zespół redakcyjny liczący od pięciu do ośmiu członków spotykał się regularnie, by w świetle nauki Kościoła badać artykuły prasowe i wiadomości z całego świata. W roku 1936 pismo przekształciło się z zaledwie dwustronicowego dwutygodnika w tygodnik liczący osiem stron, stając się pismem o zasięgu ogólnokrajowym. W 1937 r. „O Legionário” był już najbardziej wpływowym tygodnikiem katolickim w Brazylii, wydawanym w nakładzie przekraczającym 17 tysięcy egzemplarzyRoberto de Mattei, Krzyżowiec XX wieku…, rozdz. 2.5.. W latach 1929–1947 na ogólną liczbę 2936 artykułów Plinia opublikowanych w „O Legionário” przypadło aż 447 skierowanych przeciw nazizmowi i faszyzmowi. Znacząca liczba owych tekstów ukazała się nie tylko przed wybuchem wojny, ale także przed publikacją encykliki Mit brennender Sorge, w której Pius XI potępił nazizm. Mimo że w roku 1929 Pius XI podpisał traktaty laterańskie z Mussolinim, już dwa lata później, w encyklice Non abbiamo bisogno otwarcie skrytykował tendencje totalitarne włoskiego ustroju, a przysięgę na wierność Duce oraz „faszystowskiej rewolucji” potępił jako bezprawną. Plinio w krytyce etatystycznego reżimu faszystowskiego, jaką formułował w artykułachPlinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 241, 25 kwietnia 1937, [dostęp: 13 marca 2016]; Plinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 296, 15 maja 1938, [dostęp: 13 marca 2016]., nawiązywał do słów papieża. Już od roku 1937 ze wzrastającym niepokojem obserwował Plinio Corrêa de Oliveira postępującą radykalizację faszyzmu i jego skłanianie się ku nazizmowiPlinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 308, 7 sierpnia 1938, [dostęp: 13 marca 2016]; Plinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 306, 24 lipca 1938, [dostęp: 13 marca 2016].. W tym okresie Plinio przedstawił liczne prognozy na łamach „O Legionário”, m.in. dotyczące II wojny światowej: „Wojna jest kwestią dni czy miesięcy, ale nieuchronnie wybuchnie (…) Kiedy może wybuchnąć? Jutro? Za 6, 10, 12 czy 24 miesięcy? Tego nie wiemy. Lecz tak długo, jak Hitler będzie u władzy, będzie ona nieunikniona”Plinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 314, 18 września 1938, [dostęp: 13 marca 2016]., czy sojuszu komunizmu i nazizmu: „Wytycza się już pola bitew przyszłej konfrontacji, podczas gdy w istocie zachodzi coraz wyraźniej widoczny proces doktrynalnej fuzji nazizmu i komunizmu. Naszym zdaniem, rok 1939 ujrzy tej fuzji urzeczywistnienie”Plinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 329, 1 stycznia 1939, [dostęp: 13 marca 2016]., „Historyczny uścisk dłoni. Pakt podpisany wspólnie przez nazizm i komunizm zdumiał wielu ludzi. Stąd zaskoczenie wielu czytelników wobec pełnej, jak można powyżej dostrzec, uśmiechu i czułej serdeczności wymiany uścisku dłoni między Ribbentropem a Stalinem tuż po podpisaniu układu. «O Legionário» przewidział jednak to wydarzenie na długo wcześniej”Plinio Corrêa de Oliveira, 7 dias em revista, „O Legionário”, 16 czerwca 1940.. W latach czterdziestych Plinio przestrzegał również przed zagrożeniem ze strony islamu, pisząc m.in. „W dzisiejszych czasach, z pomocą ludzi, broni i pieniędzy można uczynić wszystko. Pieniędzy i ludzi świat muzułmański ma pod dostatkiem. Nabycie broni nie będzie w tym przypadku trudne (…)”Plinio Corrêa de Oliveira, , (pt.), „O Legionário” nr 591, 5 grudnia 1943, [dostęp: 13 marca 2016]., „Zasada rzeczy tego świata niezmiennie jest taka: dla krótkowzrocznych, ludzie normalnie widzący uchodzą za wizjonerów. Tyle już razy nazwano nas wizjonerami, aż w końcu namacalność faktów wielu krótkowzrocznym zamknęła usta. Niech gromada krótkowzrocznych raz jeszcze powie o nas ‘wizjonerzy’: problem muzułmański stanie się, po wojnie, jedną z najpoważniejszych kwestii religijnych naszych czasów (…)”Plinio Corrêa de Oliveira, 7 dias em revista, „O Legionário”, 5 marca 1944..
Prezesura w Archidiecezjalnej Radzie Akcji Katolickiej