Iwan Abramowicz Jermaczenka (biał. Іва́н Абра́мавіч Ермачэ́нка; ur. 1 maja 1894 r. w Kapoczówce koło Borysowa, zm. 25 lutego 1970 w USA) – białoruski działacz narodowy, komendant Białoruskiej Samopomocy Ludowej, a następnie Białoruskiej Samoobrony podczas II wojny światowej
Ukończył gimnazjum w Moskwie. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach armii rosyjskiej, podczas wojny domowej w Rosji był adiutantem głównodowodzącego wojsk białych gen. Piotra N. Wrangla. Doszedł do stopnia pułkownika.
W latach 1920–1924 pełnił urząd konsula Białoruskiej Republiki Ludowej na Bałkanach (z siedzibą w Konstantynopolu). Następnie zamieszkał w Czechosłowacji, aktywnie działając w białoruskich organizacjach narodowych, jak Pierwszy Białoruski Sokół, czy Białoruski Związek Chłopski. Współpracował z pismem „Белорусский студент”. Był członkiem zarządu emigracyjnego funduszu białoruskiego powołanego w Pradze, który z dobrowolnych ofiar i obowiązkowego opodatkowania wszystkich Białorusinów zamieszkałych w Czechosłowacji zbierał fundusze celem nawiązania kontaktów z masami białoruskimi w ZSSR, Polsce, Łotwie i LitwieJerzy Grzybowski, Białorusini na Łotwie (1920–1939) oczami dyplomatów polskich w Rydze, w: Przegląd Środkowo-Wschodni, nr 1/2016, s. 290-291.
W 1929 r. ukończył medycynę na Uniwersytecie w Pradze, po czym pracował jako lekarz.
Jeszcze przed wybuchem II wojny światowej podjął współpracę z Niemcami. W sierpniu 1939 r. prowadził rozmowy z ministerstwem spraw zagranicznych III Rzeszy w sprawie utworzenia samodzielnego państwa białoruskiego. W tym samym roku skutecznie naciskał na Wasilija Zacharkę w sprawie wystąpienia do okupacyjnych władz niemieckich z memorandum lojalnościowym zawierającym propozycje kolaboracji. W 1940 r. został przedstawicielem diaspory białoruskiej przy władzach Protektoratu Czech i Moraw. Od 22 października 1941 r. na okupowanej Białorusi stał na czele Białoruskiej Samopomocy Ludowej, zaś od czerwca 1942 roku – Białoruskiej Samoobrony, która wiosną 1943 r. została przez Niemców rozwiązana. Pod koniec kwietnia 1943 r. powrócił do okupowanej Pragi. W kwietniu 1945 r., w związku ze zbliżającą się Armią Czerwoną, wyjechał na zachód. Po zakończeniu wojny udał się na emigrację do USA, gdzie zmarł 25 lutego 1970 roku.
Przypisy
Bibliografia Jerzy Turonek, „Białoruś pod okupacją niemiecką”, Warszawa 1993 Залесский К. А, „Кто был кто во второй мировой войне. Союзники Германии”, Moskwa 2003
Linki zewnętrzne
Kategoria:Białoruscy politycy Kategoria:Dyplomaci Białoruskiej Republiki Ludowej Kategoria:Białoruscy kolaboranci III Rzeszy Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1970