Stanisław Poniatowski (ur. 6 października 1884 w Ceranowie, zm. 7 stycznia 1945 w Litomierzycach) – polski etnograf, antropolog.
Życiorys Od 1902 studiował na Wydziale Mechanicznym Politechnice Warszawskiej, w 1906 wyjechał do Szwajcarii, gdzie rozpoczął studia na Uniwersytecie w Zurychu. W 1914 wziął udział w wyprawie naukowej na teren wschodniej Syberii, gdzie prowadził badania nad kulturą Oroczonów i Goldów. W latach 1916–1918 był wykładowcą etnologii i etnografii na Wydziale Przyrodniczym Towarzystwa Kursów Naukowych w WarszawieDziesięciolecie Wolnej Wszechnicy Polskiej TKN: sprawozdanie z działalności Towarzystwa Kursów Naukowych, 1906-1916, opracowali Ryszard Błędowski, Stanisław Orłowski, Henryk Mościcki, Warszawa 1917, s. 96, Podkarpacka BC – wersja elektroniczna.. W 1919 rozpoczął organizowanie Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, w 1920 ochotniczo uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1924 został wykładowcą Uniwersytetu Warszawskiego, w 1934 został profesorem nadzwyczajnym.
Profesor oddz. łódzkiego Wolnej Wszechnicy Polskiej co najmniej w latach 1929–1936WWP, oddz. w Łodzi, Skład osobowy i spis wykładów na rok akademicki 1929/1930. Łódź 1929, s. nlb; podano Jego warszawski adres: Grójecka 43 m. 18; foto: na otwarciu Miejskiego Muzeum Etnograficznego w Łodzi, w jego nowej siedzibie przy ul. Piotrkowskiej 104, [w:] „Łódź w Ilustracji”, 1 XII 1935, nr 48, s. 1..
Po wybuchu II wojny światowej zaangażował się w tajne nauczanie oraz pomoc Żydom, za co został w 1942 aresztowany i uwięziony początkowo na Majdanku, a następnie w Groß-Rosen, skąd przetransportowano do obozu koncentracyjnego w Litomierzycach, gdzie zginął.
Zasłynął jako zwolennik kulturowo-historycznej szkoły etnografii. Jego symboliczny grób znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 204-5-25).
Wybrane publikacje Książki Etnografia Polski (1932) O pochodzeniu ludów aryjskich (1932) O metodzie historycznej... (1919)
Artykuły 1917/1918 O metodzie historycznej w etnologii i znaczeniu jej wyników dla historii, „Przegląd Historyczny”, t. 11. 1947 Fakty etnologiczne i metody ich badań, „Lud”, t. 37, s. 32-68.
Przypisy
Bibliografia Stanisław Feliksiak (red.) Słownik biologów polskich. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1987, 430-431. . Krzysztof Gładkowski, Etnologia. Koncepcja teoretyczno-metodologiczna Stanisława Poniatowskiego (1884-1945). Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2001. . Znad Amuru do przestrzeni cyfrowej, Digitalizacja kolekcji dokumentów i fotografii Stanisława Poniatowskiego Znad Amuru do przestrzeni cyfrowej ze zbiorów Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, pod redakcją Stefanii Skowron-Markowskiej, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 2016. Marta Nowakowska, Fotografia sto lat temu Kolekcja fotograficzna w zbiorach Stanisława Poniatowskiego, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, Wrocław 2016. Etnografowie i ludoznawcy polscy. Sylwetki, szkice biograficzne, t. II, E. Fryś-Pietraszkowa, A. Spiss (red.), 2007.
Linki zewnętrzne Prace Stanisława Poniatowskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Uniwersytetu w Zurychu Kategoria:Ochotnicy w wojnie polsko-bolszewickiej Kategoria:Ofiary KZ-Außenlager Leitmeritz Kategoria:Uczestnicy tajnego nauczania na ziemiach polskich 1939–1945 Kategoria:Urodzeni w 1884 Kategoria:Więźniowie KL Lublin Kategoria:Więźniowie KL Gross-Rosen Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Polscy etnografowie Kategoria:Na podstawie starych encyklopedii Kategoria:Polskie ofiary niemieckich obozów koncentracyjnych Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Nauczyciele akademiccy Towarzystwa Kursów Naukowych (1905–1918)