Chorągiew husarska koronna Mikołaja Potockiego − oddział ciężkiej jazdy koronnej wojska I Rzeczypospolitej początku XVII wieku (okresu II wojny polsko-rosyjskiej (1609–1618), wojny polsko-szwedzkiej (1626–1629) i powstania Chmielnickiego).
Charakterystyka Chorągwie husarskie były jednostkami organizacyjnymi i taktycznymi liczącymi około 100–200 koni. Zaciągano je według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z dwu-trzy konnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Broń ofensywną husarii stanowiła kopia długości około 5,5 m, a uzbrojenie ochronne to półzbroja złożona z folg, często kombinowana z kolczugą, później półzbroja łuskowa. Wraz z towarzyszami do boju stawali pocztowi (zwani pacholikami, czeladnikami lub osiadaczami). Oprócz nich husarz dysponował ciurami (sługami obozowymi). Ci ostatni rzadko brali udział w walkach, co najwyżej w obronie taboru lub obozu.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
We wrześniu 1609 król Zygmunt III Waza zerwał świeżo odnowiony rozejm z Rosją i na czele ponad 8000 armii pomaszerował pod Smoleńsk. Była wśród nich chorągiew husarska koronna Mikołaja Potockiego. Po przybyciu pod Smoleńsk liczyła 100 koni.
Stan liczebny tej chorągwi pod koniec listopada 1627 wynosił 100 koniJerzy Teodorczyk, w: "Wyprawa szwedzka z Meklemburgii do Prus Królewskich 1627 r"..
W latach 40. XVII wieku armia koronna była stosunkowo nieliczna. Etat wojska kwarcianego w latach 1647−1648 obejmował 4036 koni i porcji. Komput zawierał między innymi 14 chorągwi husarskich. Wszystkie one rozmieszczone były na Ukrainie i brały udział w walkach z powstańcami Chmielnickiego. Chorągiew husarska hetmana wielkiego Mikołaja Potockiego liczyła w trzecim kwartale 1647 roku 102 konie.
Wiosną 1648 hetman wielki koronny Mikołaj Potocki podzielił swoje wojska na cztery dywizje. Dwie wysłał na Zaporoże – jedną Dnieprem na czajkach, a drugą, pod dowództwem Stefana Potockiego, lądem. Trzecia dywizja pod osobistym dowództwem hetmana wielkiego pełniła funkcję odwodu strategicznego. Ponadto na Zadnieprzu pozostawała dywizja księcia Jaremiego Wiśniowieckiego. Licząca 105 koni chorągiew Mikołaja Potockiego wchodziła w skład „dywizji hetmanów” i 23 maja stanęła w obozie pod Korsuniem.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie husarskie koronne Kategoria:Wojsko Rzeczypospolitej w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1609–1618) Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w oblężeniu Smoleńska (1609–1611) Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny o ujście Wisły Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Oddziały wojskowe Potockich herbu Pilawa Kategoria:Oddziały I Rzeczypospolitej biorące udział w bitwie pod Korsuniem