Białoruska Partyzantka Ludowa (biał. Беларуская Народная Партызанка, Biełaruskaja Narodnaja Partyzanka, BNP) – białoruska zbrojna organizacja narodowowyzwoleńcza działająca na okupowanej Białorusi podczas II wojny światowej i w pierwszych latach powojennych.
Przed agresją wojsk niemieckich na Związek Radziecki w czerwcu 1941 roku, niemiecki wywiad wojskowy Abwehra nawiązał współpracę z Białoruskim Frontem Narodowym. Wspólnym wysiłkiem przez granicę zostały przerzucone grupy dywersyjne. Działały one głównie na obszarze Polesia. W pierwszych dniach wojny na tym terenie powstały oddziały Białoruskiej Samoobrony, które – wobec szybkiego odwrotu Armii Czerwonej – przez pewien czas rządziły na Polesiu. Na jej czele stali , ataman Jakub Chareuski, Usiewaład Rodźka, Michał Wituszka. Białorusini blisko współdziałali z ukraińską Poleską Siczą atamana Tarasa Bulby-Borowcia. Po zainstalowaniu się niemieckiej administracji okupacyjnej Białoruska Samoobrona przekształciła się w Białoruską Partyzantkę Ludową.
W 1942 roku osiągnęła ona liczebność ok. 3 tysięcy ludzi. W tym czasie kontakt z nią nawiązała konspiracyjna Białoruska Ludowa Hramada. Na początku lipca 1942 roku w rejonie miejscowości Iwacewicze doszło do pierwszego zjazdu dowódców oddziałów partyzanckich i przedstawicieli kierownictwa Hramady. W jego wyniku utworzono tzw. ławę atamanów jako organ kierowniczy. Komendantem BNP został płk Iwan Szańko, dowódca jednego z oddziałów partyzanckich. Do kierownictwa politycznego weszli Siarhiej Chmara, W. Wir i Jurka Stasiewicz. W listopadzie 1942 roku miała miejsce druga narada ławy atamanów. Powstał Główny Sztab Partyzantki z płk. I. Szańko na czele i jego 2 zastępcami: atamanami J. Chareuskim i Syworym. Partyzantka rozrosła się do 5 tysięcy ludzi.
Oddziały BNP działały na Polesiu, Smoleńszczyźnie, Mohylewszczyźnie i Bracławszczyźnie, gdzie występowały pod nazwą Ludowej Partyzantki Socjal-Rewolucyjnej. Na Polesiu współdziałały z ukraińską partyzantką atamana T. Bulby-Borowcia, zwalczając polską i sowiecką partyzantkę. Jednocześnie od 1942 roku rosła w siłę partyzantka radziecka, która oprócz Niemców zwalczała też białoruską partyzantkę narodową; na Polesiu zaczęły pojawiać się też sowieckie grupy desantowe NKWD. W 1943 roku został zabity płk I. Szańko wraz z adiutantem. Duża część oddziałów zostało rozbitych, niektóre zostały podporządkowane komunistycznej partyzantce. Były też oddziały, które wyszły z lasu i wstąpiły do Wolnego Korpusu Białoruskiej Samoobrony, czy później do Białoruskiej Obrony Krajowej.
Po zajęciu Białorusi przez Armię Czerwoną w 1944 roku, silnie osłabiona BNP rozpoczęła walkę z nową okupacją. Jednakże faktycznie brak już było centralnego kierownictwa, zaś oddziały działały samodzielnie. Zostały one rozbite do końca lat 40. Części partyzantów udało się przedostać na Zachód.
Linki zewnętrzne Historia Białoruskiej Partyzantki Ludowej (jęz. białoruski)
Kategoria:Historia Białorusi Kategoria:Partyzantka antykomunistyczna Kategoria:Wojsko białoruskie