Plewiska – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki. Plewiska wchodzą w skład aglomeracji poznańskiej, a sama miejscowość przylega bezpośrednio do Poznania.
W latach 1954–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Większe osiedla mieszkalne: Aniołowo, Pogodne, Zielarskie.
Nazwa Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Ma metrykę średniowieczną i istnieje co najmniej od pierwszej połowy XIII wieku. Pierwszy zachowany zapis o miejscowości pochodzi z 1237 z łacińskiego dokumentu gdzie odnotowano ją po łacinie „”in Plevis”, 1335 (według kopii z XVII wieku „Plewyscze”, 1387 „Pleviska”, 1387 „Pleuiska”, 1417 (wg zachowanej kopii z 1434) „Plewyska”, 1417 (wg zachowanej kopii z 1434) „Plewiska”, 1422 „Plewisca”, 1425 (wg kopii z 1434) błędnie „Pławiska”, 1459 „Plewytczska”, 1577 „Plewiska seu Chlewiska”. W języku niemieckim wieś nazywała się Plewiss. W czasie okupacji nazwę zmieniono na Asengarten.
Historia Wieś była początkowo własnością kościelną w kluczu poznańskim należącą do biskupów poznańskich. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1508 odnotowana została w powiecie poznańskim Królestwa Polskiego i należała do parafii Komorniki.
Pierwszy zapis o miejscowości pochodzi z 1237 z dokumentu wystawionego przez kancelarię księcia wielkopolskiego Władysława Odonica dla biskupstwa poznańskiego gdzie miejscowość odnotowano w języku łacińskim „rescriptum in Plevis” .
W 1307 biskup poznański Andrzej Zaremba zezwolił Tomaszowi oraz jego synom Miłochowi, Jakubowi i Mikołajowi, ludziom ze swojej wsi Plewiska, na wykup sołectwa w Komornikach koło Poznania od dotychczasowego sołtysa Gertrama lub Bertrama, mieszczanina poznańskiego.
Zachowała się treść aktu lokacyjnego wsi na prawie niemieckim z dnia 18 października 1335. Biskup poznański Jan Łodzia herbu Łodzia sprzedał Pawłowi oraz jego bratu Michałowi w celu lokowania Plewisk na prawie niemieckim 4 łany, 8 łanów flamandzkich położonych na końcu wsi. Biskup zastrzegł sobie 4 łany na folwark, które miały zostać podzielone między nimi po połowie. Przydzielił także 1/3 opłat sądowych należnych sołtysom oraz dochody z przynależności sołectwa, a więc z karczmy, jatki mięsnej, ławy chlebowej i szewskiej, od kowala w proporcji 2/3 dla Pawła, a 1/3 dla Michała. Dla siebie biskup zarezerwował karczmę. Obaj sołtysi mieli zasięgać praw w Poznaniu, mieli prawo sądzić wszystkich kmieci, jacy osiądą tak na łanach sołeckich, jak i biskupich. Jan Łodzia nadał 7 łanów wolnizny od wszelkich świadczeń, zaś od dziesięciny na 3 łanach, a przez następne 4 lata dziesięcina miała być płacona w wysokości dwóch skudów z łana. Po upływie wolnizny mieszkańcy mieli płacić w ramach czynszu z każdego łanu: na św. Marcina na 11 listopada po 4 ćwiertnie pszenicy, 4 ćwiertnie żyta, 4 ćwiertnie owsa i 6 skudów. Płatności te mieli dostarczać do wsi biskupiej, a także dobrego wieprza, na św. Piotra czyli na 29 czerwca, dobrą krowę oraz kurczaka z łanu, a na Wielkanoc – połeć wieprzowiny. Mieszkańcy Plewisk mieli także obowiązek orać role biskupie, zgodnie z prawem obowiązującym w innych wsiach biskupa poznańskiego lokowanych na prawie niemieckim.
Archiwalne źródła historyczne wspomniały również mieszkańców wsi pochodzących z niższych stanów. W 1387 wspomniano Katarzynę kmiotkę z Plewisk w sporach sądowych o krowę z Mikołajem Świekotką oraz Mirosławem. W 1418 Mikołaj kmieć z Plewisk toczył spór sądowy z Jakubem wikariuszem w Konarzewie. W 1422 Mikoła Key sołtys z Plewisk oraz Jan Key z Więckowie zeznali w sądzie o ostatniej woli Bartosza Płomykowskiego mieszczanina poznańskiego. W 1433 Maciej Pynos z Uniejowa pozwany został przez Tomasza, prokuratora biskupa poznańskiego Stanisława Ciołka, o to, że zawarł umowę z kmieciami biskupimi z Plewisk o dostarczenie mąki Czechom czyli przechodzącym przez Wielkopolskę wojskom husyckim i otrzymał w tym celu 14 groszy. Ostatecznie jednak mąki nie dostarczył i nie oddał pieniędzy. Maciej odpowiedział, że sprawa nie należy do biskupa poznańskiego, lecz do chłopów z Plewisk i w związku z tym chce odpowiadać w tej sprawie, ale przed forum swojego pana czyli arcybiskupa gnieźnieńskiego. W 1450 laicus z Plewisk toczył spór sądowy z mniszką z zakonu dominikanek z Poznania. W 1459 Katarzyna córka zmarłego Turka z Plewisk skwitowała Jana z Sołacza i Piotra krawca z Winiar ze swojej części majątku odziedziczonego po ojcu z wyjątkiem jednej grzywny, którą wspomniani zobowiązali się zapłacić do dnia św. Bartłomieja czyli do 24 sierpnia. W 1518 witrycy kościoła parafialnego w Komornikach toczyli spór sądowy z Wojciechem Bociankiem z Baranowa twierdząc, iż zmarły przed 4 laty pracownik Wojciech Nosek z Plewisk zapisał im w testamencie na rzecz kościoła parafialnego w Komornikach połowę stodoły zboża o wartości 7 grzywien. Jako świadek witryków wezwany został przed sąd Szymon Nosek z Plewisk.
Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych. W 1478 wieś odnotowano w wykazie zaległości podatkowych. W 1508 miał miejsce pobór we wsi od 9 łanów, od karczmy 6 groszy. W 1509 pobrano podatki od 9 łanów, sołtys zapłacił od 2 łanów, a od karczmy pobrano opłatę 3 groszy. W 1510 w Plewiskach, wsi biskupa poznańskiego było 23 łany osiadłe, w tym 6 łanów sołtysich (czyli w sumie 3 sołtysów) oraz 7 łanów opuszczonych i nie uprawianych. W 1563 miał miejsce pobór od 18 łanów osiadłych, 12 łanów opuszczonych, które uprawiali kmiecie, karczmy dorocznej, dwóch komorników oraz od krawca. W 1564 z informacji zawartych w inwentarzu dochodów biskupstwa poznańskiego w kluczu poznańskim odnotowano, że w Plewiskach było 30 łanów, w tym 18 osiadłych i 12 opuszczonych, które uprawiali kmiecie w zamian za czynsz. Czynsz roczny z łanu wynosił jedną grzywnę i 18 groszy oraz płaconej w naturze: dwa kapłony, dwa koguty, 4 ćwiertnie owsa oraz 30 jaj. Pomiędzy kmieciami osiadłymi było także dwoch ludzi „zbrzeznych”, którzy ze swoich pól płacili inaczej – po trzy wiardunki, dwie ćwiertnie owsa, dwa koguty i 30 jaj. Karczmarz zapłacił od karczmy 8 groszy. We wsi w średniowieczu warzono piwo. Opłata zwana „stawne” wynosiła 4 denary od każdej beczki piwa. Ogólna kwota ze wsi z tytułu czynszu wyniosła 34,5 grzywny oraz 2 grosze, 9 małdratów i 4 ćwiertnie owsa, 56 kapłonów, 60 kogutów i 15 kóp jaj. W 1577 wieś biskupa poznańskiego Plewiska zapłaciła pobór. W 1580 pobrano podatki od 19 łanów, 5 komorników, kowala, jednego budowniczego (łac. „architector”) oraz od jednego krawca.
W 1602 biskup poznański Wawrzyniec Goślicki potwierdził posiadanie przez szlachcica Stanisława Skrzetuskiego sołectwa w Plewiskach i udzielił mu na nim dożywocia. Sołectwo to zostało za czasów biskupa Łukasza Kościeleckiego (1577-1597) wykupione od spadkobierców Jana Bielawskiego, a jego wartość komisarze biskupi oszacowali na 60 grzywien. Obejmowało wówczas 3 łany z ogrodami, łąkami, pastwiskami, stawami rybnymi i innymi należnościami.
Wieś położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskimAdolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 14..
Rozbiory Polski
W rękach biskupów poznańskich wieś pozostała aż do rozbiorów, wchodząc w skład klucza poznańskiego, a od poł. XVIII w. komornickiego. Po sekularyzacji dóbr kościelnych dokonanej przez władze zaborcze, Plewiska zostały znacjonalizowane i przeszły na własność skarbu państwa pruskiego.
W 1856 r. majątek Plewiska o powierzchni 478 ha nabył poznański kupiec Josef Freudenreich. On też postawił dworek z zabudowaniami folwarcznymi i założył park w stylu angielskim. Wieś była własnością Freudenreichów aż do II wojny światowej.
Okres powojenny thumb|Lasek Marceliński, Junikowo i Plewiska - zdjęcie satelitarne, 1965 Po II wojnie światowej postępowała zabudowa terenów położonych na zachód od cmentarza junikowskiego i na północ od ul. Grunwaldzkiej. Przez 40 lat budowano domy przy nowo powstających ulicach. Prawie do końca lat 80. XX w. była to prężna, rolnicza wieś. Większość mieszkańców znajdowała jednak pracę w Poznaniu, toteż ich związki z wsią Plewiska i gminą Komorniki ulegały rozluźnieniu. W 1987 r. część Plewisk została wcielona do Poznania pod nazwą Osiedle Plewiska, z czasem Osiedle Kwiatowe.
Przez 20 lat do roku 1973 Plewiska były siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w Plewiskach, po likwidacji gromad włączone zostały do gminy Komorniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.
Komunikacja Transport autobusowy Zbiorową komunikacje autobusową w Plewiskach zapewnia Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Komorniki, które od 1 października 2013 roku wchodzi w skład Zarządu Transportu Miejskiego w Poznaniu. Miejscowość obsługują cztery dzienne linie podmiejskie 710, 715, 716 oraz 717. Każda z linii autobusowych swój bieg kończy na jednej z dwóch poznańskich pętli tramwajowych (odpowiednio Poznań Górczyn i Poznań Junikowo).
Transport kolejowy Do połowy lat 90. XX wieku na granicy wsi i Poznania znajdował się przystanek kolejowy Poznań Plewiska, który umiejscowiony był w ciągu linii kolejowej nr 3. Zlikwidowany został w czasie modernizacji trasy pod koniec XX wieku. Obecnie w miejscu przystanku znajdują się jedynie pozostałości po stacji, które zostały zaadaptowane na budynki mieszkalne. Na jednym z dawnych budynków kolejowych widnieje zamazana i nieczytelna niemiecka nazwa stacji Plewisk.
30 października 2007 w pobliże przejazdu kolejowego, będącego granicą pomiędzy wsią a Poznaniem przeniesiono przystanek kolejowy Poznań Junikowo. Stacja pierwotnie położona była przy ul. Miśnieńskiej na Rudniczem, bliżej stacji kolejowej na Górczynie. Na przystanku zatrzymują się pociągi Przewozów Regionalnych oraz Kolei Wielkopolskich.
Transport drogowy Plewiska leżą w pobliżu ważnych dróg krajowych i międzynarodowych. Na południe od Plewisk znajduje się południowa obwodnica Poznania, będąca fragmentem autostrady A2. Dogodny dojazd do autostrady zapewnia węzeł Poznań Komorniki, który znajduje się w niewielkiej odległości od granic wsi. Na zachód od miejscowości biegnie zachodnia obwodnica Poznania, która stanowi część drogi ekspresowej S11.
Autostrady i drogi ekspresowe autostrada A2 (Południowa obwodnica Poznania) droga ekspresowa S11 (Południowa obwodnica Poznania oraz Zachodnia obwodnica Poznania)
Drogi powiatowe droga powiatowa nr 2387P relacji Poznań – Plewiska – Komorniki droga powiatowa nr 2416P relacji Gołuski – Plewiska
Gospodarka W Plewiskach działa szereg dużych firm i zakładów pracy: AA Studio Kombiko Bis, AbiLine Polska, Albeco, Centrum Usługowo-Logistyczne Arvato Bertelsmann Media, Eurodrut, FlexLink Systems Polska, Frankpol, Jandach Deweloper, PBE ELBUD Poznań, Prebena Polska, Proplast, Staneck Development. Swoją siedzibę ma tam również jedno z pięciu centrów logistycznych sieci Żabka.
Przy ulicy Grunwaldzkiej od 18 kwietnia 2009 r. działa centrum handlowo-usługowo-mieszkaniowe „Nowy Rynek”. W centrum mieści się kilkadziesiąt sklepów i firm z różnych branży. Ponadto na terenie miejscowości znajduje się kilka sklepów wielkopowierzchniowych. Są to m.in.: Biedronka, Dino, Lidl.
Ludność Struktura demograficzna mieszkańców Plewisk według danych zebranych podczas Narodowego Spisu Powszechnego 2011 przez GUS na dzień 31 marca 2011 r.: Opis Ogółem Mężczyźni Kobiety Ogółem 6883(100%) 3398(49,4%) 3485(50,6%) Wiek przedprodukcyjny (0–17 lat) 1743(25,3%) 974(28,7%) 769(22,1%) Wiek produkcyjny (mężczyźni 18–63 lata, kobiety 18–58 lat) 4521(65,7%) 2238(65,9%) 2283(65,5%) 619(9,0%) 186(5,5%) 433(12,4%)
Oświata Żłobki Niepubliczny Żłobek „Ekomaluch”, ul. Grunwaldzka 581 Niepubliczny Żłobek „Ekomaluch”, ul. Grunwaldzka 638