thumb|right|Mikołaj II Romanow w mundurze Lejb-Gwardyjskiego Przeobrażeńskiego Pułku thumb|right|180px|Sztandar Lejb-Gwardyjskiego Pułku Grenadierów Jego Wysokości thumb|right|Żołnierz Lejb-Gwardyjskiego Pułku Kirasjerów Jej Wysokości Imperatorki Marii Fiodorownej thumb|right|180px|Żołnierz Lejb-Gwardyjskiego Pułku Huzarów Jego Wysokości
Gwardia Imperium Rosyjskiego – elitarna formacja wojskowa Imperium Rosyjskiego, pełniąca również funkcje reprezentacyjne i osobistej straży rosyjskiej rodziny cesarskiej.
Historia Jej pierwszy oddział sformował Piotr I Wielki w 1690. Jeszcze jako następca tronu posiadał do wyłącznej dyspozycji dwa pułki, tzw. pocieszne, czyli „do zabawy”: siemionowski i preobrażeński; które po wstąpieniu na tron przekształcił w gwardię.
W ramach reform wojskowych Piotr I narzucił siłom zbrojnym system pułkowy. Pułk piechoty składał się z dwóch batalionów, pułk gwardii z trzech, pułk kawalerii z pięciu szwadronów, pułk artylerii z sześciu rot i dwóch komand.
W 1705 car zarządził obowiązek dostarczania jednego rekruta z każdych dwudziestu domów, a w 1724 liczbę rekrutów powiązano z liczbą ludności. Oficerowie rekrutowali się w zasadzie ze szlachty, choć stosunkowo często zdarzały się przypadki awansu zdolnych plebejuszy. Wszyscy oficerowie (nawet pochodzenia szlacheckiego) musieli przed awansem odsłużyć określony czas jako szeregowiec w pułkach gwardyjskich, pełniących funkcje szkół oficerskich.
Z czasem oddziały gwardii przestały pełnić funkcje przybocznych oddziałów na dworze cesarskim. choć od pozostałych oddziałów armii odróżnialy się wielkością, jakością zaopatrzenia w broń i należności socjalne.
Podczas I wojny światowej walczyły korpusy gwardii rosyjskiej i niemieckiej oraz dywizja piechoty gwardii brytyjskiej. W wyniku rewolucji październikowej gwardia Imperium Rosyjskiego przestała istnieć.
Organizacja Struktura organizacyjna jednostek gwardyjskich Imperium Rosyjskiego na początku 1914:
Korpus Gwardii Petersburski Okręg Wojskowy – Petersburg, Miljonaja.
1 Dywizja Piechoty Gwardii – Petersburg, Fontanka. 1 Brygada: Lejb-Gwardyjski Przeobrażeński Pułk Jego Wysokości Lejb-Gwardyjski Siemionowski Pułk 2 Brygada: Lejb-Gwardyjski Izmaiłowski Pułk Lejb-Gwardyjski Pułk Jegrów 1 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii 2 Dywizja Piechoty Gwardii – Petersburg, Fontanka. 1 Brygada: Lejb-Gwardyjski Moskiewski Pułk Lejb-Gwardyjski Pułk Grenadierów 2 Brygada: Lejb-Gwardyjski Pawłowski Pułk Lejb-Gwardyjski Fiński Pułk 2 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii Brygada Strzelców Gwardii 1 Dywizja Kawalerii Gwardii – Petersburg, Fontanka. 1 Brygada: Pułk Kawalergardów Gwardii Jej Wysokości Marii Fiodorowny Lejb-Gwardyjski Pułk Konny 2 Brygada: Lejb-Gwardyjski Pułk Kirasjerów Jego Wysokości Lejb-Gwardyjski Pułk Kirasjerów Jej Wysokości Marii Fiodorowny 3 Brygada: Lejb-Gwardyjski Pułk Kozaków Jego Wysokości Lejb-Gwardyjski Atamański Pułk Jego Wysokości Lejb-Gwardyjski Kombinowany Pułk Kozaków 1 sotnia uralska Jego Wysokości 2 sotnia orenburska 3 sotnia kombinowana 4 sotnia amurska 1 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii Konnej 2 Dywizja Kawalerii Gwardii – Petersburg, Fontanka. 1 Brygada: Lejb-Gwardyjski Pułk Grenadierów Konnych Lejb-Gwardyjski Pułk Ułanów Jej Wysokości Aleksandry Fiodorowny 2 Brygada: Lejb-Gwardyjski Pułk Dragonów Lejb-Gwardyjski Pułk Huzarów Jego Wysokości 2 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii Konnej Samodzielna Brygada Kawalerii Gwardii – Warszawa (patrz: 23 KA) 1 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii 2 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii Lejb-gwardyjska artyleria konna Gwardyjski batalion artylerii haubic Lejb-gwardyjski batalion saperów Gwardyjska kompania lotnicza
23 Korpus Armijny 23 Korpus Armijny – Warszawski Okręg Wojskowy. Siedziba: Warszawa.
3 Dywizja Piechoty Gwardii – Warszawa. 1 Brygada: Litewski Pułk Lejbgwardii Lejb-Gwardyjski Keksholmski Pułk im. Cesarza Austriackiego. 2 Brygada: Lejb-Gwardyjski Sankt-Petersburski Pułk Króla Fryderyka Wilhelma III Lejb-Gwardyjski Wołyński Pułk 3 Lejb-Gwardyjska Brygada Artylerii 2 Dywizja Piechoty Samodzielna Brygada Kawalerii Gwardii Lejb-Gwardyjski Pułk Ułanów Jego Wysokości (Warszawa) Lejb-Gwardyjski Grodzieński Pułk Huzarów (Warszawa) 3 gwardyjska bateria artylerii konnej (Warszawa) 3 bateria lejb-gwardyjskiej artylerii konnej 23 batalion artylerii haubic 9 batalion saperów
Zobacz też Armia Imperium Rosyjskiego
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Russian Imperial Guard During the Napoleonic Wars