Yang Liwei (chiń. 楊利偉; ur. 21 czerwca 1965 w Huludao) – chiński lotnik wojskowy i tajkonauta. Pierwszy obywatel chiński w przestrzeni kosmicznej. Generał major Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej.
Życiorys
Wykształcenie i służba wojskowa mały|304x304px|Skafander kosmiczny noszony przez Yanga Liweia We wrześniu 1983 wstąpił do lotnictwa Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej. W 1987 ukończył Wojskową Szkołę Lotniczą nr 8. Latał na myśliwcach. Jako pilot wylatał ponad 1350 godzin.
Kariera tejkonauty i loty kosmiczne 1 stycznia 1998 został wybrany do pierwszej, 14-osobowej, grupy chińskich kosmonautów (Chiny grupa 1) przewidzianych do lotów w kosmos na pokładzie statków kosmicznych typu Shenzhou. Kandydowało do niej ponad 1500 pilotów wojskowych. O tym, że to on będzie pierwszym chińskim astronautą, zadecydowano dopiero w przeddzień startu.
Start do misji Shenzhou 5 nastąpił 15 października 2003 z kosmodromu Jiuquan. Orbitę okołoziemską statek osiągnął w niespełna 10 minut. Po około 7 godzinach wykonano manewr korekcji orbity (zmieniono ją na kołową). W czasie lotu Yang Liwei sprawdzał działanie wszystkich systemów statku i systemu podtrzymywania życia. Na pokład zabrał ze sobą flagi Chińskiej Republiki Ludowej i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Na wypadek lądowania na nieprzewidzianym terenie miał ze sobą broń, nóż i pałatkę. Lot Shenzhou 5 był typowym lotem testowym. Kabina mogła faktycznie pomieścić jednocześnie 3 kosmonautów, a czas lotu, który nie przekroczył doby w docelowych planach może sięgać nawet kilkunastu dni. Próby na orbicie wypadły pomyślnie i po wykonaniu 14 okrążeń Ziemi Shenzhou 5 pomyślnie wylądował w rejonie miasta Siziwang w odległości ok. 100 km od Hohhot, stolicy Mongolii Wewnętrznej w Chinach. Po 15 minutach od lądowania przy pomocy ekipy ratunkowej opuścił kapsułę Shenzhou 5. Na orbicie pozostał moduł orbitalny statku, który wykonywał zadania o charakterze wojskowym (jego deorbitacja nastąpiła 30 maja 2004). Po zakończonym locie Yang Liwei został bohaterem narodowym Chin. W jednym z wywiadów przyznał, że nie widział z kosmosu Chińskiego Muru. 31 października 2003 odwiedził Hongkong, natomiast 5 listopada Makau.
Wiosną 2007 został nieoficjalnie wytypowany na dowódcę misji Shenzhou 10. W październiku 2007 mianowany zastępcą członka Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Chin (był nim do listopada 2012). 22 lipca 2008 został awansowany do stopnia generała majora. W 2010 opublikował swoją autobiografię.
Ordery, odznaczenia i nagrody 7 listopada 2003 przewodniczący Centralnej Komisji Wojskowej Jiang Zemin, z uznaniu zasług, przyznał mu tytuł „Bohatera kosmosu”. Uroczystość odbyła się w Wielkiej Hali Ludowej. Doktorat honoris causa przyznał mu Uniwersytet Chiński w Hongkongu. W październiku 2017 otrzymał prestiżowy UNESCO Medal on Space Science.
Stowarzyszenie Uczestników Lotów Kosmicznych () przyznało mu Universal Astronaut Insignia za lot orbitalny (nr 431).
Upamiętnienie
Na jego cześć została nazwana planetoida (21064) Yangliwei. W 2010 jego wizerunek znalazł się na somalijskim znaczku pocztowym.
mały|Yang Liwei upamiętniony na somalijskim znaczku pocztowym
Życie prywatne Żonaty, ma syna.
Wykaz lotów +Loty kosmiczne, w których uczestniczył Yang Liwei Lp. Data startu Data lądowania Statek kosmiczny Funkcja Czas trwania 1 15 października 2003 15 października 2003 Shenzhou 5 Dowódca 21 godzin 22 minuty i 45 sekund. Łączny czas spędzony w kosmosie — 21 godzin 22 minuty i 45 sekund.
Zobacz też Alfabetyczna lista astronautów Grupy i oddziały kosmonautów Lista pierwszych kosmonautów według obywatelstwa (21064) Yangliwei
Przypisy
Yang, Liwei Kategoria:Chińscy generałowie Kategoria:Chińscy wojskowi Kategoria:Program Shenzhou Kategoria:Urodzeni w 1965