Powiat olsztyński – powiat w Polsce (województwo warmińsko-mazurskie) utworzony w 1999 w ramach reformy administracyjnej. Wcześniej istniał w latach 1818-1975. Jego siedzibą jest Olsztyn.
W skład powiatu wchodzą: gminy miejsko-wiejskie: Barczewo, Biskupiec, Dobre Miasto, Jeziorany, Olsztynek gminy wiejskie: Dywity, Gietrzwałd, Jonkowo, Kolno, Purda, Stawiguda, Świątki miasta: Barczewo, Biskupiec, Dobre Miasto, Jeziorany, Olsztynek
Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia powiatu wynosiła 2838,02 km². Jest to pod tym względem drugi powiat w Polsce, większy jest jedynie powiat białostocki.
Według danych z 31 grudnia 2019 roku powiat zamieszkiwało 126 781 osób. Natomiast według danych z 30 czerwca 2020 roku powiat zamieszkiwało 127 205 osób.
Demografia Według danych z 31 grudnia 2010 r. powiat miał 118 063 mieszkańców.
thumb|690x480px|center |Piramida wieku mieszkańców powiatu olsztyńskiego w 2014 roku
Ludność w latach 1965 – 46 800 1966 – 45 100 1970 – 45 600 1971 – 44 900 1972 – 45 500
W latach 1975–1998 powiat nie istniał
1999 – 114 021 2000 – 114 303 2001 – 114 733 2002 – 110 962 2003 – 111 850 2004 – 112 440 2005 – 113 360 2006 – 113 848 2025 - 130 299
Gospodarka W końcu września 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie olsztyńskim obejmowała ok. 3,4 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 8,6% do aktywnych zawodowo.
Samorząd Siedzibą władz powiatu jest miasto Olsztyn. Organem uchwałodawczym samorządu jest Rada Powiatu w Olsztynie, w której skład wchodzi 23 radnychZarządzenie Nr 39 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 15 lutego 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2010 r. Nr 18, poz. 495).. Rada wybiera organ wykonawczy, którym jest Zarząd Powiatu w Olsztynie składający się z 5 członków. Na czele zarządu stoi starosta olsztyński(§41. Statutu) Załącznik do uchwały Nr VIII/99/2003 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 5 września 2003 r..
Historia mały|Powiat olsztyński w granicach z lat 1818-1973 (mapa z 1910). Powiat olsztyński (Kreis Allenstein) utworzony został 1 lutego 1818 roku z połączenia dawnych komornictw olsztyńskiego i wartemborskiego (barczewskiego) istniejących od połowy XIV wieku do 1772 roku w obrębie Warmii. W 1910 miasto Olsztyn zostało wydzielone jako powiat miejski (Stadtkreis), a pozostała część funkcjonowała jako powiat ziemski (Landkreis Allenstein). Do 1945 roku powiat istniał w granicach państwa pruskiego w prowincji Prusy Wschodnie. Początkowo znajdował się w rejencji królewieckiej, a od 1905 roku w rejencji olsztyńskiej.
Był mniejszy od dzisiejszego powiatu i liczył 1 302,67 km² powierzchni oraz 57 150 ludności (1939). Oprócz wydzielonego Olsztyna (Stadtkreis Allenstein) na terenie powiatu ziemskiego było tylko jedno miasto – Barczewo (Wartenburg)Olsztyn był od początków XX wieku wydzielony z powiatu..
Po 1945 znalazł się w niezmienionym kształcie w granicach Polski. Należał do okręgu mazurskiego (1945–1946), a później do województwa olsztyńskiego (1946–1975). W 1973 roku do powiatu dołączono miasto Olsztynek i sąsiadujące z nim gminy. Powiat został zlikwidowany w ramach reformy administracyjnej w 1975 roku.
W 1999 w ramach reformy administracyjnej powiat przywrócono w nowych powiększonych granicach.
Starostowie Starostowie () powiatu olsztyńskiego do 1945 roku: 1818– Friedrich Erdmann von Pastau 1824– von Knoblauch 1831 von Surkow 1832–1841 von Tucholka 1841 Moritz von Lavergne-Peguilhen (1801–1870) (komisaryczny) 1841–1861 Friedrich Wilhelm Martens 1861–1871 Otto Gisevius (Gizewiusz) (1821–1871) 1872–1877 Ernst von den Brincken (1835–1895) 1878–1899 Wilhelm Eduard August Kleemann 1899–1906 Felix Krahmer 1907–1915 Walter Pauly (1871–1959) 1915–1917 von Baumbach (komisaryczny) 1917–1920 Friedrich Otto Dilthey (komisaryczny) 1919–1935 Georg von Brühl 1935–1938 Geßner 1938 Franke 1939–1945 Heinrich von Bünau (1906–1992)
Starostowie po 1945 roku:
1945 Olgierd Donimirski 1945 Michał Musiał 1945–1948 Julian Domini
Starostowie olsztyńscy od 1999 roku: 1998–2008 Adam Antoni SierzputowskiUchwała Nr II/3/98 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 14 listopada 1998 r. w sprawie wyboru Starosty.Uchwała Nr I/6/2002 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Starosty Olsztyńskiego.Uchwała Nr I/3/2006 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 27 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Starosty Olsztyńskiego. 2008–2014 Mirosław PampuchUchwała Nr XII/138/2008 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wyboru Starosty Olszyńskiego.Uchwała Nr I/4/2010 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 30 listopada 2010 w sprawie wyboru Starosty Olsztyńskiego. 2014–2018 Małgorzata ChyziakUchwała Nr I/5/2014 Rady Powiatu w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2014 r. w sprawie wyboru Starosty Olszyńskiego. 2018– Andrzej Abako
Sąsiednie powiaty powiat mrągowski powiat szczycieński powiat nidzicki powiat ostródzki powiat lidzbarski powiat bartoszycki powiat kętrzyński
Zobacz też Herb powiatu olsztyńskiego powiat biskupiecki ziemia Bertingen, ziemia Gunlauken, ziemia Gudikus
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona powiatu olsztyńskiego
olsztyński