Polski Związek Krótkofalowców (PZK, ang. Polish Amateur Radio Union) – organizacja założona 22 lutego 1930 jako związek klubów, zrzeszająca przed II wojną światową kluby krótkofalarskie. thumb|Krótkofalowiec polski Michał Wysokiński Przed II wojną światową organizacja miała status prawny związku klubów i była wpisana do rejestru prowadzonego przez Prezydenta m. st. Warszawy. Po II wojnie światowej związek nie został reaktywowany formalnie, ale również nigdy nie został wykreślony z rejestru związków i stowarzyszeń. 31 marca 1947 roku Prezydent m. st. Warszawy zarejestrował stowarzyszenie o nazwie Polski Związek Krótkofalowców, którego założycielami byli oficerowie Ludowego Wojska Polskiego Departamentu Łączności Ministerstwa Obrony Narodowej oraz wysocy oficerowie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Siedzibą organizacji był Departament II Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Koszykowej 6 w Warszawie. 22 sierpnia 1950 roku Prezydium Rady Narodowej organizację tę wykreśliło z rejestru na podstawie uchwały Walnego Zjazdu Członków PZK z 21 lipca 1950 roku, jej likwidatorem było Towarzystwo Przyjaciół Żołnierza.
Obecne PZK to organizacja stworzona 31 maja w roku 1958 na bazie zmian w Lidze Przyjaciół Żołnierza, jako stowarzyszenie osób fizycznych. Członek IARU jako organizacja narodowa, która wstąpiła w kwietniu 1933 roku wobec zapisów konstytucji IARU dopuszczającej jedynie jedną organizację narodową jako członka. Po wojnie uchwałą z 1 lutego 1948 roku Walnego Zjazdu Członków PZK podjęto decyzję o wystąpieniu PZK z IARU. Od tamtej pory nie podjęto uchwały o przystąpieniu ponownym PZK do IARU jako członka. PZK posiada około 4000 członków (na 15 000 wydanych pozwoleń radiowych amatorskich w Polsce).
PZK jest wydawcą kilku dyplomów specjalistycznych, organizuje krajowe i międzynarodowe zawody krótkofalarskie, prowadzi biuro (Centralne Biuro QSL PZK) wymiany kart QSL z całym światem tylko dla osób będących członkami organizacji. thumb|Medal I Mistrzostw Polski w Szybkiej Telegrafii Sportowej Kalendarium 1930 – pierwszym prezesem PZK został prof. Janusz Groszkowski po II wojnie światowej przewodniczący Frontu Jedności Narodu w latach 1971–1976 (jedyny niekomunistyczny działacz społeczny na tym stanowisku, w lutym 1976 r. zrezygnował z funkcji i złożył mandat poselski w proteście przeciw zmianom w Konstytucji ustanawiającym wiodącą rolę PZPR). kwiecień 1933 – PZK przystąpił do IARU jako organizacja narodowa. 1933 – odbyły się pierwsze międzynarodowe zawody PZK (pierwowzór dzisiejszych SP-DX-Contest). 1939 – zaprzestanie działalności PZK. 13 października 1946 – pismo założycieli o zarejestrowanie Polskiego Związku Krótkofalowców (lista założycieli liczyła 24 osoby w tym oficerowie MBP i MON). 31 marca 1947 – Prezydent m. st. Warszawy zarejestrował stowarzyszenie o nazwie PZK, które zgłosił do rejestracji komitet założycielki złożony z oficerów MON i MBP siedziba organizacji mieściła się w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego Departament II. 1 lutego 1948 – Walny Zjazd Członków Polskiego Związku Krótkofalowców podjął uchwałę w sprawie wystąpienia z IARU. 21 lipca 1950 – Walny Zjazd Członków PZK podjął uchwałę o likwidacji organizacji. 22 sierpnia 1950 – decyzją Prezydium Rady Narodowej stowarzyszenie zostało wykreślone z rejestru stowarzyszeń na podstawie uchwały Walnego Zjazdu Członków PZK z 21 lipca 1950 roku w sprawie likwidacji PZK oraz wniosku likwidatora. 1950 – włączenie PZK w struktury Ligi Lądowej. 1957 – zjazd założycielski PZK i rejestracja stowarzyszenia osób fizycznych pod nazwą Polski Związek Krótkofalowców PZK jako struktury wyłączonej z Ligi Przyjaciół Żołnierza na mocy decyzji władz PRL. Związkiem kierował płk Anatol Jegliński SP5CM oficer początkowo Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 1957 – prezesem został Wacław Ponikowski SP5FD, przedwojenny radioamator ex-SP1FD. 1958 – na kolejnym zjeździe związku prezesem został ponownie płk Anatol Jegliński SP5CM. 1959 – PZK podpisał na polecenie władz partii i oficerów Służby Bezpieczeństwa kierujących PZK umowę o współpracy z ZHP. 1960 – Nadzwyczajny Walny Zjazd Delegatów Oddziałów PZK wybrał na prezesa inż. Konrada Kozłowskiego (SP5KK – znak wywoławczy nadany z urzędu), oficera kontrwywiadu WSW, wyznaczonego do zajęcia tego stanowiska przez departament bezpieczeństwa KC PZPR, Dyrektora Generalnego Ministerstwa Łączności. 1965 – prezesem został wybrany inż. Mieczysław Jędrychowski SP5MI 1969 i 1973 dwukrotnie prezesem był gen. bryg. Leon Kołatkowski SP5PZ 1990 – na fali zmian przepisów o stowarzyszeniach związek stał się organizacją samofinansującą się i działającą na własny rachunek. Prezesem został Krzysztof Słomczyński SP5HS, wysokiej rangi urzędnik administracji państwowej. 2002 – dokonano wpisu PZK do Krajowego Rejestru Sądowego, jednocześnie sąd odmówił uznania PZK jako spadkobiercy przedwojennej organizacji pod nazwą Polski Związek Krótkofalowców.
Prezesi PZK od 1930 roku Do 1939 1930-1931: Janusz Groszkowski ppłk inż. Zygmunt Karaffa-Kraeuterkraft SP1KK (wybierany w 1932 i 1934) 1935-1937: Tadeusz Malarski 1937-1939: Eugeniusz Plestrzyński SP1LY
Od 1946 do 1950 1937-1950: inż. Janusz Żarnecki
Po 1957 1957-1958: Wacław Ponikowski SP5FD 1957, 1958-1960: płk Anatol Jegliński SP5CM 1960-1965: Konrad Kozłowski SP5KK 1965-1969: Mieczysław Jędrychowski SP5MI 1969-1980: gen. dyw. Leon Kołatkowski SP5PZ 1980-1985: prof. dr. Andrzej Zieliński SP5LVV 1985-1990: inż. Jerzy Rutkowski SP5JR 1990-1992: inż. Krzysztof Słomczyński SP5HS 1992-1996: Ryszard Grabowski SP3CUG 1996-2000: Marek Kuliński SP3AMO 2000-2012: Piotr Skrzypczak SP2JMR 2012-2016: Jerzy Jakubowski SP7CBG 2016-2020: Waldemar Sznajder 3Z6AEF 2020-2024: Tadeusz Pamięta SP9HQJ od 2024: Krzysztof Horoszkiewicz SP5E (2024-)
Oddziały terenowe PZK thumb|480px|Radiostacja terenowa klubu SP9RNS z Nowego Sącza należącego do oddziału OT12 w Krakowie Stan na 23 marca 2010 zgodnie z wykazem zamieszczonym na stronie Polskiego Związku Krótkofalowców: OT01 – Dolnośląski Oddział Terenowy PZK OT03 – Świętokrzyski Oddział Terenowy PZK OT04 – Bydgoski Oddział Terenowy PZK OT05 – Podkarpacki Oddział Terenowy PZK – posiadający osobowość prawną OT06 – Śląski Oddział Terenowy PZK OT08 – Poznański Oddział Terenowy PZK – posiadający osobowość prawną OT09 – Pomorski Oddział Terenowy PZK OT10 – Małopolskie Stowarzyszenie Krótkofalowców OT PZK w Krakowie – posiadający osobowość prawną i status Organizacji Pożytku Publicznego OT11 – Opolski Oddział Terenowy PZK OT12 – Krakowski Oddział Terenowy nr 12 Polskiego Związku Krótkofalowców OT13 – Sudecki Oddział Terenowy PZK OT14 – Zachodniopomorski Oddział Terenowy PZK OT15 – Łódzki Oddział Terenowy PZK OT16 – Żuławski Oddział Terenowy PZK OT17 – Białostocki Oddział Terenowy PZK – posiadający osobowość prawną OT18 – Rzeszowski Oddział Terenowy PZK OT20 – Lubelski Oddział Terenowy PZK OT21 – Olsztyński Oddział Terenowy PZK OT22 – Środkowopomorski Oddział Terenowy PZK OT23 – Nadnotecki Oddział Terenowy PZK OT24 – Skierniewicki Oddział Terenowy PZK OT25 – Warszawski Oddział Terenowy PZK – posiadający pełna samodzielność prawną i status Organizacji Pożytku Publicznego OT26 – Toruński Oddział Terenowy PZK OT27 – Południowo Wielkopolski Oddział Terenowy PZK OT28 – Tarnowski Oddział Terenowy PZK OT29 – Górnośląski Oddział Terenowy PZK OT31 – Rybnicki Oddział Terenowy PZK OT32 – Lubuski Oddział Terenowy PZK OT35 – Jarosławski Oddział Terenowy PZK OT37 – Praski Oddział Terenowy PZK w Warszawie OT50 – Gliwicki Oddział Terenowy PZK OT51 – Staropolski Oddział Terenowy PZK OT73 – Wirtualny Oddział Terenowy PZK
Kluby związane z PZK Przy PZK działają kluby specjalistyczne skupiające zapaleńców zajmujących się różnymi dziedzinami radioamatorstwa. Część z nich wydaje własne biuletyny informacyjne, organizuje spotkania w celu wymiany doświadczeń oraz organizuje zawody o randze międzynarodowej. Członek PZK może działać w każdym z tych klubów. Niektóre z klubów mają w swoich szeregach radioamatorów niezrzeszonych w PZK.
PG APRS, Polska Grupa APRS – skupia specjalistów i miłośników systemu taktycznej komunikacji opartej na sieci przekaźników i bramek APRS PK RVG, Polski Klub Radiovideografii – klub specjalistów łączności cyfrowych wykorzystujących elektronicznie przetworzony sygnał radiowy. Przy wykorzystaniu komputerów i stacji pośredniczących możliwe są łączności telewizyjne, dalekopisowe, telefaksowe czy też pakietowe SP YL C, Polski Klub Kobiet Krótkofalowców – klub specjalistyczny współdziałający z PZK. Organizują krajowe zawody SPYLContest. SP OT C, Polski Klub Old Timer – klub grupujący krótkofalowców ze stażem nadawcy powyżej 25 lat. Raz w roku spotykają się na ogólnopolskim zjeździe SPCWC-PZK, Polski Klub Telegrafistów – klub miłośników łączności telegraficznych używający alfabetu Morse’a. Klub dostępny dla radioamatorów z całego świata SPCC-PZK, Polski Klub Miłośników Zawodów Krótkofalarskich – klub wyczynowców startujących w licznych zawodach organizowanych w eterze. Zawody polegają na nawiązywaniu maksymalnie dużej ilości łączności z innymi uczestnikami. Zawody mogą mieć zasięg ogólnoświatowy, jak i krajowy PK ARS, Polski Klub Amatorskiej Radiolokacji Sportowej – klub popularnych zawodów zwanych: „łowy na lisa” SP QRP C, Polski Klub Małej Mocy – klub miłośników łączności nawiązywanych przy pomocy nadajników o małej mocy SP IOTA C, Polski Klub Łowców Wysp – klub miłośników łączności nawiązywanych ze stacjami z wysp. Stowarzyszenie kultury fizycznej Amatorskie Radiobiegi Niepełnosprawnych – zajmuje się rozpowszechnianiem wśród niepełnosprawnych amatorskiej radiolokacji sportowej, popularnie zwanej „łowami na lisa”. SP EMCOM – Specjalistyczny klub PZK zajmujący się tematyką amatorskiej łączności kryzysowej
Odznaka Honorowa PZK Szczególnie zasłużone osoby odznaczane są przez PZK Odznaką Honorową.
Zobacz też Dyplom Polska
Przypisy Dolnośląski Oddział Terenowy PZK. Łódzki Oddział Terenowy PZK. Warszawski Oddział Terenowy PZK. Rybnicki Oddział Terenowy PZK. Gliwicki Oddział Terenowy PZK. Staropolski Oddział Terenowy PZK. Podkarpacki Oddział Terenowy PZK. Lubelski Oddział Terenowy PZK. Małopolskie Stowarzyszenie Krótkofalowców OT PZK w Krakowie. Tarnowski Oddział Terenowy PZK. Wirtualny Oddział Terenowy PZK.
Bibliografia Akta Polskiego Związku Krótkofalowców w Archiwum m. st. Warszawy, teczka 61 stron akta rejestrowe PZK lata 1946–1950 (Zarząd Miejski m. st. Warszawy, Wydział Społeczno-Polityczny nr w rejestrze 176, sygnatura teczki w archiwum 72/3/4/242) Akta rejestrowe Krajowy Rejestr Sądowy Warszawa lata 1989–2014 Dziennik Urzędowy MONITOR POLSKI, lata 1930–1939 oraz lata 1945–1989 Krótkofalowiec Polski
Linki zewnętrzne Oficjalna strona PZK Oficjalna strona zespołu SN0HQ Oficjalna strona SPDXC
Kategoria:Organizacje krótkofalarskie Kategoria:Stowarzyszenia miłośników i hobbystów Kategoria:Stowarzyszenia użytkowników Kategoria:Stowarzyszenia w Warszawie