thumb|283x283px|Mambo biorące udział w ceremonii w nowojorskim Harlemie Mambo – kapłanka w religii voodoo.
Słowo mambo pochodzi z języka fon i oznacza matkę ducha. Pojawia się w źródłach także jako manbo. Funkcja ta może być dziedziczna, przekazywana z ojca na córkę lub z matki na córkę. Może być jednak również niejako przekazana adeptce przez bóstwa, poprzez serię znaków wskazujących na szczególne przeznaczenie wiernej. Mogą to być wróżby, powtarzające się sny czy niespodziewane i nieoczekiwane wydarzenia. By stać się mambo kobieta musi przejść serię rytuałów inicjacyjnych znanych jako kanzo. Początkowo otrzymuje tytuł mambo su pwen i uczy się swojej profesji u boku bardziej doświadczonej towarzyszki. Przekazuje się jej wówczas informacje z zakresu wróżbiarstwa, medycyny ludowej czy analizy oraz interpretacji snów. W tym wstępnym, formacyjnym okresie otrzymuje także niezbędne wykształcenie teologiczne, nabywając stopniowo tak zwany konesans, duchową wiedzę oraz wgląd wypływający z tradycji voodoo. W momencie, w którym jest w stanie dowieść już swojej dojrzałości, a także ma dostateczne rozeznanie w praktykach obrzędowych staje się mambo asogwe. Wtedy też, będąc już na szczycie religijnej hierarchii, otrzymuje ason, grzechotkę będącą symbolem władzy kapłańskiej.
Głównym zadaniem mambo jest pośredniczenie między loa, czyli bóstwami, a wiernymi. Przywołuje te byty nadprzyrodzone poprzez taniec, pieśni, modlitwy, grę na bębnach, ofiary i kreślenie religijnych symboli. Jest też narzędziem komunikacji ze światem duchowym. Konkretne loa mają objawiać się podczas doznawanych przez nią stanów transowych. Podczas ceremonii, którym przewodniczy odziana jest w jasne, wielobarwne szaty. Mają one symbolizować wszelkie kolory obecne na ziemi, a także odróżniać kapłankę od zwykłych wiernych, najczęściej używających białej odzieży. Stara się służyć społeczności, której jest częścią. Zajmuje się zatem leczeniem, wspiera pary poradami małżeńskimi, w razie konieczności podejmuje się mediacji i uczestniczy w rozwiązywaniu konfliktów. Dostarcza również pomocy materialnej, karmi potrzebujących, niekiedy zakupuje wyprawki szkolne. Jej czas i umiejętności są tym samym w pewnym sensie dobrem wspólnym.
Odgrywa kluczową rolę w haitańskim voodoo. Męskim odpowiednikiem mambo jest houngan. Jej dominująca pozycja w praktykach rytualnych widoczna jest chociażby w tym, że przynajmniej na samej wyspie kapłańską posługę wykonuje więcej kobiet niż mężczyzn. Jest również głęboko osadzona w tradycji haitańskiego nacjonalizmu, w tym w walce Haitańczyków o niepodległość od Francji. Jednym z najistotniejszych wydarzeń bezpośrednio poprzedzających wybuch rewolucji haitańskiej była bowiem ceremonia odprawiona 14 lub 22 sierpnia 1791 w gęstych lasach przez mambo Cécile Fatiman oraz hougana znanego jako Boukman. Fatiman miała podczas niej wezwać afrykańskie bóstwa, tym samym prosząc je o wsparcie w walce z francuskimi kolonizatorami.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Voodoo Kategoria:Kobieta w religii Kategoria:Historia Haiti