thumb|Schemat miednicy człowieka:1. Kość krzyżowa2. Kość biodrowa3. Kość kulszowa4. Kość łonowa5. Spojenie łonowe6. Panewka stawu biodrowego7. Otwór zasłoniony8. Kość guziczna right|300px|thumb|Kość miedniczna od strony bocznej. Na czerwono zaznaczone przyczepy mięśni. Opis w języku angielskim. right|300px|thumb|Kość miedniczna od strony przyśrodkowej. Na czerwono zaznaczone przyczepy mięśni. Opis w języku angielskim. right|300px|thumb|Schemat kostnienia kości miednicznej od strony bocznej.Ischium – kość kulszowa.Tuberosity of Ischium – guz kulszowy.
Kość kulszowa () – w anatomii człowieka, parzysta kość będąca częścią obręczy miednicznej, składająca się z trzonu (biorącego udział w tworzeniu tylnej części panewki) i gałęzi kości kulszowej.
Składowa kości miednicznej Kość kulszowa jest jednym z trzech elementów tworzących kość miedniczną, skierowanym ku dołowi i do tyłu. Pozostałe składowe to: kość biodrowa, skierowana ku górze i do tyłu, oraz kość łonowa, skierowana ku dołowi i do przodu. Wszystkie trzy kości łączą się mniej więcej pośrodku kości miednicznej tworząc po stronie zewnętrznej doł panewki. Kość kulszowa wraz z kością łonową ograniczają w dolnej części miednicy otwór zasłoniony. W dzieciństwie składowe kości miednicznej są wyraźnie oddzielone tkanką chrzęstną, zrastają się w jednolitą całość dopiero w okresie pokwitania.
Trzon kości kulszowej Trzon kości kulszowej () to główna, centralnie położona w kości miednicznej część kości kulszowej, tworząca mniej więcej dwie piąte (tylno-dolne) panewki. Od części tworzącej panewkę odchodzi niemal pionowo do dołu, do tyłu i nieco przyśrodkowo słupowaty, gruby odcinek kształtu trójściennego ostrosłupa. Powierzchnie wewnętrzna i zewnętrzna tego odcinka są gładkie, a powierzchnia tylna jest chropowata, wyniosła, i tworzy guz kulszowy (). Do powierzchni wewnętrznej tego odcinka przyczepia się zasłaniacz wewnętrzny. W okolicy guzów kulszowych zgromadzona jest obfita tkanka tłuszczowa podskórna, na której opiera się miednica w pozycji siedzącej ciała. Do guza kulszowego przyczepia się więzadło krzyżowo-guzowe i szereg mięśni (bocznie – półścięgnisty, półbłoniasty, dwugłowy uda, czworoboczny uda i przywodziciel wielki, a przyśrodkowo – bliźniaczy dolny).
Trzon kości kulszowej na swym brzegu przednio-dolnym, pod wcięciem panewki, na górnym brzegu otworu zasłonionego posiada często mały guzek zasłonowy tylny (). Z brzegu tylnego trzonu wystaje wyraźny kolec kulszowy. Powyżej kolca znajduje się wcięcie kulszowe większe (), poniżej kolca zaś, między nim a guzem kulszowym, wcięcie kulszowe mniejsze ().
Do powierzchni zewnętrznej kolca kulszowego przyczepia się mięsień bliźniaczy górny, do powierzchni wewnętrznej mięsień guziczny, natomiast do wierzchołka kolca przytwierdzone jest więzadło krzyżowo-kolcowe. Więzadło to, zmierzając do kolca biodrowego tylnego górnego (), zamyka wcięcie kulszowe większe tworząc otwór kulszowy większy. Przez ten otwór przechodzi mięsień gruszkowaty, tętnice, żyły i nerwy pośladkowe górne i dolne, nerw kulszowy, nerw skórny tylny uda, tętnica i żyły sromowe wewnętrzne oraz nerw sromowy. W otworze kulszowym większym, mięsień gruszkowaty rozdziela nerw i naczynia pośladkowe górne (biegnące do góry od mięśnia) od pozostałych struktur. Wzdłuż tylno-dolnego obwodu brzegu otworu zasłonionego na trzonie kości kulszowej przyczepia się zasłaniacz zewnętrzny.
Wcięcie kulszowe mniejsze zamknięte jest natomiast więzadłem krzyżowo-kolcowym (tak jak i wcięcie większe) i krzyżowo-guzowym co tworzy otwór kulszowy mniejszy. Przez ten otwór biegnie ścięgno zasłaniacza wewnętrznego, nerw sromowy i naczynia sromowe wewnętrzne.
Gałąź kości kulszowej Gałąź kości kulszowej () to cienka, spłaszczona część odchodząca od dolnej części trzonu prawie pod kątem prostym, biegnie przyśrodkowo i do przodu. Następnie płynnie łączy się z gałęzią dolną kości łonowej. Powierzchnia zewnętrzna gałęzi jest nierówna, przyczepia się tam część zasłaniacza zewnętrznego i część przywodziciela wielkiego oraz niewielkie fragmenty mięśnia smukłego i przywodziciela krótkiego. Powierzchnia wewnętrzna gałęzi jest miejscem przyczepu mięśnia poprzecznego głębokiego krocza oraz części zasłaniacza wewnętrznego, a także mięśnia kulszowo-jamistego.
Zobacz też nerw pośladkowy dolny nerw pośladkowy górny tętnica pośladkowa dolna tętnica pośladkowa górna tętnica sromowa wewnętrzna żyła pośladkowa dolna żyła pośladkowa górna żyła sromowa wewnętrzna
Przypisy
Kategoria:Anatomia miednicy Kategoria:Kości kończyny dolnej