Zwężenie zastawki trójdzielnej (łac. stenosis valvulae tricuspidalis, ang. tricuspid stenosis) – zastawkowa wada serca powodująca nieprawidłowe napełnianie prawej komory serca. Niemal zawsze etiologia stenozy trójdzielnej jest reumatyczna i w większości przypadków towarzyszy jej zwężenie zastawki mitralnej.
Epidemiologia Stenoza zastawki trójdzielnej jest rzadką wadą (około 3% populacji), częściej spotykaną w krajach Azji, gdzie gorączka reumatyczna nadal jest częstaMary C Mancini Tricuspid Stenosis eMedicine. Zmiany zastawki trójdzielnej w autopsji stwierdzano u 15% chorych z chorobą reumatyczną przebiegającą z zajęciem serca, z czego u 30% stenoza była objawowa. Wrodzona stenoza zastawki stanowi około 0,3% wszystkich wrodzonych wad serca.
Patofizjologia Utrudnienie odpływu z prawego przedsionka powoduje zaleganie krwi w prawym przedsionku i w układzie żylnym. Zastój krwi żylnej na obwodzie objawia się tak jak niewydolność prawokomorowa. Poszerzenie prawego przedsionka może spowodować migotanie przedsionków a w efekcie do wzrostu ciśnienia w żyłach głównych.
Etiologia Stenoza zastawki trójdzielnej prawie zawsze wywołana jest przez chorobę reumatyczną. Inne, rzadkie przyczyny to: zespół rakowiaka zapalenie wsierdzia, skrzeplina w prawym przedsionkuAcikel M, Erol MK, Yekeler I, Ozyazicioglu A. A case of free-floating ball thrombus in right atrium with tricuspid stenosis. Int J Cardiol. Apr 2004;94(2-3):329-30. zwłóknienie wsierdzia toczeń rumieniowaty śluzak prawego przedsionka choroba Fabry’ego, choroba Whipple’a wrodzona atrezja płatków zastawki trójdzielnej.
Objawy i przebieg Zwężeniu zastawki trójdzielnej niemal zawsze towarzyszą wady zastawek lewego serca, których objawy mogą maskować obraz wady zastawki trójdzielnejVahanian A, Iung B, Pierard L, Dion R, Pepper J. Valvular heart disease. [w:] Camm AJ, Lu¨scher TF, Serruys PW (red.). The ESC Textbook of Cardiovascular Medicine. Malden/Oxford/Victoria: Blackwell Publishing Ltd; 2006. 625–670. Cytat za: Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) ds. postępowania w zastawkowych wadach serca. Wytyczne dotyczące postępowania w zastawkowych wadach serca. Kardiologia Polska 2007; 65: 5.
Objawy podmiotowe Najczęstsze i typowe objawy stenozy trójdzielnej to: postępujące zmęczenie obrzęki obwodowe utrata apetytu duszność o niewielkim nasileniu sinica obwodowa (rzadko).
Objawy przedmiotowe wzrost ciśnienia żylnego w czasie wdechu (objaw Kussmaula) Osłuchowo stwierdza się: stuk otwarcia zastawki trójdzielnej cichy szmer przedskurczowy (presystoliczny), crescendo-decrescendo, lepiej słyszalny na wdechu szmer wczesno- i środkoworozkurczowy, głośniejszy w czasie wdechu.
Nieprawidłowości w badaniach dodatkowych EKG w EKG załamek P o morfologii P pulmonale, często obraz migotania przedsionków, zmniejszenie amplitudy QRS RTG klatki piersiowej w RTG klatki piersiowej cechy powiększenia prawego przedsionka i poszerzenia żyły głównej górnej Echokardiografia ECHO serca pozwala potwierdzić rozpoznanie wady (pogrubienie płatków, zmniejszenie szerokości ujścia, rzadko zwapnienia) i ocenić ciężkość wady.
Leczenie Leczenie jest operacyjne. Przed zabiegiem walwulotomii należy poprawić czynność wątroby przez farmakoterapię diuretykami i ograniczenie podaży sodu. Operacje naprawcze lub wymiana zastawki są przedkładane przez specjalistów nad balonową komisurotomię zastawki. Ta ostatnia jest zabiegiem z wyboru w rzadkich przypadkach izolowanej stenozy zastawki trójdzielnejVahanian A, Palacios IF. Percutaneous approaches to valvular disease. Circulation 2004;109:1572–1579..
Ponadto, niezbędna jest prawidłowa profilaktyka infekcyjnego zapalenia wsierdziaHorstkotte D, Follath F, Gutschik E, Lengyel M, Oto A, Pavie A, Soler-Soler J, Thiene G, von Graevenitz A, Priori SG, Garcia MA, Blanc JJ, Budaj A, Cowie M, Dean V, Deckers J, Fernandez Burgos E, Lindahl B, Mazzotta G, Morais J, Smiseth OA, Lekakis J, Vahanian A, Delahaye F, Parkhomenko A, Filipatos G, Aldershvile J, Vardas P, Task Force Members on Infective Endocarditis of the European Society of Cardiology, ESC Committee for Practice Guidelines (CPG), Document Reviewers. Guidelines on Prevention, Diagnosis and Treatment of Infective Endocarditis Executive Summary: The Task Force on Infective Endocarditis of the European Society of Cardiology. Eur Heart J 2004;25:267–276..
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Choroby układu krążenia