Zmiany nazw miejscowości w południowo-wschodniej Polsce w 1977 roku dokonały się zgodnie z Zarządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 9 sierpnia 1977 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim ogłoszonym w Monitorze Polskim nr 21 z 22 sierpnia 1977 r., poz. 112, podpisanym przez Marię Milczarek. Na jego skutek zamieniono wiele dotychczasowych nazw miejscowości, głównie ukraińskiego pochodzenia, na polsko brzmiące, często będące ich tłumaczeniem. Już wcześniej, 1 kwietnia 1977 r., zmieniono nazwy dwóch osad w województwie przemyskim: Rabe oraz HłomczaZarządzenie z 8 marca 1977 r. – powodem była rocznica śmierci generała Świerczewskiego.
Zarządzenie weszło w życie 1 października 1977 r. (w przypadku Rabe i Hłomczy 1 kwietnia) i wywołało duże poruszenie i wiele protestów. W przywrócenie dawnych nazw zaangażowały się środowiska przewodnickie, turystyczne i naukowe (m.in. Zarząd Główny PTTK czy XX Walny Zjazd Związku Literatów Polskich ze szczególnym głosem jego prezesa Jarosława Iwaszkiewicza), a także pomniejsze organizacje lokalne, jak choćby koła gospodyń wiejskich. Pod wpływem protestów reaktywowano Komisję Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych zlikwidowaną w 1975 r., a jej nowy przewodniczący, prof. Mieczysław Szymczak, zażądał przywrócenia starych nazw.
W 1978 zaczęły się działania pozorne (m.in. ówczesnego ministra Józefa Kępy), jednak sprawa doczekała się finału dopiero w 1981 po interwencji „Kultury”, „Polityki”, „Politechnika” i „Słowa Powszechnego”. W ogłoszonym w Monitorze Polskim nr 7 z 1 kwietnia 1981 r., poz. 61, Zarządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 27 lutego 1981 r. w sprawie przywrócenia nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim przywrócono dawne brzmienie 119 ze 120 nazw – wyjątkiem wyszczególnionym w § 1.2. był przysiółek Spokojna w gminie Nisko. Zarządzenie weszło w życie 1 kwietnia 1981 r. W przypadku Hłomczy i Rabe stare nazwy powróciły dopiero w 1983 r.Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 9 marca 1983 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw miejscowości w niektórych województwach, .
Historię tę opisano w książce Spór o Bieszczady autorstwa Witolda Michałowskiego i Janusza Rygielskiego (wyd. Sport i Turystyka, Warszawa 1986, ).
Kilka miesięcy po przywróceniu dawnych nazw osobnym zarządzeniemZarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 grudnia 1981 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach pilskim i przemyskim (). ponownie zmieniono nazwę Poździacz na Leszno. W 1986 w podobnym trybieZarządzenie Ministra – Szefa Urzędu Rady Ministrów z dnia 24 marca 1986 r. w sprawie ustalenia i zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: bialskopodlaskim, ciechanowskim, katowickim, opolskim, przemyskim, siedleckim i szczecińskim (). ponownie zmieniono nazwę Dusowce na Niziny.
Wykaz miejscowości objętych zarządzeniem Nazwa do 1977Zarządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej I Ochrony Środowiska z dnia 9 sierpnia 1977 r. w sprawie zmiany nazw niektórych miejscowości w województwach: krośnieńskim, nowosądeckim, przemyskim, rzeszowskim i tarnobrzeskim ().Nazwa w latach 1977–1981 województwo krośnieńskie Berezka Brzózka Bereźnica Niżna Brzeźniczka Bereźnica Wyżna Brzezina Bereżki Brzeżki Chrewt Przystań Czerteż Przedmieście Czystogarb Górna Wieś Dąbrówka Ruska Dąbrówka Dołżyca (gmina Komańcza) Długopole Dołżyca (gmina Cisna) Zakole Dudyńce Szybistów Dwerniczek Jodłówka Dwernik Przełom Dydiowa Zacisze Hłudno Chłodnik Hołuczków Okrężna Horodek Gródek Hoszowczyk Stoczek Hroszówka Groszówka Hulskie Stanisławów Huzele Podzamcze Jabłonica Ruska Jabłonica Jahońka Jasień Kreców Sady Kulaszne Międzygórze LachawaW tekście zarządzenia zapisana jako Lachowa. Miodowa Leszczowate Zalesie Liskowate Lisówek Łodyna Łęgi Łopienka Owczary Morochów Mroczków Muczne Kazimierzowo Niewistka Podrzecze Orelec Orle Paniszczów Ustroń Prełuki Przełęcz Procisne Przesmyk Rabe Podgórze Rosochate Olszyna Rozpucie Tkaczowa Serednica Średnia Wieś Sianki Sanniki Skorodne Ostra Smereczne Świerkowa Smerek Świerków Stańkowa Rzeczki Studenne Studzienne Stuposiany Łukasiewicze Sukowate Sękówka Świerzowa Ruska Świerzowa Tworylne Słoneczna Uherce Mineralne Nowa Wieś Ulucz Łąka Wańkowa Jankowa Weremień Podegrodzie Werlas Międzylesie Wilsznia Olszanka Witryłów Wietrzna Wola Krecowa Wola Sadowska Wola Matiaszowa Wola Wołodź Czechów Wołosate Roztoka Zawadka Morochowska Zawadka Zubeńsko Zębieńsko Żerdenka Zawadówka województwo nowosądeckie Skwirtne Skwierzyn województwo przemyskie Aksmanice Witoldów Bałaje Lipówka Basznia Dolna Smolinka Dolna Basznia Górna Smolinka Górna Bihale Zawodzie Brylińce Tomczyków Budomierz Zawada Chołowice Nadbrzeżna Chotylub Lubice Dachnów Jaworzyna Dmytrowice Olszynka Drohobyczka Międzygórze Dusowce NizinyPo przywróceniu nazwy Dusowce ponownie zmieniono na Niziny. Futory Sośnina Gorajec Dąbrowa Gruszowa Jodłowa Hnatkowice Ignaców Hołubla Podlasek Hruszowice Gruszowice Hurcze Niwiska Hureczko Pograniczne Hurko Graniczne Huwniki Wiarska Wieś Iskań Pogoń Jaksmanice Witoldówek Jawornik Ruski Jaworowice Kniażyce Podlesie Kobylnica Ruska Kopytów Dolny Kobylnica Wołoska Kopytów Górny Koniusza Zagórze Kopysno Kopystno Krowica Hołodowska Krowica Lubaczowska Manasterz Osetkowo Młodowice Walterów Mołodycz Młodzice Nehrybka Podgrodzie Niemstów Chmielowice Nowiny Horynieckie Nowiny Polanka Horyniecka Polanka Poździacz LesznoPo przywróceniu nazwy Poździacz ponownie zmieniono na Leszno. Prałkowce Nadsanie Radruż Rozdroże Rożubowice Podgórze Sierakośce Kalinowice Starzawa Stawiska Ułazów Łominy Werchrata Boguszów Witoszyńce Podgórzyska Załuże Załęże Żohatyn Międzylesie województwo rzeszowskie Chyki-Dębiaki Dębiaki Przychojec Jodłówka województwo tarnobrzeskie Cisów-Las Cisów Mordownia SpokojnaMordownia i Spokojna – obecnie są to dwa sąsiednie przysiółki położone po obu stronach granicy powiatów stalowowolskiego i niżańskiego.
Przypisy
Kategoria:1977 w Polsce Kategoria:Bieszczady Kategoria:Nazwy miejscowości w Polsce Kategoria:Polityka wewnętrzna Polski Ludowej