mały The X Factor – międzynarodowy format telewizyjny typu talent show, na brytyjskiej licencji. Format zadebiutował we wrześniu 2004 na kanale ITV, również pod nazwą The X Factor.
Program powstał w odpowiedzi na format Pop Idol. Zasady są podobne, z tą różnicą, że w The X Factor nie ma górnej granicy wieku uczestników oraz mogą się do niego zgłaszać nie tylko soliści, ale grupy wokalne. Jurorzy nie tylko oceniają uczestników, ale pełnią też wobec nich funkcję mentorów. Obecnie konkursy odbywają się w różnych krajach.
Nagrodą za zwycięstwo w programie jest zazwyczaj kontrakt płytowy.
Geneza
Simon Cowell zasiadał w jury programów typu talent show, takich jak Pop Idol, American Idol (kolejno: brytyjski i amerykański odpowiednik polskiego Idola) oraz stworzonych przez niego America’s Got Talent i Britain’s Got Talent (których adaptacją w Polsce jest Mam talent!). W 2004 w Wielkiej Brytanii rozpoczął się kolejny jego program (w którym także był jurorem), The X Factor. Show wypromował gwiazdy muzyki, takie jak Leona Lewis, Alexandra Burke czy Matt Cardle. Wkrótce po rozpoczęciu programu zaczęły pojawiać się jego adaptacje na całym świecie, których liczba obecnie przekracza 30. Wersja australijska pojawiła się w 2005, a amerykańska – w 2011. Informacja o powstaniu polskiego X Factor została wydana w listopadzie 2010.
Format Startujący są zazwyczaj podzieleni na cztery grupy (lub czasem trzy): grupy wokalne (włączając duety), chłopcy w wieku od 16 do 24 lat, dziewczyny w wieku od 16 do 24 lat, piosenkarze w wieku powyżej 25 lat.
Istnieją cztery poziomy konkursu „The X Factor”: castingi (pierwszy z producentami, drugi z jury), boot camp (dalsza selekcja), wizyty w domach jurorów (wybór finalistów), finałowy live show.
Zmiany w formacie odbyły się trzy regionalne edycje The X Factor, których uczestnicy pochodzili z: Wielka Brytania i Irlandia, w Wielkiej Brytanii i Kolumbii zorganizowano edycję z udziałem celebrytów.
Lokalne wersje programu The X Factor Państwo Tytuł Stacja TV Edycje Jury Prowadzący X Factor TV Klan Edycja 1, 2012: Sheila HaxhirajEdycja 2, 2012–2013: Arilena AraEdycja 3, 2013–2014: Ergi DiniEdycja 4, 2014–2015: Edea Demaliaj Vesa Luma (1)Juliana Pasha (1)Altuna Sejdiu (2-3)Soni Malaj (2-3)Pandi Laco (1-4)Alban Skënderaj (1-4)Miriam Cani (4)Nora Istrefi (4) Alketa Vajsiu ԻՔՍ–ՖԱԿՏՈՐ(Iks Faktor) Shant TV Edycja 1, 2010–2011: Vrezh KirakosyanEdycja 2, 2012–2013: Kim GrigoryanEdycja 3, 2014: Vahé MargaryanEdycja 4, 2016–2017: Edgar Ghandilyan Naira Gyurjinyan (1-2)Gisané Palyan (1-2)Egor Glumov (1, 3)Emmy (3)Garik Baboyan (1-4)André (2-4)Erik Karapetyan (4)Shushanik Arevshatyan (4) Aram Mp3 (1-2)Avet Barseghyan (3)Grisha Aghakhanyan (3-4) The X Factor Network Ten Edycja 1, 2005: Random Kate Ceberano (1)Mark Holden (1)John Reid (1) Daniel MacPherson (1)Chloe Maxwell(The Xtra Factor) (1) Seven Network Edycja 2, 2010: Altiyan ChildsEdycja 3, 2011: Reece MastinEdycja 4, 2012: Samantha JadeEdycja 5, 2013: Dami ImEdycja 6, 2014: Marlisa PunzalanEdycja 7, 2015: Cyrus VillanuevaEdycja 8, 2016: Isaiah Firebrace Natalie Imbruglia (2)Kyle Sandilands (2)Ronan Keating (2-6)Natalie Bassingthwaighte (3-6)Redfoo (5-6)Dannii Minogue (5-7)Chris Isaak (7)James Blunt (7)Guy Sebastian (2-4,7-8)Melanie Brown (3-4,8)Adam Lambert (8)Iggy Azalea (8) Natalie Garonzi(The Xtra Factor) (2)Luke Jacobz (2-7)Jason Dundas (8) X Factor VTM Edycja 1, 2005: Udo MechelsEdycja 2, 2008: Dirk De Smet Kris Wauters (1-2)Jean Blaute (1)Liliane Saint-Pierre (1)Do (2)Maurice Engelen (2) Koen Wauters (1)Hadise Açıkgöz (2) X Factor NovaTv Edycja 1, 2011: Raffi Po’gho’sjanEdycja 2, 2013: Żana BergendorfEdycja 3, 2014–2015: Sławin SławczewEdycja 4, 2015–2016: Christijana ŁoizuEdycja 5, 2017: 4 MagicWasko Wasilew (1)Poli Genowa (1)Maga (1)Marija Iliewa (1–3)Ljubo Kirow (2–3)Zaki (2–3, 5)Sanja Armutliewa (2–5)Krisko (4–5)Makyrticz Halwaczejan (4)Lucy Djakowska (4) Deo (1)Marija Ignatowa (2–5)Aleksandra Raewa (2–5) Factor X TVN Edycja 1, 2011: Sergio JárlazEdycja 2, 2012: Juan Gabriel Valenzuela Zeta Bosio (1)Tito BeltránKaren DoggenweilerMon Laferte (2)José Luis Rodríguez (2) Julián Elfenbein 激情唱响(Jī qíng chàng xiǎng) Liaoning TV Edycja 1, 2011: Li ShangshangEdycja 2, 2012: Chen Yumeng Angie Chai Chih-pingAduoChen YufanChen Ming Da ZuoShao Wenjie 中国最强音(Zhōngguó zuì qiáng yīn) Hunan TV Edycja 1, 2013: Zeng Yiming Eason Chan Yik-shunLo Ta-yuZheng JunZhang Ziyi Zhu DanHe Jiong X Factor TV NovaOficjalna strona Edycja 1, 2008: Jiří Zonyga Gábina OsvaldováOndřej SoukupPetr Janda Leoš Mareš X Factor Slovensko TV JOJ Edycja 1, 2014: Peter Bažík Celeste BuckinghamOndřej BrzobohatýSisa SklovskáOto Klempíř Martin Rausch X Factor ObecnieTV 2 (12-)DawniejDanmarks Radio (1-11) Edycja 1, 2008: Martin Hoberg HedegaardEdycja 2, 2009: Linda AndrewsEdycja 3, 2010: Thomas Ring PetersenEdycja 4, 2011: Sarah Skaalum JørgensenEdycja 5, 2012: Ida Østergaard MadsenEdycja 6, 2013: Chresten Falck DamborgEdycja 7, 2014: Anthony JasminEdycja 8, 2015: Emilie EstherEdycja 9, 2016: EmbraceEdycja 10, 2017: Morten NørgaardEdycja 11, 2018: Place on EarthEdycja 12, 2019: Kristian KjærlundEdycja 13, 2020: Alma Agger ObecnieRemee (1-3, 7-)Lina Rafn (1-2, 7-)Thomas Blachman (1-2, 4-)DawniejCarsten Schack (3)Pernille Rosendahl (3-5)Cutfather (4-5)Ida Corr (6)Anne Linnet (6) Eva Harlou (7-)Lise Rønne(2008–2009, 2011–2012)Signe Muusmann (2010)Signe Molde (2013) The X Factor Philippines ABS-CBN Edycja 1, 2012: KZ Tandingan ChariceMartin NieveraGary ValencianoPilita Corrales KC Concepcion X Factor MTV3Oficjalna strona Edycja 1, 2010: Elias HämäläinenEdycja 2, 2018: Tika Liljegren Linda Brava (1)Renne Korppila (1)Gugi Kokljuschkin (1)Saara Aalto (2)Michael Monroe (2)Mikael Gabriel (2)Suvi Teräsniska (2) X FactorHeikki Paasonen (1)Ile Uusivuori (2)Viivi Pumpanen (2)Xtra FactorJukka Rossi (1) Francuska Wspólnota Belgii X Factor FrancjaW9 (2009)M6 (2011)BelgiaRTL TVI(2009–2011) Edycja 1, 2009: Sébastien AgiusEdycja 2, 2011: Matthew Raymond-Barker Henry Padovani (2011)Olivier Schultheis (2011)Véronic DiCaire (2011)Christophe Willem (2011)Marc Cerrone (2009)Julie Zenatti (2009)Alain Lanty (2009) X FactorSandrine Corman (2011)Xtra FactorJérome Anthony (2011)X FactorAlexandre Devoise (2009) The X Factor ANT1ANT1 CyprusOficjalna stronaEdycja 1, 2008–2009: Lukas JorkasEdycja 2, 2009–2010: Stavros MichalakakosEdycja 3, 2010–2011: Haris AntoniouHaris Antoniou zwycięzcą greckiego X Factor! George LevendisGiorgos TheofanousKaterina GagakiNikos Mouratidis Sakis Ruwas (live)Giorgos Lianos (przesłuchania)Maria Sinatsaki (przesłuchania, 2010–)Despina Kampouri (przesłuchania, 2008–2010) Factor X CuatroOficjalna strona Edycja 1, 2007: María VillalónEdycja 2, 2008: Vocal Tempo Miqui PuigEva PeralesJorge Flo Núria Roca X Factor RTL 4 Edycja 1, 2007: Sharon KipsEdycja 2, 2009: Lisa HordijkEdycja 3, 2010: Jake ReeseEdycja 4, 2011: Rochelle PertsEdycja 5, 2013: Haris Alagic Angela Groothuizen (2-)Gordon Heuckeroth (2-)Ali Bouali (5-)Candy Dulfer (5-)Eric van Tijn (2-4)Stacey Rookhuizen (2-4)Henkjan Smits (1)Marianne van Wijnkoop (1)Henk Temming (1) Martijn Krabbe (2-)Ferry Doedens (Backstage, 5–)Wendy van Dijk (1-4)Lieke van Lexmond (Backstage, 4)Nathalie Bulters (Backstage, 3)Eva Treurniet (Backstage, 3) X Factor Sony Entertainment Television Edycja 1, 2011: Geet Sagar Shreya GhoshalSonu NigamSanjay Leela Bhansali Aditya Narayan X Factor Indonesia SCTV Edycja 1, 2012–2013: Fatin ShidqiaEdycja 2, 2014: Jebe & Petty AnggunAhmad DhaniBebi RomeoRossa Robby Purba X Factor Stöo 2 Edycja 1, 2006: Jógvan Hansen Einar BároarsonElínborg HalldórsdóttirPáll Óskar Hjálmtýsson Halla Vilhjálmsdóttir אקס פקטור ישראל(Iks Faktor Iszrael) Channel 2 – Reshet Edycja 1, 2013–2014: Edycja trwa Rami FortisMosze PerecIwri LiderSziri Majmon Bar Refaeli Okinawa X Factor Okinawa Japan Okinawa TV Edycja 1, 2013–2014: Sky’s the Limit Kaz UtsunomiyaRino NakasoneKiyoshi Matsuo Jon KabiraNaomi Watanabe X Factor Perviy Kanal Evraziya Edycja 1, 2011: Daria GabdullEdycja 2, 2012: Andrey TikhonovEdycja 3, 2013: Evgeniya BaryshevaEdycja 4, 2013: Kairat Kapanov Nagima EskalievaAlexander ShevchenkoDilnaz Akhmadieva (4)Ismail Igіlmanov (1–2)Arnur Istybaev (2)Adil Liyan (1)Erlan Kokeev (3)Sultana Karazhigitova (1-2) Arnur Istybaev (2–)Adil Liyan (1) El Factor X RCN TV Edycja 1, 2005: Julio César MezaEdycja 2, 2006: Francisco VillarrealEdycja 3, 2009: Siamtrwa MarbelleJuan Carlos CoronelJosé GaviriaWilfrido Vargas (El Factor Xs 2) Andrea Serna El Factor X:Batalla de Estrella Edycja 1, 2006: Luz Amparo Alvarez El Factor Xs Edycja 1, 2006: Andres Camilo HurtadoEdycja 2, 2007: Camilo Echeverry CorreaEdycja 3, 2011: Shaira Selena Peláez ObecnieMarabelleJosé GaviriaJuan Carlos Coronel (2006,2011–)DawniejWilfrido Vargas (2007) X Factor VOXOficjalna strona Edycja 1, 2010: Edita AbdieskiEdycja 2, 2011: David PfefferEdycja 3, 2012: Mrs. Greenbird Sarah Connor (2010–2012)Sandra Nasić (2012)H.P. Baxxter (2012)Moses Pelham (2012)George Glueck (2010)Das Bo (2011)Till Brönner (2010–2011) Jochen SchroppJanin Reinhardt X Faktorius TV3 Edycja 1, 2012–2013: Giedrė Vokietytė Saulius PrūsaitisSaulius Urbonavičius-SamasVytautas ŠapranauskasRūta Ščiogoliovaitė Marijonas Mikutavičius Television Malta Edycja 1, 2018–2019Edycja 2, 2019–2020 Howard Keith DebonoRay MerciecaAlexandra AldenIra Losco Ben Camille X Factor TV 2Oficjalna strona Edycja 1, 2009: Chand TorsvikEdycja 2, 2010: Hans BollandsåsJan Fredrik Karlsen (1-2)Mira Craig (1)Peter Peters (1)Elisabeth Andreassen (2)Marion Ravn (2)Klaus Sonstad (2)Charlotte Thorstvedt(1)Ravi (2)Guri Solberg (2)Xtra Factor:Peter Moi BrubreskoKatarina Flatland The X Factor TV3 Edycja 1, 2013: Jackie ThomasEdycja 2, 2015: Beau Monga Daniel Bedingfield (1)Ruby Frost (1)Melanie Blatt (1–2)Stan Walker (1–2)Natalie Bassingthwaighte (2)Charles Kelley (2) Dominic Bowden X Factor TVNOficjalna strona Edycja 1, 2011: Gienek LoskaEdycja 2, 2012: Dawid PodsiadłoEdycja 3, 2013: Klaudia GaworEdycja 4, 2014: Artem Furman Maja Sablewska (1)Kuba Wojewódzki (1-4)Czesław Mozil (1-4)Tatiana Okupnik (2-4)Ewa Farna (4) Jarosław Kuźniar (1-2)Patricia Kazadi (3-4) Factor X SIC Edycja 1, 2013–2014: BergEdycja 2, 2014: Kika Kardoso Sónia Tavares (1-)Paulo Junqueiro (1-)Paulo Ventura (1-)Miguel Guedes (2-) Bárbara GuimarãesJoão ManzarraCarolina Torres (Factor Extra)Tiago Silva (Factor F) Секрет Успеха(Siekriet Uspiecha) RTREdycja 1, 2005: Władimir Sapkowskij Edycja 2, 2007: Nikołaj Tymochin Waleri Meladze (1–2)Katerina Von Gechmen-Valdek (1)Aleksandr Rewzin (1)Waleri Garkalin (2)Tigran Keosajan (2)Aleksiej Czumakow (1–2)Jelena Worobiej (1)Tutti Larsen (2) Фактор А(Faktor A) Russia 1Oficjalna stronaEdycja 3, 2011: Siergiej Sawin Edycja 4, 2012: Alexey Sulima