James Neville Mason (ur. 15 maja 1909 w Huddersfield, zm. 27 lipca 1984 w Lozannie) – brytyjski aktor.

Laureat Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę Normana Maine’a w dramacie muzycznym George’a Cukora Narodziny gwiazdy (1954).

Zanim stał się gwiazdą Hollywood, odniósł znaczny sukces w kinie brytyjskim. Był największą atrakcją kasową w Wielkiej Brytanii w latach 1944−1945; do jego brytyjskich filmów należą Siódmy welon (1945) i Zła dama (1945). Zagrał w dramacie noir Carola Reeda Niepotrzebni mogą odejść (1947), pierwszym zdobywcy nagrody BAFTA dla najlepszego filmu brytyjskiego.

W ciągu całej swojej kariery był nominowany trzykrotnie do Oscara, trzykrotnie do Złotego Globu dwukrotnie do nagrody BAFTA i do Nagrody Saturna. Po jego śmierci w 1984 jego prochy złożono w pobliżu grobowca jego bliskiego przyjaciela, angielskiego aktora Sir Charliego Chaplina.

8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6821 Hollywood Boulevard.

Występował na Broadwayu w roli Dawida w przedstawieniu Batszeba (1947) i jako Frank w spektaklu Uzdrowiciel wiary (1979).

Filmografia 1943: Szary lord (The man in Grey) 1944: Fanny by Gaslight 1945: The Seventh Veil 1945: Niedobra pani (The Wicked Lady) 1946: Niepotrzebni mogą odejść (Odd Man Out) 1948: Osaczona (Caught) 1949: Pani Bovary (Madame Bovary) (jako Gustaw Flaubert) 1949: The Reckless Moment 1949: East Side, West Side 1951: Pandora i Latający Holender (Pandora and the Flying Dutchman) 1951: Pustynny Lis (The Desert Fox: The Story of Rommel (jako Erwin Rommel) 1952: Kryptonim Cicero (5 Fingers) 1952: Więzień Zendy (The Prisoner of Zenda) 1953: Botany Bay 1953: Człowiek w połowie drogi (The Man Between) jako Ivo Kern 1953: Juliusz Cezar (Julius Caesar) (jako Brutus) 1953: Szczury pustyni (The Desert Rats) (jako Erwin Rommel) 1954: Narodziny gwiazdy (A Star is Born) 1954: 20 000 mil podmorskiej żeglugi (20.000 Leagues Under the Sea) (jako kapitan Nemo) 1954: Niezłomny wiking (Prince Valiant) (jako książę Valiant) 1957: Wyspa w słońcu (Island in the Sun) 1959: Podróż do wnętrza Ziemi (Journey to the Center of the Earth) 1959: Północ, północny zachód (North by Northwest) 1960: Małżeńska karuzela (The Marriage-Go-Round) 1962: Lolita 1963: Upadek Cesarstwa Rzymskiego (The Fall of the Roman Empire) 1964: Zjadacz dyń (The Pumpkin Eater) 1964: Czyngis chan (Genghis Khan) 1965: Lord Jim 1965: Błękitny Max (The Blue Max) 1966: Georgy Girl 1968: Mewa (The Seagull) 1970: Zimny pot (Cold Sweat) 1971: Bad Man's River 1973: Człowiek Mackintosha (The Mackintosh Man) 1973: Ostatnie słowo Sheili (The Last of Sheila) 1974: Wielkie nadzieje (Great Expectations) 1974: Marsylski kontrakt (The Marseille Contract) 1975: Autobiography of a Princess 1975: Mandingo 1977: Żelazny Krzyż (Cross of Iron) 1977: Jezus z Nazaretu (miniserial) jako Józef z Arymatei 1978: Chłopcy z Brazylii jako Eduard Seibert (The Boys from Brazil) 1978: Niebiosa mogą zaczekać (Heaven Can Wait) 1978: Krwawa linia (Bloodline) 1979: Miasteczko Salem (Salem’s Lot) 1979: Akcja na Morzu Północnym (North Sea Highjack) 1981: Zło czai się wszędzie (Evil under the Sun) 1982: Ivanhoe 1982: Werdykt (The Verdict) 1983: Żółtobrody (Yellowbeard) 1985: Franciszkanie w ruchu oporu (The Assisi Underground) 1985: Polowanie (The Shooting Party) 1985: Dr. Fischer of Geneva

Nagrody Złoty Glob 1955: Narodziny gwiazdy (Najlepszy aktor w komedii lub musicalu)

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Ambasadorowie dobrej woli UNHCR Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy głosowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu Kategoria:Ludzie urodzeni w Huddersfield Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1984