Closterkeller

Closterkeller – polski zespół muzyczny założony 1 stycznia 1988 roku w Warszawie z inicjatywy Przemysława Guryna, Jacka Skiruchy i Anji Orthodox.

Cechą charakterystyczną zespołu jest m.in. maniera wokalna Anji Orthodox, która dała wzorzec do naśladowania dla wielu innych formacji. Teksty piosenek zespołu cechuje mroczna i pełna metafor poezja śpiewana, co stało się jednym z największych atutów twórczości grupy. Metalowe brzmienie zauważalne jest m.in. na albumach: Violet, Scarlet, Cyan, Nero, Aurum, Viridian. Orthodox określiła w wywiadzie dla tygodnika „Angora”, że brzmienie zespołu należy definiować przede wszystkim jako rock gotycki, ale również bardziej eklektyczną muzykę – od ballad po heavy metal. Przełomowym dla zespołu był album Violet, który znalazł się w dziesiątce najpopularniejszych płyt w Polsce w 1993 roku według magazynu branżowego „Tylko Rock”.

Muzycy Obecny skład zespołu Anja Orthodox – śpiew (od 1988) Michał „Rollo” Rollinger – instrumenty klawiszowe (od 1991) Adam Najman – perkusja (od 2014) Krzysztof Najman – gitara basowa (1992–1999, 2006–2014, od 2021)

Byli członkowie zespołu Grzegorz Tomczyk – perkusja (1988–1989) Przemysław Guryn (zmarły) – instrumenty klawiszowe (1988–1991) Jacek Skirucha – gitara (1988–1992) Tomasz „Wolfgang” Grochowalski – gitara basowa (1988–1992) Andrzej „Szczota” Szymańczak (zmarły) – perkusja (1990) Piotr Bieńkowski – perkusja (1989–1990) Marcin „Freddie” Mentel – gitara (1999–2006) Paweł Pieczyński – gitara (1992–1999) Robert Ochnio – gitara (1991-1992) Marcin „Pucek” Płuciennik – gitara basowa (1999–2006) Piotr „Pawłoś” Pawłowski – perkusja (1992–1997) Dariusz Boral – instrumenty klawiszowe (1995–1996) Tomasz „Mechu” Wojciechowski – instrumenty klawiszowe, gitara (1996–1998) Andrzej Kaczyński – gitara basowa (1999) Peter Guellard – gitara basowa (1999) Tomasz Kasprzycki – gitara (1991) Mikis Cupas – gitara (1991) Jarosław Kidawa – gitara (1991) Zbigniew Kumorowski – perkusja (1990–1991) Krzysztof Dominik – perkusja (1989) Janusz Jastrzębowski – perkusja (2006–2011) Gerard „Gero” Klawe – perkusja (1997–2006, 2011–2013) Robert „Qba” Kubajek – perkusja (2013–2014) Zuzanna „ZuZa” Jaśkowiak – gitara (2014–2015) Mariusz Kumala – gitara (2006–2013, 2015–2016) Aleksander „Olek” Gruszka – gitara basowa (2014–2021) Michał Jarominek – gitara (2016-2025)

Oś czasu

Historia mały|Anja Orthodox i Michał Rollinger w trakcie spotkania z fanami w 1994 Początki grupy datuje się na styczeń 1988 roku, kiedy to z inicjatywy Przemysława Guryna (instrumenty klawiszowe), Jacka Skiruchy (gitara elektryczna), Tomasza Grochowalskiego (gitara basowa) i Anji Orthodox (śpiew), powstał Closterkeller. Nazwa grupy inicjowana przez ich kolegę Zbigniewa Bieniaka pochodziła od nazwy marki wina Klosterkeller (zmiana pierwszej litery z K na C tłumaczona jest chęcią pojawiania się wyżej we wszelkiego rodzaju listach i zestawieniach), a wybrana została spośród takich propozycji, jak Nome Della Rosa, Messalina czy Chinchilla.

Wkrótce do zespołu dołączył Grzegorz Tomczyk (perkusja), w składzie z którym zespół przystąpił do prac nad własnymi kompozycjami. Pierwsze próby zespołu odbywały się w Domu Kultury w Radości pod Warszawą oraz w D.K. w Józefowie, by miesiąc później grupa mogła wystąpić na przeglądzie młodych zespołów w Domu Kultury „Kamionek” w Warszawie.

Po porzuceniu gry na perkusji przez Tomczyka do grupy dołączył Krzysztof Dominik (grający wcześniej m.in. w zespołach Madame i Maanam). Już z nowym perkusistą zespół wygrał przegląd Ochota '88. Wtedy już próby grupy odbywały się w szkole przy ul. Astronautów, pod opieką Krzysztofa Rudnika, dzięki któremu powstał cykl kolorów w tytułach płyt, odkąd po zaprezentowaniu mu nowej kompozycji zespołu wykrzyknął: „To mi się mocno kojarzy z dokonaniami Deep Purple!”. Równolegle grupę porzucił Krzysztof Dominik, którego zastąpił znany jako „Peterek” Piotr Bieńkowski. Nowym miejscem prób zespołu została sala nr 14 w warszawskim klubie Hybrydy.

W 1989 roku Closterkeller realizował się już jako znany w okolicznym środowisku muzycznym zespół, wygrywając kolejno: Mokotowską Jesień, Rock Pokoju w Hali Gwardii w Warszawie (gdzie w zastępstwie Tomasza Grochowalskiego na gitarze basowej zagrał Marcin Ciempiel – muzyk znany z występów w grupie Tilt), Rock Pod Chełmcem, Odjazdy oraz festiwal Jarocin.

Sukcesy na tle artystycznym nie oszczędziły samej grupy; w wyniku konfliktów odszedł „Peterek”, w którego miejsce powrócił Andrzej Szymańczak. Niedługo przed ukazaniem się debiutanckiego albumu zrealizowane zostały dwa teledyski do utworów „Purple” i „Maska”, wykonane na zlecenie programu telewizyjnego Luz. W tym czasie Orthodox wspierała wokalnie pokrewną stylistycznie grupę Pornografia, dla której zrealizowała partie śpiewu na jej pierwszy album pt. Pornografia.

Niedługo potem, w 1990 roku, ukazała się debiutancka płyta grupy Closterkeller pt. Purple. Zrealizowany w Izabelin Studio album był jednym z pierwszych wydawnictw na płycie CD w Polsce. Purple promowany był podczas koncertów, m.in. ponownie na festiwalu Odjazdy, Jarocin oraz festiwalu w Sopocie (z utworami Purple i Maska). W tym czasie próby zespołu odbywały się w warszawskim klubie Medyków. W 1991 roku z grupy ponownie odszedł Andrzej Szymańczak, którego zastąpił Piotr Pawłowski; ponadto odszedł Przemysław Guryn, który wyemigrował do USA. W jego miejsce pojawił się Michał Rollinger.

W nowym składzie grupa przystąpiła do prac nad realizacją kolejnego albumu – mimo powtórzenia nagrań i zmian w aranżacjach w 1992 roku ukazał się Blue, z liderem grupy Tubylcy Betonu gitarzystą Robertem Ochnio w roli drugiego gitarzysty oraz gościnnym udziałem Igora Czerniawskiego (instrumenty klawiszowe) i Zbigniewa Bieniaka (śpiew). Płyta ukazała się nakładem wytwórni SPV Poland. W wyniku błędu płyta CD ukazała się tylko w wersji angielskiej, a w polskiej jedynie na kasecie magnetofonowej. Po nagraniu płyty z grupy odeszli gitarzyści Robert Ochnio i Jacek Skichura.

Tymczasem z kilkuletniego pobytu z Belgii powrócił współpracujący poprzednio z grupą Paweł Pieczyński. Z Pieczyńskim w składzie zespół wystąpił na Stadionie Dziesięciolecia. Niedługo potem z zespołu odszedł Grochowalski, którego zastąpił znany ze współpracy z grupami Charon, Blitzkrieg, Jezabel Jazz basista Krzysztof Najman. Na początku 1993 roku wydany został minialbum pt. Agnieszka, będący kompilacją nagrań polskojęzycznych z Blue oraz nowych kompozycji, zrealizowanych w odświeżonym składzie. Do tytułowego utworu „Agnieszka” powstał teledysk, za którego scenariusz Orthodox otrzymała główną nagrodę na Festiwalu Polskich Wideoklipów w Sopocie. Tego samego roku Krzysztof Najman i Anja Orthodox wzięli ślub. Kolejnym album grupy pt. Violet ukazał się rok później, wydany przez firmę Izabelin, przekształconą później w PolyGram Polska, z którą zespół podpisał kontrakt. Wydawnictwo było promowane podczas koncertów w Żarnowcu, Sopocie, Jarocinie, Katowicach wraz z grupą Cocteau Twins i innymi. Zespół wystąpił także po raz drugi na festiwalu w Sopocie (z piosenką Babeluu).

Premiera kolejnego, nawiązującego czasem stylistycznie do muzyki heavymetalowej, albumu, zatytułowanego Scarlet, przypadła na początek roku 1995. Do utworów „Scarlet” i „Owoce wschodu” zrealizowano promujące teledyski; odbyła się również trasa koncertowa. Utwory Scarlett oraz Owoce wschodu pojawiły się na krajowych listach przebojów, a płyta uzyskała status złotej płyty. Wkrótce z przyczyn zdrowotnych z grupy odszedł Michał Rollinger. Zastąpił go znany z występów w grupie Mordor instrumentalista Dariusz Boral, a następnie Tomasz „Mechu” Wojciechowski. Obaj muzycy wystąpili na kolejnym wydawnictwie grupy, jednak jako jej goście, a nie członkowie.

W kwietniu 1996 roku ukazał się odmienny od poprzednich, zawierający wpływy muzyki elektronicznej, album pt. Cyan. Zróżnicowane teksty traktowały o uczuciach, przemijaniu i polityce. Uznanie w oczach słuchaczy i krytyki zdobył utwór „Władza” (zajmujący szczyty list przebojów w kraju, uważany za największy przebój zespołu), do którego nakręcono również bardzo sugestywny teledysk. Na płycie jako dodatek ukazała się również prezentacja multimedialna, zawierając m.in. teledyski, wywiady i biografię grupy. Była to pierwsza w Polsce płyta wydana z dodatkową ścieżką multimedialną.

W 1997 roku grupa zarejestrowała koncertowy album pt. Koncert '97, zawierający fragmenty występów grupy w Rzeszowie i Lublinie. Po tym wydawnictwie z zespołu odszedł Wojciechowski, na którego miejsce powrócił Michał Rollinger. Niedługo potem z zespołem rozstał się również Pawłowski, którego zastąpił pochodzący z Łodzi, znany z grup Rezerwat i Hedone, perkusista Gerard Klawe. W roku 1998 zespół rozwiązał kontrakt z firmą PolyGram. Zespół wziął również udział w festiwalu Castle Party w Bolkowie, gdzie odbył się jubileuszowy koncert z okazji dziesięciolecia zespołu. W tym czasie powstał kolejny, ostatni z Najmanem i Pieczyńskim, album grupy zatytułowany Graphite. Ukazał się on 26 kwietnia 1999 roku, wydany przez firmę Metal Mind Productions w edycjach DG CD wraz z teledyskami do utworów „Na krawędzi” i „Czas komety”.

W zastępstwie Najmana początkowo do grupy dołączył Peter Guellard, kolejno Andrzej Kaczyński i Marcin Płuciennik. Pieczyńskiego zastąpił natomiast instrumentalista Marcin Mentel. W 1999 roku firma Metal Mind wydała również reedycje wszystkich studyjnych płyt zespołu (z wyłączeniem Koncertu '97 i Agnieszki). Jeszcze z Pieczyńskim w składzie 16 września 1999 roku w studio Programu III Polskiego Radia im. A. Osieckiej zespół zarejestrował akustyczny koncert, wydany w 2000 roku na płycie pt. Fin de siècle. Pod koniec 2000 roku ukazała się kompilacja nagrań grupy pt. Pastel zawierająca dwie płyty CD zatytułowane „Past” i „El” zawierająca pliki mp3, prezentację multimedialną wraz ze zdjęciami oraz materiałem video. thumb|left|Krzysztof Najman, 2012 W 2002 roku zespół zagrał udane koncerty na festiwalach gotyckich w Wiedniu na Dark Nation Day i Budapeszcie podczas Gothic Night. W grudniu 2002 za namową wydawcy Orthodox nagrała angielskie wersje utworów z płyty Graphite, która ostatecznie ukazała się 10 lutego 2003 roku. W sierpniu tego samego roku ukazała się ponadto pierwsza płyta DVD zespołu zatytułowana ActIII – live 2003. Jest ona zapisem koncertu zrealizowanego 11 kwietnia 2003 roku w gmachu TV w Krakowie. Oprócz podstawowego koncertu na płycie ukazały się teledyski oraz fragmenty archiwalnych koncertów w starym składzie, teksty utworów oraz fotografie. W czerwcu grupa wyjechała do Niemiec i wzięła udział w lipskim festiwalu muzyki gotyckiej Wave-Gotik-Treffen.

Trzy miesiące później (16 września 2003) nakładem Metal Mind Records ukazał się siódmy album grupy pt. Nero, wydany w dwóch wersjach. Na jewel box znalazła się prezentacja multimedialna, teledysk do utworu „Poza granicą dotyku” i wersja tzw. „ciężka” utworu „Ktokolwiek wie”, zaś Digipack zawierał wersję tzw. „lżejszą” utworu „Ktokolwiek widział” oraz dodatkowo utwór „Grzech” w nowej aranżacji. Wydawnictwo było promowane jesienią podczas trasy koncertowej Dark Stars Festival. W marcu 2005 r. ukazała się angielska wersja Nero ponownie zmiksowana (w New Project Studio) z tekstami w przekładzie Krystiana Aparty.

Na przełomie sierpnia i września 2004 ukończone zostały zdjęcia do teledysku „Ktokolwiek wie/Ktokolwiek widział” i „Królowa”, zaś 25 października ukazał się drugi minialbum grupy pt. Reghina na którym znalazły się dwa nowe utwory, trzy covery i dwa remiksy utworu „Królowa”, a także dwa wspomniane teledyski oraz jeden z utworów z koncertowego DVD grupy („Podziemny krąg”).

W latach 2003 i 2004 Closterkeller był headlinerem dwóch edycji największej trasy metalowej w Polsce – Dark Stars Festival organizowanej przez Metal Mind. Od 2005 grupa zainicjowała coroczną, własną, dużą trasę koncertową Abracadabra Gothic Tour. Odbywa się ona zawsze w październiku i obejmuje ponad 20 koncertów w największych miastach kraju.