thumb|Mieczysław Starzyński (pierwszy z prawej) z braćmi Stefanem i Romanem w 5 pułku piechoty Legionów Polskich Mieczysław Starzyński (ur. 22 lipca 1891 w Warszawie, zm. 5 grudnia 1942 w KL Sachsenhausen) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Syn Alfonsa Karola (1860–1917) i Jadwigi z Lipskich (1860–1932). Był bratem Romana i Stefana. W 1896 wraz z rodziną przeniósł się do Łowicza i zamieszkał w kamienicy przy ul. Zduńskiej 34. Razem z braćmi uczęszczał do tamtejszej szkoły realnej i w 1905 roku wziął udział w strajku szkolnym za co został relegowany. Naukę kontynuował w Szkole Polskiej, a następnie w Polskiej Szkole Handlowej w Łowiczu. W 1907 roku z bratem Stefanem przeniósł się do Warszawy i podjął naukę w prywatnym gimnazjum Emiliana Konopczyńskiego, które ukończył 1909 roku. Studiował na Politechnice Lwowskiej. W okresie od 1905 roku do 1914 roku początkowo należał do Związku Młodzieży Postępowej, a następnie do Związku Stowarzyszeń Polskiej Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej („Filarecja”), a także od 1912 roku do Związku Strzeleckiego, w którym przeszedł kurs oficerski niższy. W 1913 roku zostaje przewodniczącym Związku Akademickiego Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej „Życie” we Lwowie.
Podczas I wojny światowej, 20 sierpnia 1914 razem z braćmi zgłosił się na ochotnika do Legionów Polskich. W tym też roku otrzymał pierwszą nominację na podporucznika. Służył m.in. w 1 pułku piechoty, a w maja 1915 roku przeniesiono go do 5 pułku piechoty w składzie I Brygady, wraz z którym uczestniczył w stopniu sierżanta we wszystkich walkach – od Nidy po Kostiuchnówkę w lipcu 1916 roku. W tym też miesiącu odkomenderowano go do Polskiej Organizacji Wojskowej, gdzie pełnił funkcję komendanta Obwodu Sieradzkiego, a potem Okręgu III–A . W lipcu 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Beniaminowie, gdzie przebywał do marca 1918 roku. Po uwolnieniu wyjechał do Krakowa, a następnie do Lwowa z zamiarem ukończenia studiów technicznych. Równocześnie nadal pracował w POW.
W listopadzie 1918 roku, po wybuchu wojny polsko-ukraińskiej brał udział w obronie Lwowa, walcząc na odcinku Domu Techników. W 1919 roku pełnił służbę w Sztabie Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” na stanowisku szefa Oddziału II Informacyjnego. W związku z zakwalifikowaniem na II Kurs Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego dowódca okręgu udzielił mu pochwały „za bardzo gorliwą, sumienną, staranną i wydatną, pełną inicjatywy, pracę”Dziennik Rozkazów Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce” Nr 4 z 12 stycznia 1920 roku, pkt. I Uznanie.. 2 stycznia 1920 roku razem z Romanem rozpoczął studia w Wojennej Szkole Sztabu Generalnego. W czasie wojny polsko-bolszewickiej, w połowie kwietnia 1920 roku skierowany został na front celem odbycia praktyki sztabowej. W okresie od stycznia do września 1921 roku kontynuował naukę w WSWoj. Po ukończeniu nauki otrzymał tytuł oficera Sztabu Generalnego i przydział do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w KrakowieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 38 z 8 października 1921 roku, s. 1434-1435.. W 1924 roku pełnił służbę w Inspektoracie Armii Nr IV w Krakowie na stanowisku II referenta. Równolegle ukończył Szkołę Nauk Politycznych przy Uniwersytecie Jagiellońskim.
Z dniem 1 kwietnia 1925 roku przeniesiony został z Inspektoratu Armii Nr IV do 12 pułku piechoty w Wadowicach na stanowisko dowódcy II batalionuDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 43 z 18 kwietnia 1925 roku.. W czerwcu 1926 roku przydzielony został do Oddziału IIIa Biura Ścisłej Rady Wojennej po czym przeniesiony służbowo do Sztabu Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w KrakowieDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 22 z 5 czerwca 1926 roku, s. 176, 178.. W 1928 roku pełnił służbę w Oddziale III Sztabu Generalnego.
Na początku 1929 został attaché wojskowym w Belgradzie. Z tego stanowiska z dniem 16 września 1933 roku przeniesiony został do dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie, z zachowaniem dodatku służbowego według kategorii VI, i z równoczesnym przydziałem do dyspozycji ministra spraw wewnętrznych na okres sześciu miesięcyDziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 28 września 1933 roku..
Rozpoczął służbę w administracji państwowej, w 1933 roku został naczelnikiem wydziału bezpieczeństwa w urzędzie wojewódzkim lwowskim, od 1934 roku pełnił stanowisko wicewojewody pomorskiego. Od 11 lutego do 22 czerwca 1936 roku pełnił obowiązki wojewody stanisławowskiego. Pod koniec czerwca 1936 roku decyzją Premiera Felicjana Sławoja Składkowskiego został przeniesiony w stan nieczynny.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie w LOPP w Toruniu, gdzie pełnił funkcję prezesa Zarządu Okręgowego.
W latach 1936–1939 był zastępcą i redaktorem naczelnym „Gazety Polskiej”.
W czasie kampanii wrześniowej (około 11 września 1939) przydzielony został do sztabu Dowództwa Obrony Warszawy i wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału II. Na jego wniosek z członków Polskiej Partii Socjalistycznej zorganizowany został oddział dywersyjny pod dowództwem majora Ostoji-Święcickiego. Po kapitulacji ukrywał się. Był żołnierzem ZWZ i AK.
Zamordowany przez Niemców 5 grudnia 1942 roku w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen. Grób symboliczny znajduje się na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 151-4-16).
Życie prywatne W 1919 roku zawarł związek małżeński z Marią z Falkowskich, z którą miał troje dzieci: Krystynę Marię (ur. 23 marca 1920), Leszka Jerzego Józefa (1922–1990) – cichociemnego, i Barbarę Jadwigę (ur. 22 października 1932).
Awanse chorąży – 1 kwietnia 1917 podporucznik – porucznik kapitan major – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 115. lokatą w korpusie oficerów zawodowych piechoty (brat Roman awansował z 105. lokatą) podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6647 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości – 20 stycznia 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” Krzyż Walecznych (czterokrotniena podstawie fotografii: po raz pierwszy w 1922Rozporządzenie Ministra Spraw Wojskowych L. 6087/22 G.M.I. (Dziennik Personalny MSWojsk. z 1922 r. Nr 13, s. 387)) Srebrny Krzyż Zasługi – 7 sierpnia 1928M./P. z 1928 r. nr 184, poz. 401 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka „Za wierną służbę”Na podstawie fotografii Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej Krzyż Kawalerski Orderu Orła Białego (Jugosławia, 1929)Dziennik Personalny MSWojsk Nr 19/1929, s. 362 Krzyż Komandorski Orderu Korony Jugosłowiańskiej (Jugosławia) Krzyż Komandorski Orderu Świętego Sawy (Jugosławia) Krzyż Wojenny (Grecja)
Przypisy
Bibliografia Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 35. Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931, s. 7. Rocznik Oficerski 1924, s. 40, 299, 349. Rocznik Oficerski 1928, s. 121, 173. Rocznik Oficerski 1932, s. 24, 424.
Piotr Stawecki, O dominacji wojskowych w państwowym aparacie cywilnym w Polsce w latach 1926–1939, Wojskowy Przegląd Historyczny, Nr 3 (35), Warszawa 1965, s. 328–346. Obrona Warszawy 1939 we wspomnieniach, wybór i oprac. Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski; [aut.] Tadeusz Tomaszewski [et al.]. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1984, wyd. I, , s. 89. Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo MON, wyd. V, Warszawa 1985, , s. 19. Stanisław Edward Rost, Pierwotny Sztab Obrony Warszawy w 1939 r., Wojskowy Przegląd Historyczny, Warszawa 1988, Nr 4 (126), s. 168–174. Piotr Stawecki, Attaché wojskowi Drugiej Rzeczypospolitej, Przegląd Historyczno-Wojskowy, Nr 2 (202) z 2004 r., s. 126, 130, 133.
Linki zewnętrzne Publikacje Mieczysława Starzyńskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Attaché wojskowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Członkowie Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie Unii Stowarzyszeń Polskiej Młodzieży Niepodległościowej Kategoria:Członkowie Związku Strzeleckiego (1910–1914) Kategoria:Dziennikarze II Rzeczypospolitej Kategoria:Internowani w Beniaminowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Obrońcy Warszawy (1939) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Wojennym (Grecja) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Odznaczeni Odznaką „Za wierną służbę” Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Jugosłowiańskiej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie 12 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Oficerowie dyplomowani II Rzeczypospolitej Kategoria:Oficerowie piechoty Legionów Polskich 1914–1918 Kategoria:Podpułkownicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Uczestnicy bitwy o Lwów 1918–1919 (strona polska) Kategoria:Uczestnicy strajków szkolnych w Królestwie Kongresowym (1905–1908) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Wicewojewodowie II Rzeczypospolitej Kategoria:Wojewodowie stanisławowscy Kategoria:Zmarli w 1942 Kategoria:Żołnierze I Brygady Legionów Polskich