Świergotek nadmorski (Anthus petrosus) – gatunek małego ptaka z rodziny pliszkowatych (Motacillidae). Zamieszkuje wybrzeża zachodniej i północnej Europy, zima także północno-zachodniej Afryki. Nie jest zagrożony.
Zasięg występowania Gnieździ się na skalistych wybrzeżach zachodniej i północnej Europy od Bretanii po Półwysep Fennoskandzki i północno-zachodnią Rosję. Zachodni zasięg jego występowania obejmuje Irlandię, Wielką Brytanię i Francję, natomiast populacje skandynawskie i rosyjskie zimują na wybrzeżach zachodniej Europy (na południe od Półwyspu Skandynawskiego) oraz w północno-zachodniej Afryce. W czasie migracji (marzec–kwiecień i wrzesień–listopad) nielicznie pojawia się w Polsce.
Systematyka thumb|lewo|Podgatunek nominatywny A. petrosus petrosus, Irlandia Dawniej świergotka nadmorskiego uznawano za podgatunek siwerniaka. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy AviList wyróżniają dwa podgatunki A. petrosus: A. petrosus petrosus (Montagu, 1798) – świergotek nadmorski – Wyspy Owcze, Wyspy Brytyjskie i zachodnia Francja. A. petrosus littoralis C.L. Brehm, 1823 – świergotek skandynawski – Skandynawia do północno-zachodniej Rosji. Autorzy Handbook of the Birds of the World i Clements Checklist of Birds of the World wyróżniają jeszcze trzeci podgatunek (IOC i AviList wliczają tę populację do podgatunku nominatywnego): A. petrosus kleinschmidti E.J.O. Hartert, 1905 – Wyspy Owcze oraz szkockie wyspy: Szetlandy, Orkady, Fair Isle i St Kilda.
Morfologia Długość ciała 16–17 cm, masa ciała 18–32 g.
Wyglądem i wielkością podobny do siwerniaka. Samice są podobne do samców.
Ekologia i zachowanie mały|Jajo z kolekcji muzealnej Biotop Gniazduje w pobliżu skalistych wybrzeży i na wyspach z niską roślinnością. Czasami może gniazdować w głębi lądu, np. na wyspach St Kilda w Szkocji, lub w pobliżu jezior słodkowodnych. Zimuje na skalistych wybrzeżach, w pobliżu słonych bagien, w ujściach rzek, a czasem w głębi lądu, w pobliżu słodkowodnych jezior i rzek. Zachowanie Jest to ptak terytorialny, gniazdujący w samotnych parach. Zimą tworzy grupy lub większe stada i jest bardziej towarzyski. Duża część populacji jest osiadła i nie oddala się daleko od swego terytorium. Żeruje wśród skał, traw i roślinności na wybrzeżach. Obdziobuje kamienie i wodorosty. Chodzi i biega po ziemi, rzadko skacze. Rozród Okres lęgowy trwa od połowy marca do sierpnia, w zależności od rejonu występowania. Gniazdo w kształcie miseczki jest budowane przez samicę z suchej trawy, liści i wodorostów, a wyściółkę stanowi sierść zwierzęca lub inne miękkie materiały. Umieszczone jest w szczelinie lub małym zagłębieniu między skałami, często blisko brzegu. Samica składa 4–5 białawych lub szarych jaj z brązowym plamkowaniem. W południowej części zasięgu lęgowego gatunek ten zwykle wyprowadza dwa lęgi w sezonie. Inkubacją jaj zajmuje się samica przez około dwa tygodnie, w tym czasie samiec pilnuje otoczenia gniazda. Opieką nad pisklętami zajmują się oboje rodzice. Młode opuszczają gniazdo po około 15 dniach od wyklucia i rozpraszają się. Stają się niezależne od rodziców dwa tygodnie później. Pożywienie Żywi się bezkręgowcami, w tym mięczakami (np. ślimakami), pierścienicami, skorupiakami (np. krabami) czy larwami. Zjada również małe rybki, owady i nasiona.
Status zagrożenia i ochrona IUCN uznaje świergotka nadmorskiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2015 roku organizacja BirdLife International szacowała liczebność światowej populacji na 164–281 tysięcy par lęgowych. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za stabilny.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Pliszkowate Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Awifauna Polski Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1798 roku