Spizaetus – rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w tropikalnej części Ameryki.
Charakterystyka Długość ciała 51–80 cm, rozpiętość skrzydeł 110–166 cm; masa ciała 750–1632 g; samice są większe i cięższe od samców. Jest to grupa średniej wielkości ptaków, których siedliska znajdują się w strefie tropikalnej. Każdy z gatunków ma charakterystyczny, sterczący czubek na głowie. Środowiskiem życia tych ptaków są tereny leśne. Gniazda budują na drzewach. Nie zaobserwowano u nich znaczącego dymorfizmu płciowego. Obydwie płcie mają podobne ciemnobrązowe upierzenie. Żywią się małymi ssakami, innymi ptakami oraz gadami.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1816 roku francuski ornitolog Louis Pierre Vieillot w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Analiza nowej ornitologii elementarnej. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) wojownik ozdobny (S. ornatus).
Etymologia Spizaetus: spizias ‘jastrząb’, od σπιζα spiza ‘zięba’, od σπιζω spizō ‘ćwierkać’; πιαζω piazō ‘chwytać’; αετος aetos ‘orzeł’. Morphinus: łac. morphnos ‘orzeł’, od gr. μορφνος morphnos ‘orzeł’; łac, przyrostek zdrabniający -inus. Plumipeda: , plumipedis ‘pióro-stopy’, od pluma ‘pióro’; pes, pedis ‘stopa’, od gr. πους pous, ποδος podos ‘stopa’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco superbus Shaw, 1809 (= Falco ornatus Daudin, 1800). Limnaetus: epitet gatunkowy Falco limnaeetus (gr. λιμνη limnē ‘bagno’; αετος aetos ‘orzeł’). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco limnaeetusPodgatunek N. cirrhatus. . Spizastur (Spiziastur): gr. σπιζιας spizias ‘jastrząb’, od σπιζα spiza ‘zięba’, od σπιζω spizō ‘ćwierkać’; πιαζω piazō ‘chwytać’; łac. astur, asturis ‘jastrząb’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Falco atricapillus (= Buteo melanoleucus Vieillot, 1816). Harpyia: łac. harpe ‘ptak drapieżny’, być może orłosępr, od gr. ἁρπη ‘ptak drapieżny’, prawdopodobnie tylko legendarny. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco tyrannus zu Wied-Neuwied, 1820. Pternura: gr. πτερνις pternis ‘jastrząb’; ουρα oura ‘ogon’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Falco tyrannus . Tolmolestes: gr. τολμα tolma, τολμης tolmēs ‘odwaga, śmiałość’; λῃστης lēistēs ‘pirat, złodziej’, od λῃστευω lēisteuō ‘kraść’. Oroaetus: gr. ορος oros, ορεος oreos ‘góra’ (tj. kolumbijskie Andy); αετος aetos ‘orzeł’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Falco isidori . Phaeoaetus: gr. φαιος phaios ‘ciemny, brązowy, szary’; αετος aetos ‘orzeł’. Limnaetops: rodza Limnaetus ; gr. ωψ ōps, ωπος ōpos ‘oblicze’.
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Spizaetus tyrannus – wojownik czarny Spizaetus melanoleucus – wojownik białogłowy Spizaetus ornatus – wojownik ozdobny Spizaetus isidori – andowik
Fragment kladogramu z uwzględnieniem rodzaju Spizaetus:
Uwagi
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Jastrzębiowate Kategoria:Taksony opisane przez Louisa Pierre’a Vieillota